Edukacja aksjologiczna dorosłych - zaniechania i potrzeby - Kostkiewicz, Janina (Chowanna, 2005)
Artykuł zajmuje się obszarami zagadnień praktycznej strony edukacji aksjologicznej dorosłych oraz aksjologicznych podstaw andragogiki. Zarówno w obszarze teorii, jak i praktyki, co jest tylko oczywistą konsekwencją związku tych obu, zaniechania są olbrzymie - w niektórych momentach historycznych prowadzą nawet do zupełnej eliminacji tego zagadnienia z obszaru teorii i postulowanych działań w praktyce. Konieczne wydaje się tutaj odróżnienie kwestii obecności aksjologii w edukacji dorosłych od obecności podstaw aksjologicznych w andragogice. Z jednej strony, problem ten przedstawia się w praktyce jako zdecydowanie złożony, wielowarstwowy, wielowątkowy, zawsze zależny od indywidualnego „wykonawstwa” przekazu i odbioru wartości w konkretnej sytuacji kształtującej rozwój człowieka dorosłego. Z drugiej strony, jeśli nawet zabrakło aksjologicznej deklaratywności, to praktyka i tak pozostawała w kontekście jakichś wartości, była ich realizacją. Inaczej rzecz się ma z obecnością aksjologii w andragogice jako nauce. Jeżeli zgodzimy się z niesamodzielnym statusem andragogiki i umieścimy ją w gronie subdyscyplin pedagogicznych, to nie musimy specjalnie troszczyć się o jej podstawy aksjologiczne, możemy się bowiem odwoływać, poszukiwać ich, utożsamiać je z podstawami aksjologicznymi pedagogiki ogólnej. Jeżeli zaś będziemy optować za samodzielnością naukową andragogiki, a taki status uznaje większość dobrze zorientowanych w jej rozwoju andragogów, i umieścimy ją w gronie tzw. nauk o wychowaniu, to konieczne zdaje się budowanie jej podstaw aksjologicznych ze szczególnym ich skorelowaniem z kategorią dorosłości i dojrzałości oraz akcentowaniem teorii przekazu wartości osobom dorosłym.