W artykule przedstawiono wyniki badania ankietowego przeprowadzonego na populacji 1143 uczniów ostatnich klas szkół ponadgimnazjalnych z Rudy Śląskiej. Badaniem objęto około 95% wszystkich uczniów kończących szkoły ponadgimnazjalne w Rudzie Śląskiej. Uczniowie kończący szkoły ponadgimnazjalne stanowią istotny element rynku pracy. Ci młodzi ludzie, którzy ukończyli szkoły zawodowe i licea ogólnokształcące, wchodzą na rynek pracy. Nawet w przypadku, gdy rozpoczynają dalszą edukację, często równocześnie poszukują pracy. Celem badań było poznanie planów na przyszłość absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, określenie ich poziomu kompetencji cywilizacyjnych oraz określenie czynników wpływających na fakt posiadania takich kompetencji. Badania pozwoliły odpowiedzieć na pytania dotyczące możliwych strategii zachowań młodzieży w przypadku braku zatrudnienia.