Wszechnice polskie - dotychczasowy dorobek i potrzeba rozwoju - Aleksander, Tadeusz (Chowanna, 2005)
Coraz bardziej znaczącą instytucją oświaty dorosłych ostatnich dziesięcioleci staje się uczelnia wszechnicowa (wszechnica). Spośród wielu znaczeń i odniesień terminu „wszechnica” (czasem używanego zamiennie z terminem „uniwersytet”) na uwagę zasługuje to, przez które zwykło się dzisiaj rozumieć instytucję ogólnego, raczej dobrowolnego, kształcenia dorosłych na wysokim poziomie, nie zaliczaną jednak do tradycyjnej szkoły wyższej, organizującej kształcenie studentów w określonym kierunku i nadającej stopnie naukowe swoim absolwentom. Nauka we wszechnicy nie kończy się nadaniem dyplomu ani uprawnień zawodowych. Jest więc wszechnica instytucją przeznaczoną dla autentycznych amatorów intelektualnej przygody, pragnących zdobyć nowe wiadomości i ukształtować następne intelektualne umiejętności, zaspokoić swoje zainteresowania poznawcze oraz rozwinąć własne siły umysłowe. To uczelnia dla tych, którzy pragną to robić bez poddawania się rygorom egzaminacyjnym i dyscyplinie szkolnej przy preferencji dla swobody i poszanowania swej indywidualności i odmienności. Wszechnica jest instytucją planowej działalności oświatowej otwartą dla wszystkich, bez względu na wiek (międzypokoleniową), przekonania polityczne i religijne (wyznaniowe), płeć, wykonywany zawód i uzyskane wykształ cenie. Jest instytucją dla ludzi ciekawych świata, o określonych zainteresowaniach, zamiłowanych w poznawaniu wiedzy i rozwijaniu się przez kontakt z nią, pragnących się uczyć bezinteresownie, nie dla dyplomu i bez uzyskania formalnych uprawnień. To instytucja dla osób o autentycznych pasjach, dla dążących do bezinteresownego zdobywania wiedzy i ubogacania swojej osobowości, pragnących ożywić swój umysł, a następnie zrobić coś nowego i wartościowego dla siebie i dla swego otoczenia. Mówiąc inaczej - to instytuqa dla ludzi, którzy chcą dokonać zmian w swojej osobowości i zmobilizować się do podjęcia sensownych i uzasadnionych zmian cywilizacyjnych w swoim środowisku. Jest edną z instytucji kształcenia ustawicznego. Ma w trakcie kształcenia wdrażać, inicjować je i kontynuować, ma także do takiego kształcenia przygotować.