Biologiczne i kulturowe aspekty poznawania w procesie kształcenia - Szadzińska, Ewa (Chowanna, 2016)
Niniejszy artykuł przedstawia dwa aspekty uczenia się w procesie edukacyjnym: uczenie się samodzielne i uczenie się kierowane przez nauczyciela. Opisano czynniki decydujące o przebiegu tych dwóch procesów. Założono, że czynniki sklasyfikowane jako naturalne (wrodzone, o charakterze wewnętrznym i występujące w naturze) istnieją niezależnie od człowieka i że proces uczenia się zależy od nich. Czynniki zależne od człowieka są natomiast elementem kultury. Od nich zależne są działania nauczyciela, a wśród nich kierowanie działaniami ucznia. Uznanie tych różnic (niezależnych od człowieka i zależnych od niego) ma zasadnicze znaczenie dla odpowiedzialnej realizacji procesu edukacyjnego. Wiąże się to z akceptacją niezmienności funkcjonowania poznawczego poszczególnych osób oraz możliwością modyfikowania modeli kulturowych.