Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Chowanna

Kompetencje studentów zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej w zakresie kształtowania umiejętności tworzenia tekstu pisanego przez uczniów w wieku wczesnoszkolnym

Małgorzata Mnich

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 179-192

Artykuł stanowi krytyczną ocenę kompetencji studentów zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej w zakresie nauczania umiejętności pisania dzieci we wczesnym wieku szkolnym. Przyjęto, że miarą tych kompetencji są wiedza i umiejętności studentów w zakresie oceny tekstu pisanego na poziomie graficznym, gramatycznym, semantycznym i pragmatycznym. Refleksje nad aspektami językowymi tekstu oraz analiza założeń teoretycznych dotyczących kształcenia filologicznego studentów studiów magisterskich na kierunku zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej stanowią podstawę teoretyczną przeprowadzonych analiz.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Po co humanistyka? Edukacja w czasach kryzysu

Leszek Koczanowicz

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2017 | Abstrakt | s. 43-56

Jednym z powszechnie akceptowanych znaków naszych czasów jest przekonanie, że kultura przeżywa kryzys. W tym kontekście należy ponownie ocenić rangę nauk humanistycznych. Tradycyjnie nauki humanistyczne były postrzegane jako podstawowy element edukacji kulturowej (Bildung), a ich celem było kształtowanie w młodych ludziach cnót moralnych, które miały ich prowadzić w działaniach w świecie społecznym. W obliczu zmieniającej się koncepcji kultury należy ponownie rozważyć rolę nauk humanistycznych. Problem polega na tym, jak zachować ich emancypacyjną rolę, a jednocześnie zrezygnować z wszelkich pretensji do uniwersalności, innymi słowy, przejść od pionowych roszczeń do uniwersalności do poziomych roszczeń, które wpływają na dialog. Takie rozumienie nie oznacza zgody, ale wręcz przeciwnie, zakłada konflikty i błędne interpretacje intencji innych. Jest to jednak konieczne dla nieustannego istnienia społeczeństwa demokratycznego. Nauki humanistyczne muszą stanowić podstawę tego rodzaju rozumienia.

2017-06-30



Czasopismo: Chowanna

Edukacja refleksyjna w świetle koncepcji inteligencji społecznej

Wanda Woronowicz

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 69-78

Autorka artykułu, będąc jednocześnie autorką koncepcji edukacji refleksyjnej, uważa, że idea inteligencji społecznej D. Golemana, jak również wcześniejsza teoria inteligencji emocjonalnej, stanowią intensywne wsparcie dla jej twierdzeń. Jednocześnie dowodzi, że dzięki edukacji refleksyjnej takie naturalne cechy, jak inteligencja, można udoskonalić na korzyść szkolnictwa. W artykule autorka podaje przykłady uzasadniające ten punkt widzenia.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

Medialne wzory kultury zdrowotnej jako wyzwanie dla edukacji

Anna Gaweł

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2017 | Abstrakt | s. 239-253

Rozważania skupiają się na edukacyjnych aspektach kształtowania kultury zdrowia. Autor zakłada, że kultura zdrowia leży w rzeczywistości edukacyjnej. Odwołując się do psychologicznych i socjologicznych podejść do kultury, autor pokazuje kulturowe odniesienia do zdrowia jako wartości oraz znaczenia przypisywane ciału ludzkiemu we współczesnej kulturze i próbuje zdefiniować pojęcie kultury zdrowia. Na podstawie analizy informacji medialnych dotyczących ciała i zdrowia autor stwierdza, że obecnie tylko edukacja może chronić człowieka przed negatywnymi skutkami socjalizacji dla jego zdrowia i prawidłowego rozwoju. Autor podkreśla rolę edukacji zdrowotnej w procesie kształtowania świadomości zdrowotnej i stwierdza, że jej skuteczność wymaga działań edukacyjnych, które przygotowują człowieka do racjonalnego funkcjonowania w przestrzeni medialnej.

2017-12-30



Czasopismo: Chowanna

Edukacja, młodzież i kultura współczesna. Kilka uwag o teorii i praktyce pedagogicznej

Zbyszko Melosik

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2003 | Abstrakt | s. 19-37

Celem artykułu jest ukazanie wybranych współczesnych przemian kulturowych i dyskusja implikacji, jakie (potencjalnie) przynoszą one dla teorii i praktyki edukacyjnej. Autor jest świadomy tego, iż opisuje tylko jeden z „otaczających nas światow”, pomijając inne (np. świat tej młodzieży, która przyjmuje „liberalną wersję sukcesu” i traktuje życie jedynie jak drabinę, po ktorej należy się wspinać). Autor jest więc świadomy pewnej arbitralności i „częściowości” mojej narracji oraz nie twierdzi, że jest ona „prawdziwa”, „lepsza niż inne” lub „ostateczna”. Natomiast przyjęcie odmiennej perspektywy analitycznej przyniosłoby inne rezultaty badawcze (Melosik, 1996, s. 59). Opisywane tendencje kulturowe są z perspektywy pedagogicznej bardzo ważne i że stanowią jedno z najistotniejszych „wyzwań” dla wspołczesnych nauk o edukacji. Szuka „edukacji adekwatnej”, zarowno w kontekście teorii, jak i praktyki, takiej, która wywiera realny wpływ na młode pokolenie i która może stanowić źrodło zmiany społecznej. „Adekwatność” nie oznacza w tym kontekście nic innego, jak „wrażliwość” na otaczającą nas rzeczywistość i jej przemiany oraz otwarcie na nowe propozycje w zakresie poznawania, wyjaśniania i opisywania świata, jak również na nowe idee. To z kolei wiąże się ze stałą gotowością do rezygnacji z dotychczasowych nawykow myślenia, do kwestionowania własnych „konceptualnych schematow”. Nie ulega wątpliwości, że świat, w ktorym żyjemy na przełomie wiekow (i tysiącleci), jest zupełnie inny niż ten, ktory pamiętamy z naszego dzieciństwa. Upadek Wielkiej Metanarracji socjalizmu, wprowadzenie demokracji politycznej i wolnego rynku, jak rownież oczywista inwazja zachodniej kultury popularnej i ideologii konsumpqi — wszystko to zasadniczo zmieniło społeczno-kulturowe warunki, ktorym odpowiadać winna edukacja i pedagogika (zarowno jako teoria, jak i praktyka). Rzeczywistość nie jest już monolityczna i jednoznaczna, staje się niejednorodna i sfragmentaryzowana, pełna tysięcy „małych”, sprzecznych z sobą narraqi. Trudno się w niej odnaleźć i trudno ją opisać, a najtrudniej odpowiedzieć na pytania: Jak(im) być?”, „w jaki sposob żyć?”, Jak wychowywać?”. A jednak — jako pedagodzy — musimy podjąć te problemy, ponieważ stanowią one istotę pedagogiki jako teorii i praktyki..

2003-06-30



Czasopismo: Chowanna

Oswajanie z tekstami kultury w przygotowaniu nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej — na przykładzie form teatralnych

Katarzyna Krasoń

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2013 | Abstrakt | s. 203-216

Artykuł przedstawia koncepcję edukacji kulturowej, która powinna stanowić element podstawowego etapu kształcenia nauczycieli. Skupia się jednak na wykorzystaniu teatru jako medium poznawania samego siebie i uczenia się o świecie, a także doskonalenia umiejętności autokreacji. Zaprezentowane zostaną wyniki badań pilotażowych przeprowadzonych wśród studentów zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej, którzy uczestniczyli w zajęciach z zakresu kultury współczesnej.

2013-12-30



Czasopismo: Chowanna

Nauczanie śpiewu indywidualnego w szkole muzycznej I stopnia – repertuar, zalety, wskazówki metodyczne

Paulina Wójcik-Ilnytska

Język: PL | Data publikacji: 28-06-2024 | Abstrakt | s. 1-19

This article deals with the problem of individual vocal training of children and adolescents in first- degree music school. The author considers the choice of repertoire to be of crucial importance in the learning of singing at this stage of education, as it determines the development of a student’s interest in singing, his/her progress and often the choice of his/her further artistic path. The selection of repertoire for children should take into account many issues, including the maturity of the child’s vocal tract and its emotional and musical development, which determines the achievement of correct emission and musical interpretation. It is also important to get children interested in performing the songs of Polish composers; the author of the article presented repertoire items that can be used in vocal work with children under the age of 16. In discussing the issue of individual singing lessons in first degree music schools, the issues of voice emission and interpretation of vocal works by young performers, as well as the impact of singing lessons on the development of musical abilities of children and adolescents are also included.

2024-06-28



Czasopismo: Chowanna

Przemiany systemu edukacji a opór społeczny jako wyraz niepokojów wobec zmieniających się realiów

Agata Rzymełka-Frąckiewicz

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2017 | Abstrakt | s. 109-122

W społeczeństwie borykającym się z konsekwencjami niepełnego, mimo upływu prawie trzydziestu lat, procesu transformacji, opór społeczny obywateli stał się sposobem wyrażania opinii w obliczu niepewności towarzyszącej innowacyjnemu charakterowi wprowadzanych reform społecznych. Często, niezależnie od frakcji politycznej sprawującej obecnie władzę, społeczeństwo wyraża swój strach i sprzeciw wobec proponowanych zmian. Podobne obserwacje możemy poczynić w odniesieniu do prób reformy systemu edukacji w Polsce.

2017-12-30



Czasopismo: Chowanna

Stanisław Mauersberg, Marian Walczak: „Polish education after the Second World War (1944-1956)”. Warszawa, Polskie Towarzystwo Pedagogiczne Zarząd Główny, 2005, pp. 275, 46 tab.

Witold Chmielewski

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2006 | Abstrakt | s. 174-178

Recenzja

2006-12-30



Czasopismo: Chowanna

Ubóstwo, marginalizacja i wykluczenie w kontekście asynchronii zmian społecznych. Wybrane problemy

Ewa Bielska , Andrzej Radziewicz-Winnicki

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2003 | Abstrakt | s. 7-24

Przemiany ekonomiczne i społeczne - dokonujące się w warunkach wprowadzania mechanizmów gospodarki wolnorynkowej - niosą ze sobą wiele nowych, często nieoczekiwanych i bardzo negatywnych w odczuciu społecznym skutków, takich jak: masowo występujące bezrobocie, ograniczenie sfery działań opiekuńczych państwa, obniżenie jakości i dostępności usług infrastruktury społecznej utrzymywanej do niedawna przez subsydia i dotacje budżetowe itp. Zwraca uwagę fakt, iż rozmiary ubóstwa społecznego oceniane są w środkach masowego przekazu w naszym kraju bardzo rożnie, kontrowersyjnie, od 2,5 miliona aż po 18 milionów obywateli Rzeczypospolitej. U podstaw podjętej przez wielu autorów analizy pewnych subiektywnych i obiektywnych konsekwencji zróżnicowania społecznego (w tym także pauperyzacji) pewnych grup bądź też środowisk społecznych legło przekonanie, dawno już wypowiedziane przez nestora polskiej socjologii, profesora Jana Szczepańskiego, iż zachodzące w każdym społeczeństwie przemiany związane z postępem technologicznym i daleko idącymi zmianami społecznymi są dla jego członków źródłem wielu napięć psychicznych; zmiany te mogą być rozpatrywane z punktu widzenia pewnego typu upośledzeń. Oczywiście, podjęty problem upośledzenia na tle analiz zakresu występowania ubóstwa społecznego jest rozpatrywany nie ze stanowiska pedagogiki specjalnej, lecz ze stanowiska pedagogiki społecznej, polityki społecznej, socjopatologii oraz wielu innych subdyscyplin naukowych. Niedostatek rozważany jest nie tylko jako zjawisko ze sfery ekonomii, ale przede wszystkim jako problem psychospołeczny, skoro myślimy o podejmowaniu działań natury profilaktyczno-kompensacyjnej. Marginalizacja czy też wykluczanie społeczne to zjawisko, które – jak wiemy - przybrało w dzisiejszej Polsce niespotykane rozmiary, a zasadniczą kwestią staje się uzyskanie odpowiedzi na pytanie: Jak zahamować, odwrócić dotychczasowe trendy rozwojowe wyzwalające nowe obszary marginalności społecznej (bezdomność, żebractwo, niski stan zdrowotności społecznej, przestępczość, dewiacje itp.). Wystąpienie wspomnianych zjawisk związane jest m.in. z warunkami rzeczywistości społecznej charakteryzującej się pewnymi elementami stanu anomii w ujęciu R. Mertona, co pociąga za sobą zróżnicowane jakości dostosowania się do doświadczanej rzeczywistości przez aktorów życia społecznego (jako egzemplifikację potraktować można środowiska "underclass", grupy pozostające w stanie permanentnego bezrobocia, ubóstwa). Nie bez znaczenia jest specyficzny system awansu społecznego, niejednokrotnie niepodporządkowany w swoim funkcjonowaniu zasadom merytokracji czy też zasadom funkcjonalistycznej adekwatności inwestycji kierowanej przez wykonawcę funkcji społecznych do uzyskiwanych przez niego profitów. Przedstawione analizy skłaniają do wysunięcia licznych sugestii dotyczących optymalizacji jakości funkcjonowania systemu zatrudnienia, edukacji, instytucji pomocy społecznej oraz synchronizowania charakteru ich funkcjonowania z aktualnie występującymi potrzebami społeczeństwa. W tymże też kontekście wyłania się wiele zadań stanowiących wyzwanie dla działań z zakresu pedagogiki społecznej.

2003-12-30



Czasopismo: Chowanna

Edukacja zdrowotna rodzin dzieci przewlekle chorych

Alina Dworak

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2008 | Abstrakt | s. 169-179

Coraz więcej rodzin boryka się z problemem przewlekłych chorób dzieci. Autorka artykułu porusza kwestię funkcjonowania rodzin z przewlekle chorymi dziećmi oraz wskazuje na konieczność edukacji zdrowotnej w tych rodzinach.

