Etyka jako utopia społeczna. Analiza w perspektywie filozofii wartości - Wojewoda, Mariusz (Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura, 2018)
For an abstract in English, scroll down. Mariusz Wojewoda Instytut Filozofii Wydział Nauk Społecznych Uniwersytet Śląski w Katowicach Etyka jako utopia społeczna Analiza w perspektywie filozofii wartości Abstrakt: Artykuł poświęcony jest zagadnieniu obecności wątku utopijnego w etyce, szczególnie w etyce opartej na filozofii wartości. Ogólnym punktem odniesienia jest tutaj koncepcja niemieckiego filozofa Nicolai Hartmanna. Etyka normatywna z istoty swojej nastawiona jest na zmianę ludzkich zachowań moralnych w kierunku jakiejś istotnej wartości (dobra), szczególnie dobra społecznego. Nigdy nie ma pewności, że zalecenia etyczne będą realizowane, dlatego w pewnym sensie mają charakter utopijny. To jednak nie przeszkadza w formułowaniu programów etycznych proponujących zmianę postaw i zachowań. Odróżniam utopizm etyczny od utopizmu. Ten ostatni wiążę z klasycznymi teoriami ideologów życia społecznego i współczesnych specjalistów od zarządzania organizacjami. Utopizm etyczny przejawia się w pewnym sposobie rozumienia kodeksów etycznych jako czegoś co zakłada instytucjonalnie wymuszanie postaw i zachowań moralnych w przedsiębiorstwie. Słowa kluczowe: utopia etyczna, utopizm etyczny Ethics as Social Utopia An Analysis in the Perspective of the Philosophy of Values Abstract: The article is devoted to the issue of the presence of the utopian motif in ethics, particularly in ethics based on the philosophy of value. The general point of reference here is the work of the German philosopher Nicolai Hartmann. Normative ethics is intrinsically oriented towards the change of human moral behaviours to an important value (good), especially social good. We are never sure that ethical recommendations will be implemented, therefore, in a way, ethics displays utopian character. However, it does not inhibit formulating ethical programs promoting the change of attitude and behaviour. In the article I distinguish the ethical utopism from utopism. I associate the last one with the classical theories of ideologists of the social life and contemporary specialists in managing organizations. The ethical utopism manifests itself in a certain way of understanding ethical codes as something that institutionally forces attitudes and moral behaviour within a company. Keywords: philosophy, ethics, applied ethics