Województwo śląskie jest typowym obszarem pogranicza kulturowego, gdzie różne wzorce kultury etnicznej i przemysłowej mieszają się w specyficzną nową jakość. Przemiany gospodarcze początku lat dziewięćdziesiątych (XX w.) podważyły fundamenty, na których zbudowano tradycyjny regionalny porządek symboliczny. Pauperyzacja osad górniczych jest szczególnie ważnym czynnikiem wpływającym na proces współczesnej tożsamości regionalnej. Nasz artykuł opiera się na częściowych wynikach badań z projektu „Przestrzeń, miejsce i historyczne i współczesne artykulacje tożsamości regionalnych, narodowych i europejskich poprzez pracę i wspólnotę na obszarach przechodzących restrukturyzacji i regeneracji gospodarczej” (SPHERE). Krótko mówiąc, projekt ma na celu zbadanie roli różnych narracji dyskursywnych w kształtowaniu idei i doświadczeń tożsamości, regionu i miejsca. Dyskursywne i materialne „skutki” przekształcania społeczności poprzez zmiany gospodarcze mają na celu zbadanie, w jaki sposób przeszłość i teraźniejszość kryją w sobie możliwości na przyszłość. W tekście zamierzamy również wprowadzić perspektywę epistemologiczną otrzymaną w SPHERE.