2008-12-30



Czasopismo: Chowanna

Trudne doświadczenia życiowe wychowanków specjalnych ośrodków wychowawczych (badania własne)

Anida Szafrańska

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2019 | Abstrakt | s. 133-152

Artykuł podejmuje próbę omówienia trudnych doświadczeń życiowych wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych. Ma na celu zwrócenie uwagi na problemy dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną wychowywanych w rodzinie zastępczej. Sytuacja wychowanków w ośrodkach szkolno-wychowawczych jest złożona. Z jednej strony, wiąże się to z trudnymi sytuacjami rodzinnymi, doświadczeniem zaniedbania lub przemocy, z drugiej – z niepełnosprawnością intelektualną oraz towarzyszącymi jej zaburzeniami emocjonalnymi i behawioralnymi. W wielu przypadkach musimy radzić sobie z kumulacją efektów negatywnych doświadczeń.

2019-06-30



Czasopismo: Chowanna

Apologia przekleństwa filozoficznego (dla pedagogiki)

Łukasz M. Michalski

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2023 | Abstrakt | s. 1-21

The initiating impulse for this paper was the category of “philosophical curse”, which Lech Witkowski, in his book entitled Uroszczenia i transaktualność w humanistyce, points out as a feature of Florian Znaniecki’s work. This curse is primarily the result of the “analytical complexity and historical insight” of Znaniecki’s deliberations - their philosophical character turns into the difficulty of reception. However, what is philosophical for Witkowski? The considerations undertaken in this paper reconstruct philosophicality as understood by Lech Witkowski and show that this “curse” is a humanistic necessity.

2023-12-29



Czasopismo: Chowanna

Edukacja i pedagogika w społeczeństwie wiedzy — wybrane zagadnienia

Wojciech Kojs

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 21-37

Artykuł przedstawia wybrane relacje zachodzące między potrzebami edukacyjnymi społeczeństwa wiedzy a systemem kształcenia, jak również między edukacją a pedagogiką. W analizie wybranych zagadnień zastosowano prakseologiczno-pedagogiczny model działań komunikacyjnych i edukacyjnych. Model ten wskazuje między innymi na możliwości i warunki zdobywania oraz generowania spersonalizowanej wiedzy, postrzegania i doświadczania wartości, kształtowania postaw, kompetencji oraz mądrości jako najwyższych wartości w globalnym i zagrożonym świecie.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Indywidualizacja funkcjonalna jako wynik różnic w rozwoju dzieci

Joanna Skibska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2019 | Abstrakt | s. 177-195

Tekst stanowi przegląd najnowszych badań nad zmianami strukturalnymi zachodzącymi w mózgu oraz wynikającymi z nich zmianami funkcjonalnymi w układzie nerwowym. Wskazuje również na zależności, jakie zachodzą pomiędzy rozwojem psychofizycznym dzieci a ich funkcjonowaniem w przestrzeni zadaniowej. Z tych powodów autor artykułu wskazuje na znaczenie personalizacji edukacji, która pozwoliłaby na jakościowe zmiany u dziecka, wynikające z procesu uczenia się dostosowanego do jego możliwości rozwojowych. Adaptacja jest tu rozumiana jako świadome rozpoznanie przez nauczyciela indywidualizacji funkcjonalnej dziecka i „dostrojenie” procesu edukacji do jego potrzeb i zdolności poznawczych.

2019-12-30



Czasopismo: Chowanna

Od redaktora

Władysława Łuszczuk

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 5-7

Autorka artykułu we wstępnym artykule do bieżącego numeru „Chowanny” wprowadza czytelników w tematykę krytyki polskiego systemu edukacji, któremu zarzuca się nieprzystosowanie do społeczno-ekonomicznej rzeczywistości, w jakiej funkcjonuje. Powszechnie uważa się, iż należy przede wszystkim odejść od sformalizowanego sposobu nauczania, faktografii, na rzecz rozwijania kreatywności uczniów, ich zainteresowań i poprawnej komunikacji z otoczeniem. Wiedza jest zbyt obszerna i za szybko się rozwija, żeby nawet najzdolniejszy uczeń mógł otrzymać gotowe rozwiązanie wszystkich problemów. Dobrym uczniem zatem nie jest ten, który zapamięta najwięcej rozwiązań problemów, ale ten, który umie samodzielnie je rozwiązywać. Nauczyciel zaś winien zachęcać uczniów do samodzielnego myślenia, do poszukiwań i refleksji. Zmiana filozofii kształcenia z adaptacyjnej na kreatywną pociąga za sobą konieczność przyswojenia przez nauczycieli choćby podstawowej wiedzy na temat twórczości i rozwijania myślenia twórczego oraz uzdolnień twórczych.

2002-12-30



Czasopismo: Chowanna

Wychowanie przez sztukę w edukacji literackiej dziecka

Alicja Ungeheuer‑Gołąb

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2011 | Abstrakt | s. 151-161

Artykuł przedstawia podstawy idei wychowania przez sztukę, sformułowanej przez Herberta Reada. W nawiązaniu do jego teorii wskazano na konieczność i możliwości integracji wychowania przez sztukę z edukacją literacką dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Autorka dowodzi, że pewne cechy artystyczne utworów literackich są intuicyjnie odbierane przez dziecko, bez udziału świadomości, a dobrowolna ekspresja dziecka ujawnia ich wartości artystyczne. Podobnie jak Read, autorka podkreśla, że oddziaływanie literatury jako sztuki odbywa się w sferze nieświadomej, a procesy tam zachodzące w pewnym stopniu przyczyniają się do harmonizacji, regulacji i integrowania osobowości dziecka-odbiorcy. Na takich podstawach zaprezentowano autorski przykład pracy z tekstem literackim.

2011-06-30



Czasopismo: Chowanna

Edukacja w starości jako działanie poprawiające jakość życia seniorów

Jerzy Halicki

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 203-212

W społeczeństwach rozwiniętych obserwujemy systematyczne wydłużanie się długości życia. Wraz z tym zjawiskiem pojawia się pytanie o jakość tak przedłużonego życia. Celem artykułu jest wskazanie potrzeb osób starszych oraz wyzwań, jakie potrzeby te stawiają przed edukacją. W związku z tym omówiona została typologia aktywności edukacyjnej S. Timmermanna oparta na koncepcji potrzeb H. McClusky’ego. Przedstawiono również propozycje oceny jakości życia osób starszych, bazujące na badaniach biograficznych.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

Jubileusz czterdziestolecia Katedry Pedagogiki Wczesnoszkolnej i Pedagogiki Mediów Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – geneza, przemiany problematyki badań, granty, zamierzenia

Stanisław Juszczyk

Język: PL | Data publikacji: 24-09-2019 | Abstrakt | s. 39-55

The article is devoted to the analysis of scientific achievements of researchers and teachers of the Department of Early Childhood Education and Media Pedagogy of the University of Silesia in Katowice during forty years of its functioning in this academic centre. These achievements are presented against the background of the development of theoretical studies and empirical research conducted in leading academic centres in Poland in the field of preschool pedagogy, early-school pedagogy and media pedagogy.

2019-09-24



Czasopismo: Chowanna

Zmiana stopnia pewności podmiotu względem posiadanych i odbieranych w toku kształcenia informacji (wybrane aspekty analizy samorzutnych pytań i stwierdzeń uczniów klas młodszych)

Beata Oelszlaeger

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 221-238

W artykule autorka wskazuje na spontaniczne pytania i wypowiedzi uczniów w edukacji wczesnoszkolnej jako na swego rodzaju odzwierciedlenie celów i treści nauczania. Oba te typy wypowiedzi opisano z odniesieniem do obecności modalności w stopniu pewności siebie podmiotu co do wcześniej posiadanych informacji i informacji pozyskanych w toku zajęć. Metody analizy danych przedstawiono przez pryzmat elementów działań edukacyjnych – obiektów, do których uczniowie odwołują się w swoich pytaniach lub wypowiedziach. Dane do analizy pozyskano za pomocą obserwacji w klasie przeprowadzonej w pierwszej i trzeciej klasie szkoły podstawowej.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

Equality-lnequality of Adult Education Opportunities in Europe. Eds. Heribert Hinzen, Viera Prusakova, Ewa Przybylska Bratislava, Comenius University in Bratislava 2002, ss. 251

Monika Sulik

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2005 | Abstrakt | s. 203-206

recenzja

2005-12-30



Czasopismo: Chowanna

Leśne przedszkola jako sposób przeciwdziałania zespołowi deficytu natury

Magdalena Christ

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2018 | Abstrakt | s. 199-218

W artykule poruszono kwestię kryzysu w relacjach człowiek-natura. Odwołując się do wyników badań innych autorów, ujawnia on niebezpieczeństwa alienacji człowieka od środowiska, a także pozytywne skutki kontaktu człowieka z naturą. Dowodzi to, że istnieje potrzeba wprowadzenia edukacji ekologicznej już w przedszkolach. W artykule przedstawiono ideę i funkcjonowanie leśnych przedszkoli w Polsce. Materiał empiryczny, który zainspirował zaprezentowane w nim refleksje, został zebrany podczas wizyty studyjnej w przedszkolu leśnym „Puszczyk” w Białymstoku. Wizyta obejmowała obserwację uczestniczącą i kilka wywiadów z nauczycielem pracującym z dziećmi. W artykule znajduje się również odniesienie do ankiety dotyczącej opinii respondentów na temat idei leśnych przedszkoli.

2018-06-30



Czasopismo: Chowanna

Muzyka i tanieс w wychowaniu międzykulturowym – polsko-ukraińskie sploty

Mirosław Kisiel , Halyna Nikolai

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2022 | Abstrakt | s. 1-17

The paper presents the idea of the research project Theory and Practice of Musicalization of Early Education Teachers in the Intercultural Dimension, the aim of which will be to obtain opinions from the surveyed teachers and trainees for the profession on the given topic and to forecast activities and develop effective solutions in the field of “good practices”.

2022-12-29



Czasopismo: Chowanna

(Nie)koniecznie realizm – uwagi krytyczno-afirmatywne do perspektywy realistycznej w pedagogice

Krzysztof Maliszewski

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 217-230

„Rzeczywistość” jest ważną kategorią myślenia pedagogicznego. Edukacja generuje dziś ogromne ilości symulacji. Jednak realizm jako stanowisko epistemologiczne – przynajmniej w niektórych przypadkach – nie jest w stanie sprostać tej kategorii. Tekst pokazuje dysfunkcjonalność sporów i recenzji w naukach humanistycznych (w tym w pedagogice), które są prowadzone zgodnie z dualistycznym podziałem podstaw epistemologicznych w filozofii między realizmem a idealizmem. Paradoksalnie może to zniechęcić do zainteresowania rzeczywistością jako kluczową kategorią dla edukacji i myśli pedagogicznej. Tradycja realizmu jest warta ponownego przeczytania i poszukiwania jej potencjału, ale nie może to oznaczać budowy muzeum pośród debat w naukach humanistycznych. Trzeba otworzyć realizm na dialog i doświadczenie.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Kultura w roli edukatora społecznego (na przykładzie sztuki teatralnej) Trudna lekcja historii zapomnianej, niezrozumianej czy nieakceptowanej

Agata Rzymełka-Frąckiewicz

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2015 | Abstrakt | s. 65-75

Obecnie odradzające się zainteresowanie społecznościami lokalnymi wywołało dyskusje na temat rosnącego znaczenia edukacji regionalnej. Celem tej edukacji jest zapoznanie uczniów z podstawową wiedzą na temat historii ich przodków, miejsca i regionu, w którym żyją i się uczą. Kultura, tj. spektakle teatralne i film, staje się zarówno cennym wsparciem, jak i uzupełnieniem tego procesu.

 

2015-06-30



Czasopismo: Chowanna

Aksjologiczny wymiar skutecznego wychowania

Janusz Mastalski

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2008 | Abstrakt | s. 131-141

Główną przestrzenią, w której toczy się walka o deprecjację wartości, jest szkoła. Coraz częściej mówimy o edukacji globalnej, zmierzającej do neutralności aksjologicznej, która prędzej czy później może doprowadzić do chaosu w obszarze wartości i wychowania. Artykuł dotyka problemu: czym jest wartość i jak ją opisać. Następnie przedstawiono miejsce wartości w wychowaniu, a także problemy i obawy, z jakimi borykają się nauczyciele we współczesnej szkole w procesie edukacji opartej na wartościach. Artykuł kończy się praktycznymi wskazówkami dotyczącymi pracy edukacyjnej opartej na wartościach. Wśród nich skupiono się na uczynieniu z wychowawcy mistrza, który spotyka się z uczniami, aby odsłonić im wartości.

2008-06-30



Czasopismo: Chowanna

Rola plastyki w pracy rewalidacyjnej z dziećmi upośledzonymi umysłowo w stopniu lekkim

Anna Donder , Natalia Stankowska

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2004 | Abstrakt | s. 72-81

Rzeczywistość otaczająca dziecko na co dzień to świat żywy, czyli ludzie, przyroda, fauna, flora oraz materia nieożywiona - świat przedmiotów. Sztuka pozwala tę różnorodność zorganizować, przybliżyć, poznać. Zwrócenie uwagi na estetyczną sferę życia i edukację poprzez sztukę wydaje się istotne zwłaszcza w konsumpcyjnym modelu życia. Rola sztuk plastycznych ma szczególne znaczenie w zajęciach z jednostkami upośledzonymi, które wymagają stosowania wobec nich przemyślanych działań pedagogicznych zmierzających do wyrównywania zaistniałych braków. Praca twórcza i wychowanie estetyczne nie tylko mają przygotowywać do odbioru sztuki i jej wytworów, ale przede wszystkim uwrażliwiać wychowanka na piękno otaczającego świata, rzeczywistości, w której żyje, oraz pobudzać do aktywności i samorealizacji. Ważne są także: określanie własnego miejsca wśród ludzi, kształtowanie poczucia przynależności oraz zaznaczanie własnej osoby; działania rozwijające umiejętność współżycia w większym kręgu osób odbierających świat, przeżywających emocje, podobnie czujących. Opracowywanie danego tematu plastycznego może przybliżyć uczniom to, w jaki sposób widzą problem pozostałe osoby, jakie skojarzenia są wspólne a jakie odrębne, co wynika z indywidualnych cech jednostki.

