Działania autonomiczne na rzecz Górnego Śląska i narodowości śląskiej budzą kontrowersje i prowadzą do dyskusji. Nasuwają pytania: Czy można mówić o budowaniu narodu śląskiego? Co to oznacza dla Ślązaków? Jak wyglądałby naród śląski? Punktem wyjścia w tych rozważaniach jest etnosymbolizm Anthony’ego D. Smitha, do którego często odwołują się Ślązacy, ale nie zdają sobie z tego sprawy. Symboliczny charakter grupy wpływa na tożsamość kulturową, a ta z kolei ma wpływ na tworzenie nowych narodów i nacjonalizmu. Ślązaków łączy wiele wspólnych cech, ale grupa ta nie jest postrzegana jako ethnie (wspólnota o odmiennych cechach kulturowych) ani jako mniejszość etniczna. Badania przeprowadzone przez członków Ruchu Autonomii Śląska i osoby niezwiązane z tą organizacją miały być odpowiedzią na wiele pytań fermentu. Poglądy działaczy autonomicznych mają często charakter fanatyczny, antypolski i nacjonalistyczny. Nic więc dziwnego, że osoby niezwiązane z tym Ruchem obawiają się, że Śląsk może zostać odizolowany od Polski. Ludzie ci są w większości związani ze Śląskiem, ale idee autonomiczne i narodowe wydają się im abstrakcją. Jednak niektórzy autonomiści mają pewną wizję narodu śląskiego. Badania i teorie socjologiczne pokazują, że trudno jest nazwać Ślązaków narodem.