Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa

Konflikty etniczne na Górze św. Anny. Polacy i mniejszość niemiecka

Piotr Wróblewski

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2012 | Abstrakt | s. 64-82

Tematem artykułu są konflikty etniczne występujące pomiędzy polską większością a niemiecką mniejszością wokół Góry Św. Anny. Góra Św. Anny to wieś w pobliżu Opola, historycznej stolicy Górnego Śląska. Do analizy przypadku autor wykorzystuje teorię konfliktu Lewisa A. Cosera oraz pole konfliktu etnicznego Clausa Offego. Bierze pod uwagę wpływ władz lokalnych i państwa patronackiego na sytuację. Badane są nie tylko relacje mieszkańców, ale także napięcia podczas przybyszów, którzy biorą udział w różnych uroczystościach na tym terenie (np. święta religijne, patriotyczne, etniczne). Wyróżniono instytucje regulujące wrogość między grupami etnicznymi. Piotr Wróblewski opisuje rodzaje konfliktów, które powstają wokół Góry Św. Anny, uważanej za symbol Górnego Śląska.

2012-12-30



Czasopismo: Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa

Powrót pastora Haasego, czyli o problematyczności niemieckiego dziedzictwa i kształtowaniu się wielokierunkowej pamięci śląsko- -cieszyńskich ewangelików

Grażyna Kubica

Język: PL | Data publikacji: 31-12-2021 | Abstrakt | s. 32-54

The Lutheran community in Cieszyn Silesia is a perfect subject for memory studies within an anthropological approach, because it reveals the operation of complex mechanisms of memory work in a religious minority group strongly influenced by a nationalist discourse. In Poland, only Catholics are accepted as Poles in a way that is beyond doubt, and representatives of other denominations must constantly prove their Polishness. One of the results of this situation was concealment or erasure of the German heritage of Silesian Protestantism and appreciation (or even over-valuing) — of the Polish traditions. This is beginning to change. I analyze these processes, presenting the vicissitudes of commemoration of the figure of Theodor Haase (head of the Lutheran church in the Austrian times, social activist, German liberal politician). My empirical material comes from discussions with memory leaders of the Silesian-Cieszyn Lutheran community. I am trying to answer the question whether “the return of Pastor Haase” is a symptom of some change in the cultural memory of Silesian Lutherans and what are the causes of it (in a dominant culture). The theoretical framework for my project is is based on a critical engagement with the concept of cultural memory proposed by Jan and Aleida Assmann, as well as the concept of multidirectional memory of Michael Rothberg.

2021-12-31



Czasopismo: Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa

Wartości etniczne w (niemal) homogenicznym społeczeństwie. Próba analizy porównawczej

Marek S. Szczepański , Anna Śliz

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2014 | Abstrakt | s. 11-21

Polska jest krajem, w którym ogólna liczba ludności wraz z liczbą mniejszości narodowych i etnicznych wydaje się być niewielka. Obecnie stanowi ona 1,44% populacji państwa. W dzisiejszej Polsce żyją przedstawiciele 4 mniejszości: Karaimów Krymskich, Łemków, Romów i Tatarów. W Polsce żyje 9 mniejszości narodowych, przy czym najliczniejszą mniejszością jest mniejszość niemiecka, Białorusini, Ukraińcy, Czesi, Ormianie, Rosjanie, Słowacy i Żydzi. W niektórych odniesieniach uwzględnieni są również Ślązacy, choć nie zostali oni jeszcze oficjalnie uznani przez polskie władze. W dzisiejszej Polsce żyje również wielu nowych imigrantów. Mieszkają w polskich miastach. Na przykład Warszawa jest miastem, które przyciągnęło nowych imigrantów — pracowników międzynarodowych korporacji, studentów, wykładowców, lekarzy, artystów czy pracowników spoza wschodniej granicy. Relacje i przenikanie się różnych tradycji, wzorców, sposobów myślenia i stosunku do słowa, Boga i innych ludzi stały się czymś nieuniknionym. Nieuchronność świata wielokulturowego objęła również Polskę.

2014-12-30



Czasopismo: Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa

Migracje z Górnego Śląska do Republiki Federalnej Niemiec w latach 1970-1989, czyli między ojczyzną prywatną a ideologiczną

Justyna Kijonka

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2013 | Abstrakt | s. 29-47

Celem artykułu jest przedstawienie socjologicznych problemów migracji z Górnego Śląska do Niemiec Zachodnich, związanych z Traktatem między Republiką Federalną Niemiec a Polską z 1970 r., układem Gierka‑Schmidta z 1975 r., a także zorganizowanym zjazdem rodzinnym i dyskusją na temat mniejszości niemieckiej w Polsce. W artykule podjęto próbę szerokiego przedstawienia tła, kontekstu historycznego i kwestii regulacji prawnych związanych z migracjami oraz konsekwencji dla obu krajów. Artykuł powstał w oparciu o niemieckie i polskie badania i statystyki. W artykule przeanalizowano teoretyczną koncepcję Stanisława Ossowskiego dotyczącą prywatnej ojczyzny i kolebki ideowej, zgodnie z którą przedstawiono motywacje migracji Górnoślązaków do Republiki Federalnej Niemiec.

2013-12-30



Czasopismo: Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa

Paweł Popieliński, Mniejszość niemiecka w III Rzeczypospolitej (1989—2019) w procesie integracji ze społeczeństwem większościowym, Wydawnictwo Instytutu Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2020, 514 s.

Magdalena Lemańczyk

Język: PL | Data publikacji: 31-12-2021 | Abstrakt | s. 272-274

Paweł Popieliński, Mniejszość niemiecka w III Rzeczypospolitej (1989—2019) w procesie integracji ze społeczeństwem większościowym, Wydawnictwo Instytutu Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2020, 514 s.

2021-12-31



Czasopismo: Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa

Ruch separatystyczny, nacjonalizm czy naród?

Małgorzata Hołomek

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2014 | Abstrakt | s. 152-171

Działania autonomiczne na rzecz Górnego Śląska i narodowości śląskiej budzą kontrowersje i prowadzą do dyskusji. Nasuwają pytania: Czy można mówić o budowaniu narodu śląskiego? Co to oznacza dla Ślązaków? Jak wyglądałby naród śląski? Punktem wyjścia w tych rozważaniach jest etnosymbolizm Anthony’ego D. Smitha, do którego często odwołują się Ślązacy, ale nie zdają sobie z tego sprawy. Symboliczny charakter grupy wpływa na tożsamość kulturową, a ta z kolei ma wpływ na tworzenie nowych narodów i nacjonalizmu. Ślązaków łączy wiele wspólnych cech, ale grupa ta nie jest postrzegana jako ethnie (wspólnota o odmiennych cechach kulturowych) ani jako mniejszość etniczna. Badania przeprowadzone przez członków Ruchu Autonomii Śląska i osoby niezwiązane z tą organizacją miały być odpowiedzią na wiele pytań fermentu. Poglądy działaczy autonomicznych mają często charakter fanatyczny, antypolski i nacjonalistyczny. Nic więc dziwnego, że osoby niezwiązane z tym Ruchem obawiają się, że Śląsk może zostać odizolowany od Polski. Ludzie ci są w większości związani ze Śląskiem, ale idee autonomiczne i narodowe wydają się im abstrakcją. Jednak niektórzy autonomiści mają pewną wizję narodu śląskiego. Badania i teorie socjologiczne pokazują, że trudno jest nazwać Ślązaków narodem.

2014-12-30