Określenie „wychowawca podstawowy” oznacza wychowawcę, który wychowuje samego siebie. Do podejmowania stałej autoformacji motywuje go głęboka świadomość, że podstawowym narzędziem w procesie wychowania jest jego osobowość. Celem pracy nad sobą – interpretowanej personalistycznie – jest integralny rozwój ludzkiej osoby. Dokonuje się on w całożyciowym procesie wymagającym podejmowania osobistego trudu rozwojowego, na drodze „od natury do kultury” i we współpracy z innymi osobami. Bliski myśleniu o takim inspirującym wychowawcy jest model animatora kultury, prezentowany w pedagogicznym nurcie animacji społeczno-kulturalnej. Wychowawca – animator „służy życiu” drugiej osoby, starając się pomagać jej w poznawaniu i rozumieniu samej siebie oraz dojrzewaniu do wewnętrznej wolności, która umożliwia podejmowanie odpowiedzialności oraz aktywną, solidarną i kreatywną współpracę z innymi uczestnikami grupy społecznej.