The Specific Nature of Representing Children’s Interests under Martial Law - Khanyk-Pospolitak, Roksolana; Fedosieieva, Tetiana (Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego, 2023)
Zbrojna agresja rosji, a co za tym idzie - wprowadzenie stanu wojennego na terytorium Ukrainy, spowodowały konieczność przeniesienia dzieci w bezpieczniejsze rejony kraju i za granicę. Dotyczy to zarówno dzieci, przemieszczanych wraz z członkami rodziny (nie zawsze będącymi ich opiekunami prawnymi), jak też dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej. Ze względu na tę problematykę reprezentacja dzieci nabiera szczególnego znaczenia zwłaszcza w stosunkach związanych ze zmianą miejsca zamieszkania dziecka, jego przemieszczaniem się, przekraczaniem granicy, rejestracją statusu (np. dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, przesiedleńca wewnętrznego, osoby, która otrzymała ochronę czasową, uchodźcy itp.), a także ewentualnego odwołania się do sądu w tej sprawie. Artykuł zawiera definicję pojęcia „dziecko” w ustawodawstwie ukraińskim. Należy zauważyć, że definicja opiera się o wiek i są to osoby poniżej 18 roku życia. Ustawowy podział dzieci na „małoletnie” i „nieletnie” wpływa na zakres ich praw i obowiązków. Poniżej są określone kompetencje różnych organów władz Ukrainy, uwarunkowane koniecznością ochrony praw dzieci, zwłaszcza przebywających za granicą, w szczególności w odniesieniu do interakcji z właściwymi organami państwa, w którym przebywają dzieci. Wskazuje się, kto jest opiekunem ustawowym dziecka i jakie dokumenty potwierdzają reprezentację prawną. Szczególną uwagę zwraca się na reprezentację prawną dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej. A także kwestii tego, kto może reprezentować dzieci, jeśli zostały one przeniesione na inne terytoria bez obecności opiekunów prawnych. Zwraca się uwagę, że w warunkach stanu wojennego procedura przyjęcia dziecka do rodzinnych form umieszczania (opieka, kuratela, rodzina zastępcza itp.) jest znacznie uproszczona. Stwierdzono, że w przeciwieństwie do zwykłych warunków reprezentacji w warunkach stanu wojennego często towarzyszy konieczność uwzględnienia szczególnych zasad wprowadzonych na okres takiego stanu, a potwierdzenie pełnomocnictw może być komplikowane okolicznościami faktycznymi (jak np. ewakuacja) lub specyfiki regulacji stosunków reprezentacji za granicą. Ale jednocześnie realizacja reprezentacji powinna odbywać się przy jak największym uwzględnieniu najlepiej pojętego interesu dziecka.