„Inny” Śląsk — południowe rubieże województwa śląskiego - Rusek, Halina (Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa, 2014)
Jedną z charakterystycznych cech województwa śląskiego — regionu utworzonego decyzją administracyjną — jest jego wieloaspektowa różnorodność, opisywana w różnych kontekstach i przywoływana z różnych powodów, nie tylko poznawczych, ale i politycznych. Województwo jest obszarem wielokulturowym, charakteryzującym się mozaiką różnorodności kulturowej, religijnej i etnicznej. W potocznym postrzeganiu, jak i w mediach, województwo śląskie kojarzy się zazwyczaj z aglomeracją przemysłową o miękko określonych granicach, a rzadko z jego integralnymi częściami: Zagłębiem, regionem częstochowskim, pagórkowatym Podbeskidziem i Śląskiem Cieszyńskim. Ten ostatni, historycznie należący do Górnego Śląska, tworzy południowe flanki regionu, „inny Śląsk” — zielony i całkowicie odmienny pod względem geograficznym, społecznym, kulturowym, a częściowo także gospodarczym od pozostałych subregionów tworzących Śląsk. Region ten ma cechy pogranicza administracyjnego, etnicznego i kulturowego. Położony na granicy państwowej Polski i Czech, jest także obszarem transgranicznym o dużym znaczeniu gospodarczym i politycznym. Jest to również ojczyzna około 40 tysięcy Polaków zamieszkujących czeską część Śląska Cieszyńskiego — znanego po polsku jako Zaolzie. Dlatego myśląc „Śląsk” powinniśmy również myśleć o jego południowych ziemiach jako o jednej z odmian „śląskości”, która buduje, podobnie jak Górny Śląsk, tożsamość regionu.