2004-06-30



Czasopismo: Chowanna

Zmiany tożsamości poradnictwa zawodowego i ich reperkusje

Alicja Kargulowa

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2005 | Abstrakt | s. 111-125

Punktem wyjścia w poszukiwaniu przemian tożsamości poradnictwa zawodowego były dla mnie pytania: Czy współczesne poradnictwo zawodowe zadowala nas? Czy spełnia nasze oczekiwania, a jeżeli tak, to czy wszystkich? O zasadności tych pytań zdają się świadczyć przeciwstawne sądy wypowiadane na temat różnych rozwiązań poradniczych. Przykładowo, przeciwnicy otwierania akademickich biur karier uważają, iż poradnictwo nie ma dziś racji bytu, bo i tak najczęściej nie jest w stanie dostarczyć informacji o konkretnych miejscach pracy. Tymczasem korzystający z tygodnia bezpłatnych porad prawnych domagają się wydłużenia takich akcji, które traktują jako jedyną okazję, aby zostać wysłuchanymi, choć udział w nich nie zapewnia im pomocy prawnej w dochodzeniu do wyrównania wyrządzonych krzywd. Tak więc nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: Czy poradnictwo, a zwłaszcza poradnictwo zawodowe, jest potrzebne? Czy udzielana przez doradców pomoc zadowala nas? Poradnictwo zawodowe jako działanie praktyczne jest wytworem kultury wczesnych lat minionego wieku. Często udowadniana była jego przydatność w tamtym okresie. Niejeden raz można bowiem było usłyszeć lub przeczytać, że jego rozwój wzmacniały, a nawet w pewnym sensie wymuszały zmiany ekonomiczne, rozwój przemysłu i gospodarki, postęp techniki i technologii oraz towarzyszące im procesy społeczne i kulturowe, wśród których szczególne miejsce zajmowały migracje społeczne ludzi, towarzyszące temu uczucie zagubienia, zmiany stosunku do wykonywanej pracy, zmiany stosunku do edukacji i inne.

2005-12-30



Czasopismo: Chowanna

Perspektywy edukacji dziecka w świecie alternatywnych trendów i wyborów

Monika Frania

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2018 | Abstrakt | s. 21-34

W artykule skupiono się na wybranych trendach, które mogą znacząco wpłynąć na edukację i funkcjonowanie dziecka w środowisku rodzinnym i szkolnym. Przedstawione przykłady alternatywnych pomysłów i wyzwań, z którymi mierzą się współczesne rodziny, to: high-tech parenting vs low-tech parenting, fast life i slow life, a także elementy globalnych i lokalnych pomysłów. Zjawiska te postrzegane są jako przeciwstawne sobie na dwóch krańcach osi – sprzeczne lub komplementarne. Autor porusza również kwestie zmian w procesie uczenia się i nauczania, które są spowodowane wykorzystaniem mediów i nowych technologii.

2018-06-30



Czasopismo: Chowanna

Nowe wymiary ewaluacji osiągnięć artystycznych uczniów szkół muzycznych

Urszula Bissinger‑Ćwierz

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2011 | Abstrakt | s. 115-132

Zmiany zachodzące we współczesnym świecie stawiają nowe wyzwania zarówno przed edukacją ogólną, jak i artystyczną. Uczeń szkoły muzycznej, jako członek społeczeństwa uczącego się, ma wobec szkoły określone oczekiwania — dotyczące nie tylko podnoszenia kompetencji muzycznych, ale także zdobywania wiedzy i umiejętności niezbędnych do budowania szeroko rozumianych kompetencji osobistych i cywilizacyjnych. W pewnym stopniu wymusza to zmianę nie tylko ideowego podejścia do zagadnień wychowania, ale również funkcji szkolnej oceny. Ocena osiągnięć artystycznych we współczesnej szkole muzycznej nie powinna mieć wyłącznie charakteru dydaktyczno-informacyjnego, lecz powinna również pełnić funkcję rozwojową, wspierającą i motywującą. Pojawia się więc pytanie, czy nauczyciele czują się przygotowani do formułowania ocen tego rodzaju, gdyż wymagają one odpowiedniej wiedzy psychologicznej i określonych umiejętności. Fakt ten stanowi z pewnością kolejne wyzwanie dla systemu kształcenia nauczycieli szkół muzycznych.

2011-06-30



Czasopismo: Chowanna

Ewa Solarczyk-Ambrozik: Continuing education in a global and local perspective. Between market requirements and individual educational strategies. Poznań, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu A. Mickiewicza 2004, pp. 246

Urszula Tabor

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2005 | Abstrakt | s. 189-192

Recenzja

2005-12-30



Czasopismo: Chowanna

Biologiczne i kulturowe aspekty poznawania w procesie kształcenia

Ewa Szadzińska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 47-59

Niniejszy artykuł przedstawia dwa aspekty uczenia się w procesie edukacyjnym: uczenie się samodzielne i uczenie się kierowane przez nauczyciela. Opisano czynniki decydujące o przebiegu tych dwóch procesów. Założono, że czynniki sklasyfikowane jako naturalne (wrodzone, o charakterze wewnętrznym i występujące w naturze) istnieją niezależnie od człowieka i że proces uczenia się zależy od nich. Czynniki zależne od człowieka są natomiast elementem kultury. Od nich zależne są działania nauczyciela, a wśród nich kierowanie działaniami ucznia. Uznanie tych różnic (niezależnych od człowieka i zależnych od niego) ma zasadnicze znaczenie dla odpowiedzialnej realizacji procesu edukacyjnego. Wiąże się to z akceptacją niezmienności funkcjonowania poznawczego poszczególnych osób oraz możliwością modyfikowania modeli kulturowych.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Rozwijanie kompetencji społecznych. Pomiędzy efektywnością a moralnością

Agnieszka Rumianowska

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2017 | Abstrakt | s. 305-323

Artykuł rozważa potrzebę nadania priorytetowego znaczenia dyskusji na temat rozwijania tzw. kompetencji społecznych w ramach procesu edukacyjnego. Rozpoczynając od filozoficznych i politycznych ujęć omawianego zagadnienia, które podkreślają kwestie moralne, etyczne i związane z wolnością, autorowi udaje się ostatecznie wyróżnić te cechy ludzkie, postawy i zdolności, które w bardzo szczególny, refleksyjny i kompleksowy sposób pozwalają współczesnemu człowiekowi żyć z innymi i dla innych. Jednocześnie dokładnie przeanalizowano charakter i strukturę szkolnictwa wyższego skoncentrowanego na kwestiach skuteczności, konkurencyjności i użyteczności działań podejmowanych w relacjach międzyludzkich. Podkreślona została tu potrzeba rozwijania kompetencji społecznych (postrzeganych przede wszystkim w kategoriach krytycznych, emancypacyjnych, etycznych i moralnych), obejmujących wrażliwość na innych ludzi, bycie sobą, bycie dla celu i dla kogoś, jakość życia ludzkiego, szacunek dla siebie samego lub naukę akceptacji zwykłych ludzkich niedoskonałości i słabości. Rozważania teoretyczne przedstawione w artykule uzupełniają badania przeprowadzone w omawianym zakresie tematycznym.

2017-06-30



Czasopismo: Chowanna

Determinanty skutecznego wspierania osób z niepełnosprawnością intelektualną w świetle paradygmatów pedagogiki specjalnej

Agnieszka Lewko

Język: PL | Data publikacji: 31-12-2024 | Abstrakt | s. 1-16

Opracowanie zawiera opis czynników determinujących skuteczny proces wspierania
osób z niepełnosprawnością intelektualną. Dokonano analizy i wysunięto refleksje na temat determinantów ulokowanych w osobie wpierającej, w osobie wspieranej i jej otoczeniu oraz samym procesie wsparcia. Poruszono zagadnienia efektywnego wspierania w świetle koncepcji naukowych oraz opisano klasyczne paradygmaty pedagogiki specjalnej z uwzględnieniem
kontekstu wsparcia osób z niepełnosprawnością intelektualną.

2024-12-31



Czasopismo: Chowanna

Dobre wychowanie jako kategoria modelująca codzienne życie – kontekst indywidualny i społeczny

Teresa Wilk

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 193-215

Niniejszy artykuł stanowi próbę zwrócenia uwagi społeczeństwa na wartość i rolę dobrego wychowania w życiu codziennym. Uświadomienie sobie jego roli zarówno jako czynnika modelującego, jak i determinującego jakość zadań oraz zdolność do ich wykonywania, realizacji aspiracji i potrzeb wydaje się mieć kluczowe znaczenie dla procesu wychowania. Warto również zauważyć, że edukacja i wypracowanie dobrego modelu wychowania – w procesie edukacji i socjalizacji – zapewniają jednostce na każdym etapie życia korzyści, z których będzie mogła czerpać przez całe życie. Dobre wychowanie jest wartością autoteliczną i instrumentalną, która służy jednostce i całemu społeczeństwu. Biorąc pod uwagę społeczną użyteczność dobrego wychowania, warto podnosić świadomość we wszystkich środowiskach edukacyjnych odpowiedzialnych za wychowanie i edukację młodego pokolenia, aby stało się ono dojrzałe.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Alfabetyzacja informatyczna dorosłych w kontekście procesu wykluczenia społecznego

Jerzy Stochmiałek

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2005 | Abstrakt | s. 102-110

Rozwój technik informatycznych sprzyja upowszechnianiu komputerowych strategii sterowania i komunikacji w procesach produkcyjnych, usługach, zarządzaniu, badaniach naukowych, kształceniu. W procesie transformacji od społeczeństwa industrialnego do społeczeństwa informatycznego wyłania się tzw. nowa ekonomia, z ogromnymi możliwościami dynamizowania procesów edukacyjnych, stymulowania wzrostu gospodarczego, tworzenia nowych miejsc pracy. Sprostanie szybko zmieniającym się wymaganiom funkcjonowania w społeczeństwie opartym na wiedzy i zorientowanym na dynamiczną wymianę informacji wymaga nieustannego doskonalenia kwalifikacji zawodowych i społecznych. W Polsce okresu transformacji następuje jednak niekorzystne zjawisko kumulowania się wymiarów marginalizacji społecznej. Niedostateczny poziom kompetencji informatycznych wielu osób dorosłych i starszych jest znaczącym wyznacznikiem procesu ich społecznej i zawodowej marginalizacji. Typowy syndrom cech położenia społecznego ograniczający możliwości dostępu rodzin do najważniejszych instytucji życia zbiorowego to: funkcjonalny analfabetyzm; niskie wykształcenie jako trwały korelat biedy; strukturalne bezrobocie związane nie tyle z brakiem miejsc pracy, ile ze wzrastającą liczbą osób niezdolnych do podjęcia pracy z powodu braku kwalifikacji; niestabilność dochodów; funkcjonowanie „szarej i czarnej strefy”; wielodzietność rodzin; ubóstwo.

2005-12-30



Czasopismo: Chowanna

Aktywność fizyczna jako wyzwanie dla edukacji i promocji zdrowia kobiet

Alina Dworak

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2017 | Abstrakt | s. 255-267

Istotnym elementem kultury zdrowia jest wychowanie fizyczne. Trening fizyczny jest jednym z warunków zdrowego stylu życia i osiągnięcia lepszej jakości życia. Bez presji ekonomicznej lub innych istotnych potrzeb, człowiek ma skłonność do oszczędzania energii. W rezultacie rozprzestrzenia się siedzący tryb życia wraz ze wszystkimi jego konsekwencjami, w tym tymi związanymi ze zdrowiem. Brak aktywności fizycznej i dominujące siedzące tryby życia stały się częścią stylu życia społeczeństwa. Artykuł charakteryzuje rodzaje aktywności fizycznej podejmowanej przez kobiety mieszkające w województwie śląskim, wskazując jednocześnie na konieczność działań edukacyjnych i promocyjnych w tej dziedzinie życia.

2017-12-30



Czasopismo: Chowanna

Aktywność artystyczna młodzieży w zakresie teatru

Marek Świeca

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2011 | Abstrakt | s. 105-113

Artykuł stanowi analizę roli teatru w edukacji. Odbiór przedstawień artystycznych zachęca młodzież do własnej twórczości. Próby teatralne ukazują im proces tworzenia roli. Przygotowanie do odegrania roli staje się studiowaniem samego siebie — analizą własnych możliwości i ograniczeń. Artykuł opiera się na badaniach przeprowadzonych przez autorkę i opublikowanych w 2009 roku w monografii pt. Rola teatru w samorealizacji młodzieży. Przedstawia, jak opracowane przez nauczycieli programy zajęć teatralnych funkcjonowały w trzech szkołach średnich w Kielcach (I, III i XI LO), a także opisuje amatorskie grupy teatralne tworzone przez młodzież. W tekście zaprezentowano również biograficzne narracje najbardziej twórczych absolwentów szkół. Całość ukazuje różnorodne funkcje teatru w edukacji i procesie samokreacji młodzieży.

