Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Chowanna

Relacja natura – kultura w socjologicznych treściach kształcenia (na przykładzie studiów pedagogicznych)

Andrzej Kasperek

Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 81-96

Zagadnienia poruszone w niniejszym opracowaniu dotyczą obecności pewnych rozważań dotyczących relacji natura – kultura w treściach nauczania programów studiów socjologicznych (w tym poddziedzin socjologii), realizowanych w ramach studiów pedagogicznych. W szczególny sposób historia socjologii związana jest z procesem industrializacji XIX wieku – okresem, który bez wątpienia okazał się kluczowy dla narodzin współczesnego społeczeństwa, ponieważ radykalnie zmienił relacje między człowiekiem a naturą. Autor stara się pokazać centralne znaczenie relacji natura – kultura w dyskursie socjologicznym, ale z drugiej strony – różne konteksty socjologiczne tej samej relacji. Szczególny nacisk kładzie się na: spór między naturalizmem a antynaturalizmem, socjologiczne rozumienie kultury oraz istnienie współczesnych ruchów społecznych i kulturowych, które dyskredytują instrumentalne podejście współczesnej cywilizacji do natury.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Natura czy kultura?

Barbara Kotowa

Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 17-28

W niniejszym artykule rozważono relację między kulturą a naturą z perspektywy kulturowej. Zakładając „podwójną” podmiotowość (świadomość siebie) człowieka jako cechę konstytutywną ludzkiej natury, która odróżnia człowieka od świata natury i umieszcza go w świecie kultury, autor próbuje wykazać, że zarówno idea determinacji kulturowej przez naturę, jak i idea determinacji natury przez kulturę mają swoje historyczno-kulturowe korzenie. Obie „odpowiadają” na konkretne potrzeby społeczne: na pozytywne lub negatywne postrzeganie natury lub kultury, w zależności od tego, który z tych dwóch „światów” dominuje w dyskursie akademickim i refleksji filozoficznej w danym momencie.

 

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Polonistyczne obrazy świata. Szkic o kulturowych źródłach dydaktyki szkolnej

Marta Krasuska-Betiuk

Data publikacji: 30-12-2017 | Abstrakt | s. 349-371

Celem niniejszego tekstu jest wyciągnięcie wniosków dla dydaktyki szkolnej wynikających z uwikłania człowieka w porządek zarówno natury, jak i kultury. W swoich rozważaniach autorka podejmuje próbę odtworzenia sposobu, w jaki komplementarne układy natury i kultury znajdują wspólną płaszczyznę w myśli pedagogicznej oraz swój obiektywny wyraz w sferze kształcenia polskich nauczycieli. Rozważania te nie obejmują jednak wszystkich aspektów omawianego przedmiotu szkolnego, ani nie odnoszą się do żadnego konkretnego etapu edukacji. Wyjaśniono w nich jedynie wybrane kwestie związane z kulturą literacką, a mianowicie istotę współczesnej praktyki czytelniczej, która stanowi punkt wyjścia do sformułowania koncepcji antropologii kulturowej edukacji literacko-kulturowej, odzwierciedlającej poglądy teoretyków i praktyków polonistyki.

2017-12-30



Czasopismo: Chowanna

Wsparcie pedagogiczne dziecka w zmaganiu się z chorobą przewlekłą

Krystyna Moczia

Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 125-139

W rozważaniach na temat „natura czy kultura” w odniesieniu do dzieci z chorobami przewlekłymi uwzględniono ich potrzeby i mechanizmy obronne przed chorobą. Artykuł przedstawia cele terapeutyczne, pedagogiczne i profilaktyczne, które powinni realizować nauczyciele w szkołach szpitalnych. Mają one na celu umożliwienie dziecku przebywającemu w szpitalu samorealizację pomimo trudności spowodowanych chorobą, z którą walczy. Można założyć, że kontakt nie tylko z rodzicami i innymi członkami rodziny, ale także z nauczycielami i rówieśnikami daje im pozory normalnego życia. To właśnie w nauczycielach dziecko często pokłada nadzieję na powrót do normalności, wznowienie nauki i zaakceptowanie życia takim, jakim jest. Podejście to uwzględnia biologię i naturę choroby na drodze do kultury życia społecznego.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Transgresyjny wymiar edukacji integracyjnej w przestrzeni „natury” i „kultury”

Joanna Godawa

Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 113-123

Celem artykułu jest przedstawienie wzajemnych relacji pojęciowych między „naturą” a „kulturą”, z uwzględnieniem kontekstu definicyjnego i pojawienia się koncepcji równoważącej dualizm kulturowy i naturalistyczny, aby wykazać transgresyjny wymiar edukacji integracyjnej. Autor artykułu uznaje definicję wzajemnego kształtowania się ludzi i ich środowiska za definicję wiodącą, inspirowaną antropologią ekologiczną, którą przenosi na obszar edukacji i edukacji specjalnej, prowadząc dyskusje na temat systemu integracyjnego w Polsce.

2016-12-30



Czasopismo: Chowanna

Projekcje natury i kultury w mitycznym pojmowaniu świata. W kierunku edukacji inspirowanej wybranymi aspektami filozofii kultury i naturalizmu

Alicja Żywczok

Data publikacji: 30-12-2016 | Abstrakt | s. 29-45

W niniejszym artykule autor dowodzi, że mit należy do najpopularniejszych pojęć końca XX i początku XXI wieku. Jest on obecny nie tylko w etnologii, filozofii, kulturoznawstwie i religioznawstwie, ale także w socjologii, psychologii, pedagogice, literaturoznawstwie czy naukach politycznych. Opierając się na różnych teoriach kulturowych (np. teorii działania komunikacyjnego) oraz cechach społeczeństw tradycyjnych i współczesnych, artykuł analizuje związek między świadomością mityczną a racjonalną, rozróżniając mit od nauki. Aby osiągnąć ten cel, autor w początkowej części artykułu przedstawia funkcje idei mitycznych i aktów tworzenia mitów oraz omawia związek między mitem a prawdą i jej przeciwieństwami. W głównej części artykułu autor przedstawia skutki braku kategorycznego rozróżnienia w mitach między dwiema przykładowymi dyscyplinami: naturą i kulturą. Ostatnia część artykułu skupia się na współczesnych możliwościach zastosowania opowieści mitologicznych w procesie edukacji rozumianym jako działanie dydaktyczne (nauczanie), samokształcenie (uczenie się) oraz wychowanie i samowychowanie dzieci i młodzieży.

2016-12-30