Artykuł zajmuje się problematyką bezrobocia oraz sposobami wsparcia osób bezrobotnych, czyli programami pomocowymi w odniesieniu do polskiej rzeczywistości XXI wieku, gdzie bezrobocie nabrało trwałego charakteru, stabilizując się na dosyć wysokim poziomie, znaczące stało się tworzenie i rozwijanie narzędzi pomocy psychologicznej, wspierających psychofizyczną kondycję osób na rynku zatrudnienia. Doświadczenia krajów wysoko rozwiniętych i naszych unijnych sąsiadów pokazały, że stosowanie kompleksowych, nowoczesnych programów wsparcia i aktywizacji wzmacnia skuteczność pomocy udzielanej osobom zagrożonym bezrobociem i wykluczeniem społecznym. Dobór narzędzi do skutecznej pomocy wynika zarówno z wiedzy o sposobie przeżywania i zachowania się osób bez pracy, jak i bezpośrednio jest związany z umiejętną interpretacją analiz rynku pracy pod kątem wskaźnika zatrudnienia i stopy bezrobocia. Pomoc psychologa, dysponującego szeroką wiedzą o zmieniającej się rzeczywistości społeczno-ekonomicznej, jest tym bardziej efektywna, im sprawniej posługuje się nią do monitorowania głównych trendów zmian w strukturze bezrobocia, wyodrębnienia i nazywania najistotniejszych grup ryzyka, doboru adekwatnych narzędzi doradczych, budowania spójnych programów działania i pomiaru efektywności, a przede wszystkim umiejętnego doboru sposobów pomocy do charakteru zróżnicowanych grup docelowych. Analizę struktury bezrobocia przeprowadza się na podstawie kryteriów: długotrwałości bezrobocia, płci, wieku, wykształcenia, prawa do zasiłku, stażu pracy oraz według regionu. Z kolei Programy pomocy nie są traktowane jako panaceum na trudności ze znalezieniem zatrudnienia. W wielu przypadkach koncentrują się przede wszystkim na zaangażowaniu uczestników w aktywność społeczną i przygotowaniu ich do zmian. Wymagają rzetelnego przygotowania i profesjonalnego postępowania. Nie zapewniają dostarczenia uczestnikom wymiernych korzyści, lecz stwarzają takie warunki udzielanego wsparcia, które pomogą rozwiązywać problem, także w przyszłości. W czasie udziału w projekcie uczestnicy otrzymują zwrot kosztów przejazdu, bezpłatny posiłek i opiekę nad małymi dziećmi. Sposób pracy i rodzaj wykorzystywanych narzędzi służy stworzeniu uczestnikom programu klimatu bezpieczeństwa i profesjonalnego oparcia oraz uniknięciu kreowania iluzji nieodzownego sukcesu. Projekty unijne i program zwolnień monitorowanych nie doczekały się standaryzacji. Są metodą specyficzną dla firm doradczych i przedsiębiorstw, które go współrealizują. Jednak jedną z największych ich zalet, a także cechą wspólną projektów planowanych do wdrożenia w perspektywie kilku następnych lat jest stosowanie takich rozwiązań, które będą odzwierciedleniem specyfiki naszej rzeczywistości.