2011-06-30



Czasopismo: Chowanna

Culture – Education – Professional Work. Polish and Vietnamese Experiences. Eds. Zdzisław Wołk, Cao Long Van, Nguyen Van Cuong, Ngo Dinh Phuong, Tran van Thuc. Zielona Góra

Wydział Pedagogiki, Psychologii i Socjologii, 2018, 337 s., ISBN 978-83-945-714-8-1

Andrzej Radziewicz-Winnicki

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2018 | s. 363-370

2018-12-30



Czasopismo: Chowanna

Kto sięga po „katalizator” rozwoju? Otwartość na doświadczenie i kontrola wolicjonalna uczestników programu Erasmus

Dorota Turska , Anna Wankiewicz

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2014 | Abstrakt | s. 235-251

W artykule przedstawiono tezę, że jedynie łączenie procesów edukacji formalnej z nieformalną i pozaformalną jest uważane za impuls do pełnego rozwoju potencjału jednostki. Postawiono tezę, że udział w programie Erasmus, określanym w literaturze jako „katalizator rozwoju”, jest wyjątkową okazją do indywidualnie skonstruowanego połączenia wszystkich trzech typów procesów edukacyjnych. Zjawisko tak powszechnej mobilności studentów jest zasadniczo uważane za pole analiz socjologicznych i ekonomicznych, w mniejszym stopniu zainteresowania psychologii empirycznej. Badania zostały podjęte w celu poszukiwania cech osobowościowych uczestników programu Erasmus. Uzyskane wyniki pokazują, że studenci korzystający z „katalizatora rozwoju” mają wyższy poziom otwartości na doświadczenie i silniejszą kontrolę wolicjonalną (pod względem realizacji) w porównaniu ze studentami niemobilnymi.

2014-12-30



Czasopismo: Chowanna

Kontrola i ocena w wychowaniu fizycznym – model oceny wspierającej

Urszula Supińska , Magdalena Kübler

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 171-190

Kontrola i ocena stanowią integralną część procesu edukacji szkolnej. Służą one celom edukacyjnym i dydaktycznym. Powstaje interesujące pytanie: czy możliwe jest opracowanie systemu oceny w wychowaniu fizycznym, który byłby uniwersalny i wspólny dla wszystkich poziomów, a także kompleksowy pod względem przedmiotu oceny i jej kryteriów? Model oceny zaproponowany w niniejszym artykule umożliwia uczniom nabycie umiejętności samooceny i uczy ich odpowiedzialności za swoje działania i samorozwój. Tego rodzaju ocena zachęca do kreatywności, zaangażowania i aktywności poznawczej. Rozwija również pewność siebie i wiarę we własne możliwości, zwiększając tym samym samoocenę. Takie podejście do oceny zmienia relacje między nauczycielem a uczniem – oboje stają się członkami tego samego zespołu, który ma jeden i ten sam cel: sprawić, by proces uczenia się zakończył się sukcesem.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Podróż i jej andragogiczny wymiar

Olga Czerniawska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2005 | Abstrakt | s. 91-101

Artykuł porównuje prodróż do edukacji ustawicznej - kształcenia ludzi dorosłych. Tak podróż w ujęciu pielgrzymki, jako drogę człowieka przez życie, gdzie pielgrzym jest wzorem życia. Powoli przemierzającym czas, w pocie czoła, z mozołem powoli poszukuje sensu i celu życia. Obecnie pielgrzyma zastąpił turysta, a trasę pielgrzymki planuje wyspecjalizowana agencja. Podróżuje się wygodnym autokarem, samolotem, promem, samochodem. Piesze wędrówki ograniczone są do minimum. Nie ma niebezpieczeństw, choć współczesny terroryzm nie oszczędza pielgrzymów. Nowoczesny pielgrzym to bardzo często osoba starsza, która nie mogłaby wybrać się na pielgrzymkę trudną i męczącą. Z kolei podróże do pracy są codziennym odbywaniem drogi z miejsca zamieszkania, często z małego miasteczka satelitarnego, miejscowości oddalonej o kilkadziesiąt lub kilkaset kilometrów od metropolii. Sznury samochodów, autobusy, koleje podmiejskie zapełniają się pasażerami, którzy dojeżdżają do pracy. Populację dojeżdżających tworzą grupy o swoistej kulturze, podobnym sposobie ubierania się, zachowania (np. czytanie prasy, książek, rozmowy). Podróż może być czasem wykorzystanym na naukę (np. języka obcego), na lekturę, poprawianie tekstów lub prac. Można obserwować towarzyszy podróży, wzbogacać swoją wiedzę o rzeczywistości społecznej. Podróż do pracy jest elementem wpisanym w życie współczesnego człowieka, który korzysta z dobrodziejstw pracy.

2005-12-30



Czasopismo: Chowanna

Bycie u siebie w nie-miejscach – o zapleczu teoretycznym przestrzeni edukacyjnej

Krzysztof Maliszewski

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2019 | Abstrakt | s. 19-32

W artykule wykorzystano koncepcje nie-miejsc Marca Augé i podwójnego wiązania Gregory’ego Batesona, aby odnieść się do teoretycznych podstaw architektury szkolnej. Uważa się, że przestrzeń edukacyjna jest kształtowana przez wyobraźnię pedagogiczną. Obecna pedagogika, odziedziczywszy własną tradycję, ma tendencję do generowania przestrzeni nieprzyjaznej dla uczniów, a co za tym idzie, niekorzystnej dla edukacji. Autor twierdzi, że ujarzmienie miejsca jest niezwykle ważnym, a jednocześnie pomijanym aspektem edukacji.

2019-06-30



Czasopismo: Chowanna

Polonistyczne obrazy świata. Szkic o kulturowych źródłach dydaktyki szkolnej

Marta Krasuska-Betiuk

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2017 | Abstrakt | s. 349-371

Celem niniejszego tekstu jest wyciągnięcie wniosków dla dydaktyki szkolnej wynikających z uwikłania człowieka w porządek zarówno natury, jak i kultury. W swoich rozważaniach autorka podejmuje próbę odtworzenia sposobu, w jaki komplementarne układy natury i kultury znajdują wspólną płaszczyznę w myśli pedagogicznej oraz swój obiektywny wyraz w sferze kształcenia polskich nauczycieli. Rozważania te nie obejmują jednak wszystkich aspektów omawianego przedmiotu szkolnego, ani nie odnoszą się do żadnego konkretnego etapu edukacji. Wyjaśniono w nich jedynie wybrane kwestie związane z kulturą literacką, a mianowicie istotę współczesnej praktyki czytelniczej, która stanowi punkt wyjścia do sformułowania koncepcji antropologii kulturowej edukacji literacko-kulturowej, odzwierciedlającej poglądy teoretyków i praktyków polonistyki.

2017-12-30



Czasopismo: Chowanna

Etyka i kształcenie. O integralności doświadczenia pedagogicznego

Rafał Godoń

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2016 | Abstrakt | s. 89-99

Artykuł porusza kwestię problematycznego charakteru relacji między etyką a edukacją. Kluczowym pojęciem, które poddano analizie i interpretacji, jest etyka pedagogiczna. Autor stawia pytanie o faktyczne znaczenie tego terminu i sugeruje, że nie każda koncepcja etyki pedagogicznej może być rzeczywiście konstruktywna we współczesnej praktyce edukacyjnej. Termin ten jest interpretowany w dwóch perspektywach, które wywodzą się z innych koncepcji filozoficznych. Pierwsza z nich pochodzi od koncepcji człowieka duchowego, zaproponowanej przez czeskiego filozofa Jana Patočkę. Druga zaś czerpie z koncepcji „rozmowy ludzkości” Michaela Oakeshotta. Ostatnia część zawiera kilka refleksji dotyczących wpływu etyki na rozumienie doświadczenia edukacyjnego.

2016-06-30



Czasopismo: Chowanna

Autoterapia - przestrzeń rozwoju osoby ludzkiej

Alicja Żywczok , Beata Ecler-Nocoń

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2004 | Abstrakt | s. 131-142

Autorki artykułu prezentują autoterapię oraz proces samowychowania jako psychiczne mechanizmy samoregulacji odbudowujące afirmatywne postawy życiowe. Wola samorozwoju oraz towarzysząca jej radość życia kierują człowieka wprost ku źródłom autentycznego zdrowia psychicznego. Świadomość niedoskonałości, a równocześnie znacznej potencjalności człowieka stwarza szansę spojrzenia na siebie jak na osobę samodoskonalącą się, która stale szuka nowych styczności ze światem oraz jakościowo lepszej komunikacji z samym sobą. Autoterapia i samowychowanie - dwa osobliwe filary ludzkiej auto kreacji odsłaniają wagę dynamizmu autonomii wewnętrznej samostanowienia o sobie oraz psychicznej „niezawisłości” w stosunku do otoczenia społecznego. Osoba niepełnosprawna, w stanie zdrowia lub choroby, posiada przysługujące wszystkim ludziom zasoby emocjonalne oraz duchowe do przezwyciężenia sytuacji uciążliwej, a nawet do inicjowania satysfakcjonującego rozwoju wewnętrznego. Niepełna sprawność człowieka niewątpliwie stanowi utrudnienie jego egzystencji. Niemniej wezwanie do rozwoju jest skierowane do każdej osoby ludzkiej. Swego czasu ks. Józef Tischner napisał: „Losem człowieka jest: dać się pokonać nadziei. Ginie ten, kto przestaje jej ulegać”. Nadzieja ma moc rozwojową i terapeutyczną. W filozofii osoby mieści się całe morze ludzkich nadziei.

2004-06-30



Czasopismo: Chowanna

Znaczenie diagnozy gotowości szkolnej w zakresie matematyki w kontekście diagnozy umiejętności matematycznych po klasie I

Magdalena Marekwia , Irena Polewczyk

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2018 | Abstrakt | s. 131-148

Artykuł poświęcony jest badaniu edukacji matematycznej i gotowości szkolnej dzieci na początku pierwszej klasy szkoły podstawowej. Przeprowadzone badania skupiały się na poszukiwaniu zależności między gotowością szkolną dziecka na początku nauki szkolnej a jego umiejętnościami matematycznymi po pierwszej klasie. Badanie objęło uczniów pierwszej klasy. W trakcie badań autorzy przeprowadzili dogłębną analizę dokumentacji dotyczącej diagnozy gotowości szkolnej oraz przeprowadzili test umiejętności matematycznych na koniec pierwszej klasy. Wszystkie założenia przedstawione w artykule zostały osadzone w odpowiednim teoretycznym kontekście, który wprowadza problem badawczy i umożliwia jego interpretację w odniesieniu do obecnej sytuacji systemu edukacyjnego.

2018-06-30



Czasopismo: Chowanna

Między uspołecznieniem a indywidualizacją – w stronę rozwijania potencjału emocjonalnego w edukacji

Irena Przybylska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2014 | Abstrakt | s. 183-195

Tekst rozwija interdyscyplinarne ramy dla konceptualizacji potencjału emocjonalnego w edukacji, czerpiąc w szczególności z podejścia zdolności, kapitału kulturowego, a z drugiej strony teorii interakcji zdolności lub pedagogiki emocji. Praktycznym przypadkiem do rozważenia jest poszerzenie uczestnictwa potencjału emocjonalnego w procesach edukacyjnych i pedagogiczne implikacje rozwoju potencjału emocjonalnego w edukacji. Na koniec przedstawiono argument za myśleniem „biwalentnym”, które integruje rozwój indywidualny i społeczny oraz agentów w strukturach społecznych.

2014-12-30



Czasopismo: Chowanna

„Elastyczny umysł” w perspektywie diagnozy i wsparcia rozwoju zdolności kierunkowych studentów oraz uczniów zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej

Magdalena Christ

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 67-80

Celem tekstu jest popularyzacja modelu edukacji opartego na teorii inteligencji wielorakich Howarda Gardnera. Artykuł przedstawia również fragment wyników dotyczących diagnozy ukierunkowanych zdolności studentów pedagogiki oraz uczniów zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej. Misją tekstu jest ukazanie, w jaki sposób można wspierać rozwój zdolności i zainteresowań uczniów poprzez ich udział w różnych projektach, programach i inicjatywach edukacyjnych.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Płciowość jako kategoria pedagogiczna

Paulina Nowotarska

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2018 | Abstrakt | s. 303-324

Złożoność zjawiska seksualności powoduje trudności w jednoznacznym zoperacjonalizowaniu tego pojęcia zarówno w naukach społecznych, jak i przyrodniczych. Rozmawiając o seksualności, należy pamiętać, że płeć jest kategorią graniczną – dotyczy zarówno sfery prywatnej, jak i publicznej, a jednocześnie występuje na poziomie biologicznym i społeczno-kulturowym. Artykuł skupia się na naturze i znaczeniu seksualności analizowanej w kontekście współczesnej rzeczywistości edukacyjnej. Próba ta ma na celu uczynienie seksualności „mapą rozmaitych sposobów myślenia o edukacji” (J. Rutkowiak), czyli traktowanie jej jako konstruktu, przez pryzmat którego można formułować, omawiać i rozwiązywać problemy edukacji, wychowania i socjalizacji (Z. Kwieciński). Taki sposób pozwoli na wyodrębnienie nowych obszarów analizy związanych z pedagogiką ciała i pedagogiką seksualną. Rozważania pedagogiczne dotyczące seksualności zostaną osadzone w personalistycznym pojęciu człowieka, w szczególności w kontekście holistycznego rozumienia ludzkiej natury.

