Artykuł przedstawia spór o śląską tożsamość kulturową. Autor wskazuje na chłopskie i robotnicze korzenie kultury Ślązaków. Tworzą oni regionalną wspólnotę podzielającą poczucie słuszności po marginalizacji kulturowej i eksploatacji ekonomicznej. Etos śląski został zmitologizowany, a rola społeczna zmarginalizowana. Złożoność przemian we współczesnej kulturze Ślązaków pozostaje niedostrzegana. Ich etos i aspiracje ciągle się różnicują. Część z nich dąży do uznania odrębnej narodowości śląskiej i autonomii regionalnej. Większość pozostaje bierna, ale pewna część podlega patologiom społecznym. Zmiany etosu wiążą się również ze wzrostem aspiracji edukacyjnych. Lepsze kwalifikacje edukacyjne Ślązaków rodzą nadzieję na nowoczesną aktywizację poza tradycyjnym przemysłem. Pozytywnym zjawiskiem jest rosnąca akceptacja wielokulturowej tożsamości Ślązaków i ich prawa do rozwoju języka regionalnego (gwary śląskiej). Skutkiem nowych aspiracji Ślązaków, a zarazem dylematu kulturowego, jest ruch w stronę subkultury lub autonomicznej kultury regionalnej, która stworzyłaby narodowość śląską.