Typy tożsamości człowieka w społeczeństwie zróżnicowanym kulturowo - Nikitorowicz, Jerzy (Chowanna, 2003)
Artykuł zajmuje się problematyką integracji i konfliku występujących we współczesnych społeczeństwach pluralistycznych. Są one zmienne, dynamiczne, kładzie się w nich nacisk na integrację i konsens, a jednocześnie koncentruje się na aspektach dzielących i konfliktujących, na sprzeczności potrzeb lub interesów. Stąd często wskazuje się, że konflikt jest immanentną cechą społeczeństwa i w pewnych warunkach spełnia pozytywną funkcję, szczególnie wówczas, gdy nie jest w stanie rozerwać „tkanki społecznej” jednoczącej wspólnotę kulturową. Funkcjonaliści minimalizują znaczenie zmiany, natomiast teoretycy konfliktu ją eksponują. Ci pierwsi pozytywnie wskazują na układy społeczne — struktury, drudzy szukają i ukazują zwycięzców i pokonanych (m.in. bogatych i biednych kulturowo). W tym przypadku istotne są działania edukacji w procesie zauważania możliwości i kreowania świadomości pokojowego rozstrzygania problemów politycznych i ekonomicznych, wskazywanie na wzory interakcji, dialog i negocjacyjne rozwiązania, współdziałanie, integrację.