2018-06-30



Czasopismo: Chowanna

W poszukiwaniu metod efektywnego uczenia się dzieci w wieku wczesnoszkolnym, czyli o mnemotechnikach słów kilka

Małgorzata Mnich

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 153-169

Artykuł zawiera refleksje na temat czynników determinujących skuteczne nauczanie i uczenie się dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Pierwszy etap edukacji to okres, w którym dzieci wraz z nauczycielami powinny poświęcić dużo czasu na naukę uczenia się, rozpoznawanie własnych możliwości oraz poszukiwanie skutecznych metod zapamiętywania, przechowywania i przywoływania informacji, a także rozwijania umiejętności. Ważne jest, aby poszukiwaniom tym towarzyszyła świadomość, że sukces zależy zarówno od czynników wrodzonych, jak i kulturowych, w szczególności od organizacji procesu nauczania z uwzględnieniem szerokiego spektrum dostępnych metod dydaktycznych.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Globalizacja a edukacja — studiowanie i nauczanie na uniwersytecie katolickim w dzisiejszej dobie

Tomáš Jablonský

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 391-402

Tekst stanowi analizę wpływów trendów rozwoju cywilizacji (w tym procesu globalizacji) na początku XXI wieku na edukację. Autor opisuje globalizację w aspekcie społecznym, ekonomicznym, ekologicznym i bezpieczeństwa oraz podkreśla jej wielowymiarowy i złożony charakter. W aspekcie kulturowym oraz tożsamości kulturowej podkreśla wyzwania stawiane przez proces globalizacji przed rozwojem społeczeństwa wykształconego. W aspekcie edukacyjnym i badawczym autor kładzie nacisk na autentyczność misji uniwersytetów katolickich w Europie, które powinny odzwierciedlać, promować i podtrzymywać dążenie do prawdy i wartości chrześcijańskich.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Reaktywowanie idei odwagi i etycznej dzielności w wychowaniu dzieci i młodzieży

Alicja Żywczok

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2008 | Abstrakt | s. 37-55

Artykuł koncentruje się na pojęciach męstwa, odwagi i etycznej dzielności. Podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie: jak ożywić ideał odwagi w wychowaniu człowieka? Autorka wskazuje na sens i znaczenie osobistej odwagi w procesie kontrolowania zachowania jednostki oraz w pobudzaniu pozytywnych stron natury ludzkiej. Ukazuje związek między odważnym postępowaniem nauczyciela a umacnianiem jego ideału pedagogicznego. Tekst w sposób analityczny podejmuje problem wychowania do etycznej odwagi w rodzinie i w szkole, ujawnia także wypaczenia idei odwagi we współczesnej cywilizacji, takie jak brawura czy kult ryzyka.

2008-06-30



Czasopismo: Chowanna

Przekaz wizualny na temat edukacji w polskim dyskursie prasowym

Justyna Dobrołowicz

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2015 | Abstrakt | s. 219-231

Celem niniejszego artykułu jest analiza materiałów wizualnych (o szkole i edukacji), które ukazały się w latach 2009–2010 w 5 polskich tygodnikach opiniotwórczych: „Newsweek”, „Polityka”, „Wprost”, „Przegląd”, „Gość Niedzielny”. Język wizualny rozumiem przeze mnie jako język dyskursu. Analizując teksty w języku wizualnym, zastosowałam jedną z metod – analizę dyskursu. Powód jest jeden: taka jest opinia badaczki zajmującej się problematyką dyskursu, R. Wodak. Zwraca ona uwagę na fakt, że obserwujemy wiele nowych tekstów, które są połączeniem elementów pisanych i wizualnych. Powód tego faktu jest jeden – wykładniczy rozwój nowych technologii. Obserwujemy wiele interakcji między elementami wizualnymi a znaczeniami pisanymi. Co więcej, elementy wizualne mają ogromny wpływ na znaczenia pisane. Nie możemy ignorować tego faktu w analizie.

2015-06-30



Czasopismo: Chowanna

Szanse edukacyjne dziecka wiejskiego. Stan, uwarunkowania i perspektywy

Bożena Matyjas

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2012 | Abstrakt | s. 165-177

Celem artykułu jest określenie szans edukacyjnych dzieci wiejskich na podstawie badań przeprowadzonych w Publicznym Gimnazjum w Łapowie (woj. świętokrzyskie). Projekt ten miał również na celu identyfikację sytuacji społeczno-ekonomicznej uczniów, ich standardu życia, szans edukacyjnych, dostępu do różnych form kultury i edukacji oraz możliwości zaspokajania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych. Dodatkowo badania miały na celu określenie sytuacji finansowej i zawodowej rodzin respondentów, poziomu wykształcenia ich rodziców, struktury rodzinnej i warunków życia, a także relacji rodzic–dziecko, zaangażowania rodziców w problemy dzieci oraz udziału uczniów w wydarzeniach społeczno-kulturalnych. Zgodnie z wynikami badań dzieci wiejskie mają podobne, lecz nie takie same możliwości rozwoju osobistego i edukacyjnego w porównaniu z uczniami z miast. Artykuł zawiera szczegółową analizę szans edukacyjnych dzieci wiejskich w odniesieniu do powyższych czynników. Wyniki badań pozwoliły autorowi określić charakter szans edukacyjnych dzieci wiejskich, które wymagają wsparcia w zakresie wyrównywania ich możliwości edukacyjnych.

2012-06-30



Czasopismo: Chowanna

Wybrane elementy edukacji zdrowotnej w rodzinie

Joanna Bulska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2008 | Abstrakt | s. 181-190

Autorka podejmuje próbę zwrócenia uwagi na edukację zdrowotną w rodzinie m.in. w kontekście spędzania wolnego czasu przez dzieci oraz roli relaksu w zdrowiu.

2008-12-30



Czasopismo: Chowanna

Pytania i stwierdzenia uczniów klas I–III szkoły podstawowej jako przejaw ich wiedzy oraz postaw prozdrowotnych i proekologicznych (nowe konteksty odczytywania znaczeń wypowiedzi uczniów i rola tych wypowiedzi w procesie edukacyjnym)

Beata Oelszlaeger-Kosturek

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2019 | Abstrakt | s. 161-180

Artykuł przedstawia nowy sposób radzenia sobie z pytaniami i wypowiedziami uczniów, które spontanicznie pojawiają się podczas lekcji w klasach 1–3 szkoły podstawowej. Zwraca uwagę na wartość tych wypowiedzi w procesie edukacyjnym – są one postrzegane jako ważne źródła informacji dla nauczyciela na temat wiedzy i postaw uczniów dotyczących zdrowia i ekologii. Autor proponuje metodę czytania i interpretowania znaczeń pytań i wypowiedzi uczniów oraz możliwości ich wykorzystania w procesie edukacyjnym, przedstawioną na podstawie wybranych przykładów.

2019-06-30



Czasopismo: Chowanna

Modalność językowa (werbalna) i modalność rysunkowa dziecka a kształtowanie się znaku plastycznego w jego twórczości

Urszula Szuścik

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 285-295

W artykule przedstawiono nowe podejście w analizie badawczej rysunków dziecięcych z zaleceniem poszerzenia zakresu badań o zagadnienia semiotyki. Zwrócono uwagę na kształtowanie się obrazu rzeczy – znaku plastycznego w rozwoju rysunków dziecięcych z udziałem znaku werbalnego (słowa). Język (mowa) i rysunek są formami symbolicznymi i modalnościami, ważnymi dla rozwoju poznawczego dziecka i jego edukacji, co wyjaśniono w artykule. Wzajemne relacje między tymi procesami poznawczymi (werbalnymi i niewerbalnymi) przedstawiono na podstawie teorii Allana Paivio, Stefana Szumana i Lwa S. Wygotskiego. Analizę rysunków dziecięcych omówiono na podstawie wyżej wskazanego założenia badawczego, odwołując się do szerszej analizy tego zagadnienia w publikacji autora. Tego rodzaju podejście badawcze oferuje nową perspektywę w opracowaniu treści i metod nauczania w edukacji artystycznej i ogólnej dzieci.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

Kategorie analityczne w badaniach pedeutologicznych - w świetle założeń refleksyjnych nurtów poznawczych w naukach społecznych

Wanda Dróżka

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2006 | Abstrakt | s. 26-48

W artykule autorka podejmuje próbę przybliżenia kategorii analitycznych, pojęć oraz „pól problemowych” w badaniach pedeutologicznych z perspektywy założeń tzw. refleksyjnych orientacji i nurtów poznawczych w naukach społecznych. Podjęte zamierzenie jest związane z poszukiwaniem możliwie najbardziej adekwatnych, teoretyczno-metodologicznych podstaw analizy materiałów empirycznych o charakterze jakościowym - autobiografii, pamiętników, dzienników, listów oraz innych wypowiedzi autobiograficznych nauczycieli. Materiały te zostały zgromadzone w kolejnych dwóch edycjach ogólnopolskiego konkursu na pamiętniki i inne wypowiedzi autobiograficzne nauczycieli: w roku 1992/1993 - dla nauczycieli młodych (do 35. roku życia) pod hasłem: „Młode pokolenie nauczycieli”; w roku 2003/2004 - dla średniego pokolenia nauczycieli (35-55 lat) pod hasłem: „Nauczycielska dojrzałość”. Ogółem zgromadzono blisko 300 prac. W pierwszym „konkursowym” badaniu uzyskano ponad 120 prac, z czego do analiz wykorzystano 111. W następnym zaś konkursie, którego zakończenie nastąpiło 15 maja 2004 roku, wzięło udział ponad 160 nauczycieli i pedagogów z różnego typu szkół i placówek oświatowo-wychowawczych z terenu całego kraju. Istotne wydaje się również nawiązanie do analizy danych autobiograficznych w postaci 287 wypowiedzi trzech pokoleń nauczycieli biorących udział w badaniach przeprowadzonych na przełomie 1989/1990 roku. Zgromadzony materiał badawczy ukazuje znaczący dla badań pedeutologicznych obszar refleksyjności i autorefleksyjności nauczycieli jako aktywnych, świadomych i kompetentnych podmiotów sfery edukacji oraz życia społecznego w Polsce po 1989 roku. Autorzy wypowiedzi autobiograficznych, zainicjowanych przez badania oraz powstałych na konkurs, podejmują rodzaj społecznego dyskursu nad sytuacją obecną oraz przyszłością edukacji i nauczycieli w Polsce, w jej wielorakich uwarunkowaniach.

2006-12-29



Czasopismo: Chowanna

Obraz nauczyciela w oczach uczniów klas I–III szkół podstawowych

Olimpia Gogolin , Eugeniusz Szymik

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2018 | Abstrakt | s. 237-254

W artykule tym starano się odpowiedzieć na pytanie, jak uczniowie szkół podstawowych postrzegają nauczycieli. Wybór tak młodej grupy badawczej nie jest przypadkowy, ponieważ dzieci rozpoczynające naukę wkraczają w nowe środowisko, nawiązują nowe relacje i znajdują nowy wzór do naśladowania w postaci nauczyciela. W części teoretycznej tekstu omówione są zagadnienia dotyczące nauczyciela, w tym jego osobowości, pełnionych przez niego funkcji, a także społecznego postrzegania dzieci w wieku wczesnoszkolnym oraz kwestie autorytetu, w tym jego definicji i podziału. Część praktyczna to analiza wyników ankiety przeprowadzonej w oparciu o technikę ankietową w klasach 1–3 szkół podstawowych w Czerwionce-Leszczynach w roku szkolnym 2016/2017.

2018-06-30



Czasopismo: Chowanna

Edukacja w placówkach penitencjarnych (opinie, interpretacje pedagogiczne)

Natalia Stankowska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 383-390

We współczesnej myśli penitencjarnej minęły już czasy, gdy zakład karny był jedynie miejscem izolacji i budowlą, której architektura świadczyła o oddzieleniu przestępców od przestrzegającego prawa społeczeństwa. Resocjalizacja to proces mający na celu przywrócenie osób łamiących normy społeczne i prawne do środowiska społecznego. Autor podkreśla, że praca resocjalizacyjna z osadzonymi oraz tworzenie im perspektyw na lepszą przyszłość mogą stać się skutecznym środkiem zapobiegania powrotowi do przestępstwa.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Spór o motywacyjne źródła twórczości

Alicja Gałązka

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 8-36

Powiązanie badań nad motywacją wewnętrzną z twórczością wydaje się dość naturalne. Intuicyjnie bowiem twórczość to działanie podejmowane ze względu na samą aktywność. W kontekście szeroko dyskutowanej edukacji twórczej, jej szans i barier nasuwa się pytanie o uwarunkowania i determinanty procesu twórczego, z jakimi niejednokrotnie styka się nauczyciel w swej pracy. Różnorodność i wielość uwarunkowań z pewnością stanowi — z jednej strony — znaczącą barierę edukacji twórczej, z drugiej zaś — istotną szansę. W artykule tym podjęto próbę analizy uwarunkowań procesu twórczego w świetle wybranych teorii i koncepcji psychologicznych. Proces twórczego rozwiązywania problemów jest związany nie tylko ze specyficznymi uzdolnieniami czy z umiejętnością przełamywania schematów działania, ale również z motywacją i kontrolą działania jednostki. Twórczość w tym artykule ma dwojakie znaczenie; po pierwsze, dotyczy analizy procesu prowadzącego do twórczych rozwiązań, po drugie, oznacza, że intencjonalna aktywność sama w sobie ma charakter twórczy.

2002-12-30



Czasopismo: Chowanna

Kobiety, matki i dzieci specjalnej troski – problemy pedagogiczne i penitencjarne

Danuta Raś

Język: PL | Data publikacji: 25-09-2019 | Abstrakt | s. 353-368

This article concerns the analyses and research on women and men coming from penitentiary correction centres and the youth from families at risk of delinquency. The research problem concentrates on the analysis of criminals who are parents and situations of children in historical and contemporary context as well as on specific difficulties in the functioning of special-needs children in social life in terms of special education. This article can inspire a new approach to dealing with criminals, enhancing their role as parents, which constitutes an important factor in the process of corrective actions.

