Celem artykułu jest przedstawienie genezy kształtowania się i przemian śląskich wartości od połowy XIX wieku do dnia dzisiejszego. Opierając się na badaniach historycznych i socjologicznych oraz własnych badaniach, podjęta zostanie próba prześledzenia procesu kształtowania, umacniania i zmian śląskich wartości: pracy, rodziny i religii. Jak pokazały doświadczenia innych społeczności zachodnich, w czasach silnej industrializacji i urbanizacji następuje sekularyzacja i laicyzacja społeczeństwa oraz rozpad więzi rodzinnych, jednak na Śląsku wystąpiło inne zjawisko. Po pierwsze, przeanalizowany zostanie okres I wojny światowej, gdy Śląsk należał do państwa niemieckiego. Niemiecka protestancka etyka pracy i działania Kulturkampfu przyczyniły się w tym okresie do ukształtowania śląskiego etosu pracy oraz wartości rodziny i religii. Po drugie, omówiony zostanie okres międzywojenny, w którym trzy wartości podlegały zmianom pod wpływem czynników zewnętrznych i wewnętrznych, zachodzących w społecznościach Śląska. Z upływem czasu wartości te albo umacniały się, albo zmieniały swój charakter. Po trzecie, w okresie realnego socjalizmu szczegółowo opisano zniszczenie etosu pracy i jego „dualizm”, w odniesieniu do trwałości wartości rodzinnych i religii. Podsumowując, pokazano zmiany, jakie zaszły w ciągu 20 lat transformacji ustrojowej, kiedy nastąpiło osłabienie wartości religii, redefinicja wartości rodziny i wzmocnienie wartości pracy w tym samym czasie.