Celem artykułu jest przedstawienie założeń i twierdzeń Teorii Ja Dialogowego, a także najważniejszych wyników badań uzyskanych w ramach realizowanego w Polsce grantu. Ja dialogowe definiowane jest jako „dynamiczna wielość wypowiedzianych pozycji w krajobrazie umysłu, splecionego z umysłami innych ludzi”. Teoria ta inspiruje badania w ujęciu korelacyjnym, eksperymentalnym oraz fenomenologicznym. W artykule podsumowano główne wyniki badań i zaprezentowano nowe tezy na ich podstawie. Adaptacyjne funkcje ja dialogowego odnoszą się do obecności różnych pozycji Ja oraz ich elastycznej organizacji umożliwiającej dialog pomiędzy nimi, jak również do obecności metapozycji. Wewnętrzna aktywność dialogowa znajduje zastosowanie w psychoterapii i poradnictwie.