2019-09-25



Czasopismo: Chowanna

Wstęp

Alicja Żywczok

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2016 | Abstrakt | s. 57-67

Wstęp

2016-06-30



Czasopismo: Chowanna

Prezentacja informacji o otaczającym świecie w czasopismach dla dzieci przedszkolnych

Alina Budniak

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 145-158

Społeczeństwo informacyjne wymaga nieustannego poszukiwania, uczenia się, rozumienia i wykorzystywania wiedzy z różnych dziedzin. Rola rodziny i instytucji edukacyjnych polega na przygotowaniu dzieci do uczenia się i zdobywania wiedzy z różnych źródeł poprzez rozwijanie umiejętności selekcji, rozumienia i internalizacji informacji. Dlatego już od najmłodszych lat dzieci są konfrontowane z różnorodnymi przekazami o świecie, dostosowanymi do ich rozwoju psychofizycznego. Artykuł przedstawia metody prezentowania informacji stosowane w czasopismach dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz podejmuje próbę oceny możliwości ich wykorzystania w edukacji przedszkolnej.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Seniorzy w przestrzeni kulturalno‑edukacyjnej społeczeństwa wiedzy

Zofia Szarota

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 77-96

Celem przedstawionych rozważań jest ukazanie potencjału kapitału społecznego, jaki istnieje w pokoleniu osób starszych. Autorka wskazuje obszary aktywności intelektualnej seniorów i podkreśla, że społeczeństwo powinno umożliwić osobom starszym tworzenie własnej przestrzeni życiowej w wymiarze poznawczym, kulturowym i społecznym. Przedstawione zostały praktyczne rozwiązania idei kształcenia permanentnego w perspektywie gerontologicznej oraz scharakteryzowane instytucje edukacji formalnej i nieformalnej, z uwzględnieniem programów społecznych na rzecz reintegracji osób starszych.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

Recepcja idei postmodernizmu w pedagogice radykalnej Petera McLarena

Wojciech Kruszelnicki

Język: PL | Data publikacji: 29-06-2020 | Abstrakt | s. 1-37

The aim of this paper is to comprehensively reconstruct the reception of postmodernism in Peter McLaren’s critical/radical pedagogy. On a more general level, the article discusses the pedagogical perils of uncritical
infatuation with poststructuralist and postmodernist principles of dismantling grand metanarratives and debunking the notions of truth, totality, and universalism and replacing them with the notions of pluralism and perspectivism. The author seeks to verify the statement that McLaren’s response to postmodern developments in philosophy and social theory is in as much similar to that of Henry Giroux’s that it produces a project of education informed by postmodern ideas. The thesis – advanced in the mid 1990s by Tomasz Szkudlarek – is refuted on the basis of thorough a analysis of both earlier and more contemporary texts of McLaren where the main tenets of postmodern theory are severely criticized. The argument about the evolution of McLaren’s thought from a cautious appropriation of some elements of postmodernism to its downright condemnation is supported by the theory of its increasing radicalization under the influence of Marxism. The alternative to the illusory radicality of postmodernism – denounced as affirming the status-quo – is “pedagogy of revolution,” which emerges as strictly political, interventionist praxis whose aim is no longer discourse analysis but concrete social struggle against the oppressive capitalist class relations.

2020-06-29



Czasopismo: Chowanna

Edukacja i rewalidacja osób niepełnosprawnych wspomagana technologią informacyjną

Stanisław Juszczyk

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2004 | Abstrakt | s. 115-130

Artykuł zajmuje się problemem rewalidacji osób niepełnosprawnych za pomocą technologii komputerowych i informatycznych. Człowiek niepełnosprawny z powodu choroby, uszkodzenia i dysfunkcji niektórych organów ciała czy zaburzenia jednej lub kilku sfer rozwoju ma specjalne potrzeby zdrowotne i edukacyjne. Niepełnosprawność dziecka jest rozumiana jako ograniczenie, zaburzenie lub niemożność wykonywania czynności (realizowania sprawności) nabywanych w procesie rozwoju fizyczno-motorycznego, psychicznego i społecznego. Może mieć charakter przejściowy lub względnie trwały, może być jednorodna (obejmować tylko jedną sferę lub tylko niektóre jej procesy i funkcje) lub wieloraka (w postaci ograniczeń i zaburzeń sprzężonych, występujących w wielu sferach rozwoju). Niepełnosprawność utrudnia życie i percepcję zmysłową osoby, ale jej dążenia i działania podobne są do działań ludzi sprawnych. W Polsce młodzież niepełnosprawną kształci się nie tylko w podstawowych szkołach specjalnych, specjalnych szkołach zawodowych, zakładach rehabilitacji zawodowej, ośrodkach szkolno-wychowawczych, ale także w szkołach powszechnych - w klasach integracyjnych. Jednakowe metody pedagogiczne stosowane wobec osób pełnosprawnych i niepełnosprawnych stają się jednak źródłem trudności wychowawczych osób niepełnosprawnych w szkole tradycyjnej. Gdy w działaniach wychowawczych i kształcących zapomina się o naturalnym zróżnicowaniu jednostek i pedagogicznych konsekwencjach tych działań, ponosi się pedagogiczne porażki. Wielu pedagogów przyczyn takiego stanu rzeczy upatruje w zatraceniu podmiotowości wychowanka. Barierą utrudniającą zaspokajanie zainteresowań osób niepełnosprawnych są zaburzenia ich rozwoju fizycznego (motorycznego, sensorycznego), somatycznego lub psychicznego.

2004-06-30



Czasopismo: Chowanna

Nauki o wychowaniu wobec wyzwań postmodernizmu

Bogusław Śliwerski

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2003 | Abstrakt | s. 9-18

Celem artykułu jest wprowadzenie czytelnika w problematykę postmodernizmu, fenomenowi kulturowemu, którego istota wymyka się tradycyjnym formułom i strukturom oraz jego wpływowi na nauki pedagogiczne. Dla jednych jest on określeniem zjawisk zrodzonych przez kryzys kultury cywilizacji, dla innych zaś — nazwą pewnego myślenia o świecie, ktore obejmuje nie tylko problemy filozofii, sztuki czy nauki, ale także kreujące kulturę masową zjawiska społeczne. W latach osiemdziesiątych stał się na świecie przedmiotem dyskusji nie tylko w estetyce, filozofii, ale także w naukoznawstwie, teologii, prawie, etyce i pedagogice. Warto zatem zastanowić się nad tym, czy można w postmodernistycznym dyskursie znaleźć przesłanki przemian w wychowaniu i edukaq'i w naszym kraju. Interesujące jest rownież to, w jakiej mierze postmodernistyczne dyskursy mogą inspirować czy prowokować teorię i transformacyjną praktykę edukacyjną. Czy postmodernizm jako nowe zjawisko u progu XXI wieku otwiera pedagogikę na coś, co daje się przewidywać w przyszłości, czy też może sam staje się dla jej dotychczasowych dokonań perspektywą dziejową, historyczną, oceniającą? Niezwykle trudno jest doszukiwać się bezpośredniego związku między edukacją a postmodernizmem. Dyskurs ten wciąż jest niechętnie poddawany analizie metateoretycznej w obszarze nauk o wychowaniu, w tym szczegolnie w odniesieniu do jego praktycznych zastosowań. Nie zostały bowiem jeszcze przełożone na język polski wszystkie oryginalne i najważniejsze dzieła przedstawicieli tego nurtu, a już spotykamy się z negatywną reakcją na ich dotychczasowe rekonstrukcje, streszczenia czy rodzimej odmiany. Nie ulega zatem wątpliwości, że w polityce oświatowej w naszym kraju, jeśli nawet wystąpiły elementy postmodernistycznego myślenia czy praktyki, to na pewno nie za sprawą oświeconych w tym względzie i zachwyconych nim przedstawicieli kolejnych ekip rządzących (o ile w odniesieniu do nich w ogóle można mowić o jakimkolwiek oświeceniu filozoficzno-pedagogicznym).

2003-06-30



Czasopismo: Chowanna

Wspieranie rozwoju zdolności uczniów w szkołach w Bułgarii – kierunki zmian

Teresa Giza

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2014 | Abstrakt | s. 111-125

Przedmiotem analizy są wybrane działania mające na celu identyfikację i rozwój talentów uczniów w ogólnodostępnych szkołach w Bułgarii. W szczególności – zmiany, jakie obecnie zachodzą pod wpływem nowych regulacji prawnych dotyczących organizacji zajęć pozalekcyjnych i olimpiad przedmiotowych oraz innowacji w przygotowywaniu nauczycieli do pracy z uczniami uzdolnionymi i utalentowanymi. Celem artykułu jest analiza zagadnień rozwoju potencjału ludzkiego z perspektywy wybranych działań edukacyjnych. Międzynarodowe badania porównawcze pokazują, że w systemach szkolnych różnych krajów stosowane są podobne zestawy metod, form pracy i opieki nad uczniami uzdolnionymi. Różnice są wynikiem odmienności kulturowych, dominujących ideologii edukacyjnych, tradycji edukacyjnych, możliwości finansowania zajęć, kompetencji i motywacji nauczycieli.

2014-12-30



Czasopismo: Chowanna

Ekspresja malarzy XX wieku jako inspiracja twórczych poszukiwań adolescentów

Dorota Świdźińska

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2011 | Abstrakt | s. 197-206

Artykuł przedstawia sposób prowadzenia zajęć plastycznych we współczesnej edukacji. Ukazuje specyfikę miejsca edukacji twórczej, jakim jest galeria sztuki współczesnej — przestrzeń, w której nie tylko znajduje się odpowiednie zaplecze dydaktyczne i materiały plastyczne, ale także można obcować z dziełami sztuki nowoczesnej. W galerii możliwy jest udział zarówno w zajęciach warsztatowych, jak i w wykładach z zakresu wiedzy o sztuce, organizowanych specjalnie dla grup młodzieży. W artykule zaprezentowano twórczość najbardziej znanych ekspresjonistów i przedstawicieli pop-artu XX wieku oraz spotkanie młodych ludzi z tym szczególnym rodzajem sztuki — pełnym emocji i działania. Opisano typowe postawy młodzieży: brak pewności siebie, liczne wątpliwości co do własnej kreatywności, nadmierna samokrytyka, a z drugiej strony — egocentryzm, nonszalancja, zbyt ekspresyjne zachowania, a nawet akty agresji. Okazuje się, że dzięki udziałowi w warsztatach z action painting oraz pop-artu, postawy te przekształcają się w twórczość, radosne tworzenie i poczucie wspólnoty. W podsumowaniu artykułu rozważana jest realna szansa na stymulowanie osobowości i kreatywności młodzieży — pokazano, w jaki sposób działania twórcze wpływają na wzrost pewności siebie i kształtowanie przyjaznej postawy społecznej.

2011-06-30



Czasopismo: Chowanna

Humanistyczny rdzeń pedagogiki. Czytając Politykę wrażliwości Michała Pawła Markowskiego

Krzysztof Maliszewski

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2017 | Abstrakt | s. 177-195

Polityka wrażliwości. Wprowadzenie do humanistyki Michała Pawła Markowskiego to książka, która jest sprzymierzeńcem pedagogów w zagęszczaniu ich własnej dyscypliny. Warto przeczytać ten tekst jako inspirującą opowieść o jednej z najważniejszych kwestii edukacyjnych: kształtowaniu wrażliwości. Jest to również ważny głos na rzecz samoświadomości nauk humanistycznych. Autor niniejszego artykułu, opartego na książce Markowskiego, podkreśla egzystencjalny wymiar pedagogiki i edukacji oraz domaga się skomplikowanej koncepcji naukowej, sprzeciwiając się poglądowi, że humanistyka nie jest nauką. Uzasadnia przekonanie, że twórczy opór wobec zawłaszczania języka i instytucji przez żargon menedżerski jest możliwy w oparciu o tradycję Bildung.

2017-06-30



Czasopismo: Chowanna

Nauczyciel przedszkola w społeczeństwie wielokulturowym

Anna Klim-Klimaszewska , Ewa Jagiełło

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2013 | Abstrakt | s. 194-202

Artykuł przedstawia zagadnienia dotyczące funkcjonowania nauczyciela w społeczeństwie wielokulturowym. Zwrócono uwagę na nauczanie kompetencji kulturowych, treści kulturowych oraz ich rolę w edukacji przedszkolnej, a także na wykorzystanie problematyki wielokulturowości w kształceniu nauczycieli.

2013-12-30



Czasopismo: Chowanna

Pojęcie, istota, przyczyny, mechanizmy marginalizacji i wykluczenia społecznego

Anna Nowak

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2012 | Abstrakt | s. 17-32

W artykule przeanalizowano różne perspektywy i interpretacje pojęć: marginalizacji społecznej i wykluczenia, a także podjęto próbę ich systematyzacji. Przedstawiono obszary aktywności, w których występują różne formy marginalizacji. Wskazano również oficjalne interpretacje tych pojęć, stosowane w dokumentach polityki społecznej. Kolejnym obszarem analizy są złożone czynniki warunkujące stan marginalizacji społecznej oraz etiologia i mechanizmy wykluczenia społecznego ukazane w świetle wybranych koncepcji teoretycznych. Zwrócono również uwagę na zmiany społeczne zachodzące w Polsce po 1989 roku oraz na proces globalizacji. Ważne kwestie poruszane w artykule dotyczą problemów ubóstwa i nierówności społecznych, w szczególności związanych z nierównym dostępem do edukacji.

2012-06-30



Czasopismo: Chowanna

III Krajowa Konferencja „Technologia informacyjna w zmieniającej się edukacji'' (12-14 maja 2003 roku, UMK Toruń) – sprawozdanie

Joanna Laszkowska , Małgorzata Wojtan

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2003 | Abstrakt | s. 209-213

Sprawozdanie

2003-12-30



Czasopismo: Chowanna

Zdominowani przez technologię informatyczno-komunikacyjną – o konsekwencjach naznaczenia cyfrowym dzieciństwem

Karina Leksy

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2018 | Abstrakt | s. 119-139

Celem badania przedstawionego w artykule jest wykazanie znaczenia technologii informacyjnych i komunikacyjnych dla zdrowia i rozwoju małych dzieci. Przeprowadzono metaanalizę zjawiska na podstawie literatury przedmiotu i danych statystycznych. Podjęto próby ukazania konsekwencji – zarówno pozytywnych, jak i negatywnych – udziału technologii cyfrowej w procesie wychowania, ponieważ nie ulega wątpliwości, że dzisiejsze dzieci rodzą się i dorastają w świecie zdominowanym przez nowe technologie, co oznacza, że większość ich pierwszych doświadczeń z dzieciństwa ma charakter wizualny i medialny. Statystyki potwierdzają, że najmłodsze dzieci poświęcają coraz więcej czasu nowym mediom, a wiek korzystania z nowych mediów się obniża. Nadużywanie cyfrowych mediów mobilnych i Internetu przez najmłodszych wiąże się jednak z wieloma zagrożeniami i potencjalnymi problemami w zakresie zdrowia i funkcjonowania psychospołecznego. Ponieważ najczęściej to rodzice są pierwszymi nauczycielami dzieci, powinni wprowadzać je w świat mediów, zwracając uwagę na „utrzymanie równowagi między technicznym a kulturowym aspektem ich rozwoju”, dostrzegając zarówno pozytywne strony mediów i ich wykorzystania przez dziecko, jak i będąc świadomymi i poinformowanymi o potencjalnych zagrożeniach (J. Morbitzer). W tym procesie często nieodzowna jest pedagogizacja rodziców i edukacja medialna, które poprzez przekazywanie wiedzy, kształtowanie umiejętności i postaw pozwalają na stworzenie racjonalnych, odpowiedzialnych i bezpiecznych modeli funkcjonowania w świecie mediów.

