Osobitosti komunikácie u postihnutých - Vašek, Štefan (Chowanna, 2004)
Komunikacja stanowi jeden z kluczowych problemów pedagogiki specjalnej, ponieważ możliwości edukacyjne osób ze specjalnymi potrzebami wychowawczymi są bezpośrednio zależne od ich zdolności komunikacyjnych. Artykuł przedstawia proces komunikacyjny jako cykl informacyjny, którego efektywność zależy od działania systemów recepcyjnych, przetwarzających, przechowujących i ekspresyjnych. Wskazuje się, że u osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności mogą występować istotne bariery w każdym z tych obszarów, co wpływa na jakość przyswajania informacji i ich przekształcania w wiedzę. Autor omawia zarówno werbalne, jak i niewerbalne formy komunikacji, a także prezentuje metody wspierające edukację, m.in. multisensoryczne przetwarzanie, wzmacnianie motywacji, zastosowanie systemów alternatywnej i wspomagającej komunikacji (AAC), takich jak posługiwanie się językiem migowym, daktylografią, piktogramami, rebusami czy systemem Bliss. Szczególną uwagę poświęca się również systemowi MAKATON, który łączy znaki, mowę i symbole w celu zwiększenia efektywności porozumiewania się. Artykuł podkreśla znaczenie indywidualizacji podejścia w komunikacji edukacyjnej osób z zaburzeniami rozwojowymi i niepełnosprawnościami.