2018-12-30



Czasopismo: Chowanna

Realizacja koncepcji Szkoły Promującej Zdrowie w Polsce. Raport z badań przeprowadzonych w szkołach z krajowym certyfikatem Szkół Promujących Zdrowie

Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 251-268

Artykuł przedstawia fragment szerszego projektu badawczego, który został zrealizowany na Katedrze Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach we współpracy z Uniwersytetem w Limerick (Irlandia). Projekt miał na celu diagnozę realizacji promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej w szkołach. Przedstawione wyniki koncentrują się na koncepcji wdrażania programu „Szkoła promująca zdrowie” w Polsce. W badaniu wzięli udział koordynatorzy szkolnej promocji zdrowia w szkołach posiadających krajowy certyfikat „Szkoła promująca zdrowie”. Narzędziem badawczym był kwestionariusz przygotowany na Uniwersytecie w Limerick, a następnie dostosowany do warunków polskich.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Obraz szkoły jako „twórczej organizacji" w opinii słuchaczy podyplomowych Studiów Organizacji i Zarządzania Oświatą

Dorota Ekiert-Oldroyd , Beata Dyrda

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2002 | Abstrakt | s. 133-141

Celem niniejszego artykułu jest analiza koncepcji szkoły twórczej oraz zrelacjonowanie wyników badań empirycznych, którym poddano nauczycieli praktyków i dyrektorów szkół, by sprawdzić, w jaki sposób osoby te spostrzegają warunki realizacji koncepcji szkoły twórczej (w rozumieniu szkoły innowacyjnej) w procesie reformy systemu szkolnego. Artykuł składa się z dwóch części: koncepcja i percepcja. W części pierwszej zawarta została — z powodu konieczności ograniczenia rozmiarów artykułu nie dość pogłębiona — analiza pojęcia szkoły twórczej i przytoczone z literatury zachodniej odpowiedniki tego pojęcia. Następnie przedstawiona zostanie koncepcja szkoły jako organizacji innowacyjnej w ujęciu M. B. Milesa i J. Nisbeta. W części drugiej zaprezentowane są wyniki badań empirycznych przeprowadzonych wśród słuchaczy podyplomowych Studiów Organizacji i Zarządzania Oświatą (prowadzonych przez Centrum Rozwoju Kierowniczej Kadry Oświatowej przy Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego). Badania te miały na celu sprawdzenie, jaki jest obraz szkoły wśród praktyków, jak nauczyciele i dyrektorzy spostrzegają czynniki składające się na charakterystykę twórczej szkoły, w jakim stopniu w badanych szkołach w dobie reformy istnieją warunki do powstawania organizacji twórczej.

2002-12-30



Czasopismo: Chowanna

Funkcjonowanie współczesnego dziecka w przestrzeni edukacyjnej i medialnej

Stanisław Juszczyk

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2018 | Abstrakt | s. 35-50

W artykule scharakteryzowano przestrzenie funkcjonowania współczesnego dziecka, w tym przestrzeń edukacyjną i medialną. Następnie przedstawiono interakcje dziecka z mediami cyfrowymi – traktowanymi jako narzędzia kulturowe. Na koniec opisano efektywne wykorzystanie interaktywnych mediów we wczesnym nauczaniu szkolnym.

2018-06-30



Czasopismo: Chowanna

Technologie informacyjno komunikacyjne w budowaniu przestrzeni edukacyjnej

Wiesława Osmańska-Furmanek , Jacek Jędryczkowski

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 253-263

Artykuł przedstawia obszary i możliwości wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w budowaniu przestrzeni edukacyjnej. Zawiera krótki zarys genezy zastosowania informatyki edukacyjnej w polskich szkołach oraz opis zmian w sposobach jej stosowania i strategiach edukacyjnych z wykorzystaniem multimediów. W tekście omówiono również wybrane czynniki psychologiczne oraz preferencje poznawcze w działaniach edukacyjnych.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Nowe spojrzenie na program edukacji

Wincenty Okoń

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2007 | Abstrakt | s. 11-15

Autor wskazuje i omawia funkcje systemu edukacyjnego. Nie są one utożsamiane ani z funkcjami systemu edukacyjnego, ani z celami kształcenia ogólnego i zawodowego, ale mają fundamentalne znaczenie w przypadku młodych ludzi. Obejmują one: gotowość do życia w społeczeństwie demokratycznym, gotowość do życia indywidualnego, gotowość do uczestnictwa w kulturze, gotowość do życia w środowisku naturalnym oraz gotowość do życia zawodowego.

2007-12-30



Czasopismo: Chowanna

Człowiek – edukacja – wartości w dobie kultury wizualnej. Przedmowa

Beata Mazepa-Domagała

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2015 | Abstrakt | s. 15-16

Artykuł wstępny do części monograficznej najnowszego numeru „Chowanny” (pod redakcją Beaty Mazepy-Domagały) zatytułowanej: „Kultura wizualna – konteksty edukacyjne”, której główną tezą jest przeświadczenie, że kultura wizualna to nie same obrazy, lecz przede wszystkim nowoczesna skłonność do obrazowania lub wizualizowania egzystencji, a poddanie naukowemu rozpoznaniu wszelkich obrazów znajdujących się w przestrzeni społecznej oraz wszelkich widzialnych przejawów życia społecznego – w przekonaniu, że obrazy stanowią okno, przez które widzimy rożne społeczne konteksty – stanowi swoistą interpretację tego, co wizualne, w kategoriach życia codziennego. Zgromadzone w części monograficznej teksty ukazują wieloaspektowość relacji kultury wizualnej w światoobrazie współczesności.

2015-12-30



Czasopismo: Chowanna

Wstęp

Adam Stankowski

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2009 | Abstrakt | s. 5-6

Tematem przewodnim numeru 1 “Chowanny” z 2009 roku jest pedagogika specjalna, gdzie za punkt wyjścia przyjęto zakres i treść pojęcia „terapia pedagogiczna” zdefiniowanego przez Ottona Lipkowskiego. Według niego do terapii pedagogicznej można zaliczyć „wszelkie działania pedagogiczne mające na celu likwidację lub ograniczenie zaburzeń rozwojowych oraz umożliwienie lub ułatwienie najkorzystniejszego rozwoju jednostkom z odchyleniami od normy”.

2009-06-30



Czasopismo: Chowanna

Preferencje uczących się wobec czynności nauczyciela wspierających autonomię w opanowywaniu wiedzy i umiejętności

Anna Studenska

Język: PL | Data publikacji: 29-06-2021 | Abstrakt | s. 1-28

Wspomaganie samodzielności wychowanków w nabywaniu wiedzy i umiejętności jest jednym z celów edukacji. Osiąganie tego celu staje się obecnie coraz istotniejsze ze względu na ilość dostępnych informacji. Dodatkowo pandemia COVID-19 przyspieszyła powszechne wykorzystanie edukacji zdalnej, które często wymaga od uczących się większej samodzielności w podejmowaniu decyzji dotyczących nabywania wiedzy i umiejętności niż zajęcia, podczas których nauczyciel jest osobiście obecny. Badania wskazują, że osoby różnią się pod względem preferencji wobec sytuacji, które wymagają od nich samodzielnego podejmowania decyzji. Niewiele jest też narzędzi badawczych pozwalających dokonać pomiaru preferencji uczących się wobec zachowań nauczyciela zwiększających autonomię uczenia się uczestników zajęć. Z tego względu za cel badań własnych przyjęto poznanie preferencji studentów wobec wspierania rozwoju ich autonomii uczenia się przez nauczyciela. Na potrzeby badań opracowano Inwentarz Wspierania Samodzielności. Dane zebrano w roku 2019 oraz 2021, odpowiednio w grupach 137 oraz 87 studentów. Uzyskane rezultaty pokazały, że spośród analizowanych zachowań nauczyciela wspierających autonomię uczących się najbardziej preferowanymi przez respondentów były: słuchanie uczestników zajęć oraz dawanie im możliwości wyrażania opinii. Dane zebrane w roku 2021 w porównaniu z danymi z roku 2019 pokazały istotny wzrost preferencji badanych wobec komunikatów nauczyciela motywujących ich do pracy oraz wyrażających zrozumienie dla doświadczanych przez nich trudności. Z uzyskanych rezultatów badań wyciągnięto wnioski praktyczne.

2021-06-29



Czasopismo: Chowanna

Pomiędzy wyobcowaniem a partycypacją — nauczyciele wobec wartościowania atrybutów kultury postmodernistycznej

Małgorzata Łączyk , Magdalena Kleszcz

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2013 | Abstrakt | s. 337-347

W artykule przedstawiono wyniki badań ankietowych, w których udział wzięli nauczyciele akademiccy, nauczyciele przedszkolni oraz studenci kierunków pedagogicznych. Celem autorów było zdiagnozowanie przekonań i postaw nauczycieli wobec kluczowych atrybutów kultury ponowoczesnej. Podjęto próbę uchwycenia sposobu, w jaki nauczyciele waloryzują wyróżnione zjawiska oraz jak je oceniają. Na podstawie uzyskanych wyników ostrożnie sformułowano wnioski dotyczące postaw nauczycieli. Postawy te najczęściej świadczą o aktywnym uczestnictwie nauczycieli w sferze kultury, a także pośrednio determinują rozumienie jakości i kierunku współczesnych przemian.

2013-12-30



Czasopismo: Chowanna

Proinnowacyjne modele kształcenia studentów Przykład studiów Master Erasmus Mundus on Work Organizational and Personnel Psychology (WOP-P)

Małgorzata Kożusznik

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2010 | Abstrakt | s. 187-196

Master Erasmus Mundus z zakresu psychologii pracy, organizacji i personelu (WOP-P) został stworzony przez pięć europejskich uniwersytetów, które działają zgodnie z innowacyjnymi rozwiązaniami Unii Europejskiej i Stowarzyszenia ENOP. Master WOP P to nie tylko innowacyjny, ale także proinnowacyjny program, który kształtuje postawy i proinnowacyjne nastawienie studentów. Innowacyjność studentów WOP-P jest rozwijana dzięki czterem głównym cechom programu Master: Po pierwsze, nauczanie opiera się na kompetencjach. Bardzo ważnym elementem całego programu jest „kurs meta” — kurs orientacyjny, podczas którego studenci uświadamiają sobie znaczenie rozwijania nowych, innowacyjnych postaw i kompetencji, które mają być nabyte w trakcie całego programu studiów. Studenci uczą się, jak przygotować profesjonalne portfolio, aby sprostać zmianom i wymaganiom globalnego świata, w którym potrzebne są kompetencje, elastyczność i kreatywność. Po drugie, proinnowacyjny charakter Master WOP P odzwierciedla model naukowiec-praktyk, który jest stosowany w programie magisterskim. Uczniowie są uświadamiani o potrzebie budowania mostów między „teoretycznym” światem akademickim a „praktycznym” światem organizacji. Ponadto w trakcie studiów magisterskich zachęcamy do współpracy międzykulturowej oraz obowiązkowej wymiany studentów i kadry dydaktycznej w formie trzytygodniowego okresu wymiany oraz dwutygodniowego, wspólnego, intensywnego uczenia się (Winterschool). Kolejnym ważnym aspektem stymulowania innowacyjności jest korzystanie z nowych technologii — zarówno jako narzędzia do nauki (stworzenie Wirtualnej Auli dla studentów i wykładowców WOP-P), jak i praktyki psychologicznej (np. innowacyjne wykorzystanie Internetu w zarządzaniu zasobami ludzkimi), które odpowiadają na potrzeby globalnego świata. Wyniki badań WOP-P to otwartość na nowe modele pracy, przełamywanie barier i stereotypów, znajomość nowych i kreatywnych rozwiązań, rozwój nowych kompetencji niezbędnych w globalnym świecie, takich jak elastyczność, gotowość na zmiany, wrażliwość i umiejętności prowadzenia dialogu międzynarodowego. Po ukończeniu tego programu psychologowie są ukierunkowani na tworzenie innowacji, które pomagają między innymi w transferze innowacji, przełamywaniu oporu przed wprowadzaniem innowacji przez organizacje.

2010-12-30



Czasopismo: Chowanna

20 lat studiów podyplomowych profilaktyka i resocjalizacja na Uniwersytecie Śląskim (1986-2006) - konferencje i badania

Bogumiła Kosek-Nita

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2006 | Abstrakt | s. 163-170

Autorka przedstawia historię podyplomowych studiów o kierunku profilaktyki i resocjalizacji na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, koncentrując się nie na administracyjnej stronie toku studiów, a problematyce kształcenia słuchaczy, programowi oraz przebiegowi studiów na przestrzeni 20 lat, od 1986 do 2006 roku. Konferencje naukowe - seminaria organizowane są na zakończenie każdego cyklu kształcenia. Słuchacze prezentują własne prace badawcze oparte na o literaturze naukowej, badaniach w terenie i praktycznych doświadczeniach. Dyskusja, wzajemna wymiana doświadczeń zarówno w dziedzinie najnowszych osiągnięć nauki, jak też w odniesieniu do realnej rzeczywistości społecznej stwarzają uczestnikom możliwość dokonywania zmian, zrozumienia trudnych zjawisk, zastosowania nowych lub sprawdzonych już metod pracy z młodzieżą. Warto zauważyć, iż w trakcie poszczególnych seminariów naukowych podejmowano różnorodną tematykę związaną głownie z problemami wychowawczymi oraz specyfiką pracy profilaktycznej i resocjalizacyjnej. I tak, przedstawiono problematykę grup młodzieżowych „drugiego życia”, zwracano uwagę na specyfikę pracy wychowawczej w domach dziecka, pogotowiach opiekuńczych, zakładach poprawczych, świetlicach środowiskowych. Zajmowano się również zagadnieniami przemocy w szerokim aspekcie, a więc rozpatrywano przemoc w kontekście życia rodzinnego, instytucjonalnego, a także przemoc w mediach. Wskazywano na jej główne przyczyny, rodzaje, formy i skutki.

2006-12-30



Czasopismo: Chowanna

Wykluczenie edukacyjne niedostosowanych społecznie

Andrzej Czerkawski

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2012 | Abstrakt | s. 109-120

Analizy podjęte w artykule koncentrują się na problemie wykluczenia edukacyjnego osób niedostosowanych społecznie. Problem ten został przedstawiony w kontekście wykluczenia społecznego, a rozważania odnoszą się do dwóch aspektów: pierwszy dotyczy wykluczenia dzieci i młodzieży z powszechnego systemu edukacji, drugi koncentruje się na problemach edukacji młodzieży niedostosowanej społecznie w kontekście instytucji resocjalizacyjnych.

2012-06-30



Czasopismo: Chowanna

Modele współpracy bibliotek szkolnych i pedagogicznych na rzecz edukacji ustawicznej nauczycieli bibliotekarzy

Hanna Langer , Agnieszka Bajor

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 111-126

W artykule przedstawiono cztery podstawowe modele współpracy bibliotek szkolnych i pedagogicznych. Biblioteki te są rozpatrywane jako część systemu, w którym przepływ informacji w znaczącym stopniu decyduje o jakości i profesjonalizmie obsługi użytkowników, wśród których znajdują się wszyscy nauczyciele, uczniowie i inne osoby związane z edukacją. W praktyce bibliotecznej opisane wzorce współpracy są stosowane zazwyczaj w formie hybrydowej, łączącej elementy co najmniej dwóch różnych modeli. Model aktywizujący, zakładający, że biblioteka stymuluje zachowania użytkowników, oraz model reaktywny, w którym biblioteka stara się zaspokoić potrzeby użytkowników, wydają się być najkorzystniejsze.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

The Curse of Totalitarianism and the Challenge of Critical Pedagogy

Henry A. Giroux

Język: EN | Data publikacji: 29-06-2020 | Abstrakt | s. 1-22

Expanding critical pedagogy as a mode of public pedagogy suggests being attentive to and addressing modes of knowledge and social practices in a variety of sites that not only encourage critical thinking, thoughtfulness and meaningful dialogue, but also offer opportunities to mobilize instances of moral outrage, social responsibility and collective action. Such mobilization opposes glaring material inequities and the growing cynical belief that today’s culture of investment and finance makes it impossible to address many of the major social problems facing the United States, Canada, Latin America and the larger world. Most importantly, such work points to the link between civic education, critical pedagogy and modes of oppositional political agency that are pivotal to creating a politics that promotes democratic values, relations, autonomy and social change.

2020-06-29



Czasopismo: Chowanna

Edukacja przeciw marginalizacji seniorów

Maria Kuchcińska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 173-186

Marginalizacja seniorów (odsuwanie ich na margines uwagi, obecności, znaczenia) jest rezultatem konfliktu wynikającego z różnic między grupami wiekowymi — np. w zakresie potrzeb, poglądów czy działań. Konieczność zmagania się z tym konfliktem pojawia się dopiero wtedy, gdy dochodzi do realizacji sprzecznych zdarzeń. We wcześniejszej fazie — ujawnienia konfliktu — istnieje możliwość rozwiązania sytuacji w sposób nieantagonistyczny. Gotowość i umiejętność łagodzenia napięć w sposób kompromisowy może stać się celem oddziaływań edukacyjnych. W głównej części artykułu omówiono zadania stojące przed stronami konfliktu uczącymi się lub nauczanymi postawy kompromisu, działania edukatorów oraz warunki wpływu edukacyjnego. W świetle poznawczej teorii uczenia się tekst ukazuje potencjał edukacji jako przeciwwagi wobec marginalizacji — w sytuacji, gdy senior doświadcza bezradności wobec tego zjawiska.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

Dydaktyka ogólna a innowacyjne podejście w dydaktyce w aspekcie przygotowania przyszłych nauczycieli

Erich Petlák , Gabriela Porubská

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2003 | Abstrakt | s. 107-118

Artykuł wskazuje podstawowe problemy dydaktyki, ich zawartość i tendencje rozwojowe. Dydaktyka, podobnie jak każda inna nauka, nie może zamykać się w sobie. Potrzebuje koncepcyjnych i skoordynowanych działań w realizacji zmian w swojej treści i organizacji, a także zmian w przygotowaniu przyszłych nauczycieli, co również jest zawarte w artykule. Ludzkość rozwija się dzięki temu, że nie musi ciągle odkrywać wszystkiego od początku, że może nawiązywać do tego, co już zostało sprawdzone i zaakceptowane. Dydaktyka i technologia kształcenia ułatwiają nabywanie nowej wiedzy i umiejętności. Jak podają autorzy książki „Skolni didaktika”. „≫Wiedzieć jak≪ (wiedza technologiczna, poznawcza) jest zawsze połączone z ≫wiedzieć co≪ (wiedza podstawowa, deskryptywna) oraz z poglądami i wiarą w to ≫jak to ma być≪ (system wartościowania)”. Artykuł charakteryzuje zawartość dydaktyki ogólnej, czyli to, na czym koncentrowała się ona w ostatnim dziesięcioleciu, a także wzajemne relacje między poszczególnymi jej sferami, wywodzącymi się z różnych wartości, różniących się odmiennymi działaniami metodologicznymi i złożonością zjawisk społecznych. Ta różnorodność wszakże pozwala na tworzenie przestrzeni dla nowych badań, gdzie możliwe jest poszerzanie zakresu ludzkiego poznania. Kształcenie jako problem globalny nie dotyczy tylko wybranych jego elementów czy składników, ale przede wszystkim musi być nastawione na ucznia. Tylko w ten sposób osiągniemy zmiany w świadomości i zachowaniu się uczniów, tylko tak wychowamy ich na jednostki kreatywne, aktywne, samodzielne, zdolne do samorefleksji, samokształcenia, samooceny, jednostki humanistyczne, przygotowane do wstąpienia w trzecie tysiąclecie. Po to, aby praca ta miała sens, porównuje się ją z zagranicą i przejmuje stamtąd wszystko to, co jest dla autorów inspirujące. Artykuł dowodzi, że w dydaktyce jest wiele obszarów, które w sposób pozytywny wpływają na proces kształcenia i wychowania młodzieży.

2003-12-30



Czasopismo: Chowanna

Sprawozdanie z III Augustowskiego Spotkania Naukowego: Edukacja w dialogu i perspektywie (prezentacje - polemiki - propozycje). Augustów, 15-17 września 2004

Irena Przybylska

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2006 | Abstrakt | s. 215-218

sprawozdanie

2006-12-29



Czasopismo: Chowanna

Czterdzieści trzy lata funkcjonowania Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (1976–2019) – osiągnięcia: czasopisma naukowe, uprawnienia akademickie, kadra, granty i dorobek naukowy

Stanisław Juszczyk

Język: PL | Data publikacji: 24-09-2019 | Abstrakt | s. 19-36

The article is devoted to the scientific, didactic and organizational achievements of the Faculty of Pedagogy and Psychology of the University of Silesia in Katowice from its foundation to the newest times (1976–2019). It presents the origins of the Faculty, including the functioning of education in the field of pedagogy and psychology in the structure of the Higher School of Pedagogy in Katowice, and then in the structure of the University of Silesia, the evelopment of the scientific and teaching staff (obtaining subsequent degrees and titles, scientific publications) and the basis for the Faculty to obtain full academic qualifications in the field of pedagogy. Also, the journals published by the Faculty have been characterized.

2019-09-24



Czasopismo: Chowanna

Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Wartość życia a wychowanie w 20. rocznicę ogłoszenia encykliki Jana Pawła II >>Evangelium vitae<<”(Lublin, 25 marca 2015 r.)

Patrycja Anna Leśniak

Język: PL | Data publikacji: 30-06-2015 | s. 315-319

2015-06-30



Czasopismo: Chowanna

Edukacyjne odniesienia modalnych aspektów porozumiewania się w rozmowie dziecka i dorosłego

Eugenia Rostańska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 207-220

Autor wskazuje na specyfikę komunikacji w edukacji wczesnoszkolnej. Charakter ten wynika z podobieństw i różnic doświadczeń komunikacyjnych między dzieckiem a dorosłym. Autor zdecydował się wybrać rozmowę jako podstawową sytuację do tworzenia takich doświadczeń, biorąc pod uwagę, że jest ona najbardziej dostępna dla dziecka i ma bezpośredni, neutralny i osobisty charakter. Ponadto rozmowa jest źródłem przekazywania znaczeń, tworzy relacje interpersonalne i stanowi obszar działań edukacyjnych.

2009-12-30



Czasopismo: Chowanna

Krajowe Ramy Kwalifikacji z perspektywy rozwoju człowieka

Piotr Błajet , Beata Przyborowska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2014 | Abstrakt | s. 253-266

Artykuł ma na celu analizę porównawczą założeń Krajowych Ram Kwalifikacji (NQF) dla uczenia się przez całe życie – dynamika spiralna przesłanych przez C. Gravesa i uzupełnionych o strefę najbliższego rozwoju (ZPD) L. Wygotskiego. Treść NQF została przeanalizowana pod kątem kompetencji społecznych w odniesieniu do opisów poziomów rozwoju zgodnie z dynamiką spiralną. Analizy pokazują, że NQF nie uwzględnia zasad wsparcia rozwoju człowieka w zadowalającym stopniu. Ponadto w założeniach NQF podejście atomistyczne wydaje się przeważać nad relacyjnym. Może to dowodzić, że zgodnie z NQF, które ledwo obejmują kompetencje postkonwencjonalne, edukacja staje się nieadekwatna dla Europy postkonwencjonalnej.

2014-12-30



Czasopismo: Chowanna

Przygotowywanie przyszłych nauczycieli do pracy w szkołach z oddziałami integracyjnymi z perspektywy współpracy z rodzicami dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Viera Kurincová

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 335-346

Przygotowywanie studentów do zawodu nauczyciela wymaga od nas poszanowania złożoności kontekstów edukacyjnych, w których nauczyciele wykonują swój zawód. Jednym z ważniejszych obszarów, o których uczą się nauczyciele w trakcie studiów, jest rodzina. Badanie go przyczynia się do poszerzania wiedzy zawodowej studentów w świetle różnych aspektów: społecznościowych, zawodowych i indywidualnych. Temat ten zajmuje szczególne miejsce w przygotowaniu przyszłych nauczycieli do edukacji integracyjnej/włączającej. Autorka ukazuje pewne teoretyczne podstawy i empiryczne wyniki badań w odniesieniu do społeczeństwa: szkoła/szkoła włączająca — nauczyciel, rodzic, uczeń/student.

2012-12-30



Czasopismo: Chowanna

Ciało w kulturze wizualnej – wybrane konteksty

Karina Leksy

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2015 | Abstrakt | s. 185-198

Współczesny człowiek jest narażony na niezliczone obrazy, głównie produkty kultury popularnej. Ich odbiór zazwyczaj nie wymaga dużego wysiłku intelektualnego; treści wizualne są łatwo przyswajane przez masowego odbiorcę. Dominuje w nich ciało, którego „kształt” jest determinowany przez procesy społeczne i kulturowe. Wielokrotna ekspozycja na obrazy idealnego ciała propagowane przez kulturę zachodnią powoduje, że obraz ten jest internalizowany i postrzegany jako model, zwłaszcza przez młodzież. W konsekwencji młodzi ludzie definiują i oceniają siebie poprzez wygląd swojego ciała, jednocześnie podejmując wiele wysiłków, aby ten wygląd i prezentację społeczną poprawić. Takie zachowanie może jednak powodować różnorodne negatywne konsekwencje zarówno dla jednostki, jak i społeczeństwa. Świadomość autorki, że obrazy ciała prezentowane przez media zazwyczaj nie odzwierciedlają rzeczywistości, skłania ją do podkreślenia potrzeby opracowania strategii edukacji medialnej, promującej krytyczną interpretację i ocenę relacji wizualnej.

2015-12-30



Czasopismo: Chowanna

Modalność znaku

Joanna Skibska

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2009 | Abstrakt | s. 321-329

W naszej rzeczywistości rozróżniamy dwie formy komunikacji – werbalną i niewerbalną. Ale w komunikacji językowej możliwe jest wyodrębnienie jednego aktu komunikacji językowej, który przedstawiono w uproszczonym modelu i omówiono w tekście. W artykule zdefiniowano zjawiska zwane znakami, kodami i subkodami. Przedstawiono tradycyjną koncepcję znaku według Peirce'a oraz klasyfikację znaków opartą na funkcjach i strukturze Milewskiego. Ponadto opisano cztery podstawowe typy intencjonalnej modalności Grzegorczykowej. Na koniec uznano, że proces edukacji jest specyficznym procesem komunikacyjnym. Podstawowym sposobem rozwijania aktywności migowej dziecka jest zabawa, jednak w trakcie różnych rodzajów edukacji dzieci poznają nie tylko zróżnicowane znaki językowe, ale także określone części rzeczywistości - dzieci poznają świat.

 

2009-12-30