Polonistyka zagraniczna: od czystej filologii do interdyscyplinarnych studiów polonoznawczych (na przykładzie polonistyki czeskiej) - Madecki, Roman (Postscriptum Polonistyczne, 2025)
W roku akademickim 2023/2024 czeska polonistyka uniwersytecka obchodziła 100. rocznicę swojego powstania. W związku z tym ważnym wydarzeniem warto przedstawić co najmniej w zarysie zarówno historię kierunku, jak i jego przemiany oraz obecny stan. Korzenie zainteresowań polonistycznych w Czechach sięgają czasów późnego oświecenia, czyli początku czeskiego odrodzenia narodowego. Na gruncie uniwersyteckim, tzn. na praskim uniwersytecie, polonistka pojawiła się w połowie XIX wieku. Momentem przełomowym było jednak powstanie samodzielnej Katedry Języka i Literatury Polskiej w roku akademickim 1923/1924 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola oraz lektoratów języka polskiego na uniwersytetach w Brnie i Bratysławie. Kierunek, będący w dużym stopniu częścią jednolitych studiów slawistycznych, był tu reprezentowany przez długie lata w postaci lektoratu, do którego nawiązywały zajęcia z gramatyki, historii literatury, komparatystyki słowiańskiej i historii. Dezintegracja dawnej slawistyki w latach 50. XX wieku przyniosła jednak negatywne skutki dla rozwoju poszczególnych filologii słowiańskich łącznie z polonistyką. Po zmianach ustrojowych w Czechosłowacji od lat 90. XX wieku nastąpił długoterminowy proces modernizacji kierunku. Dotyczył on struktury studiów, metod dydaktycznych i wzbogacenia oferty przedmiotów z zakresu translatoryki, polszczyzny handlowej, problematyki środkowoeuropejskiej, a także prawa, ekonomii i ruchu turystycznego. Po 30 latach wdrażania powyższych zmian czeska polonistyka przybrała charakter szeroko zakrojonego polonoznawstwa. Absolwent polonistyki jest obecnie nie tylko znawcą języka polskiego i literatury, lecz także specjalistą w zakresie wiedzy o Polsce, jej kultury, potencjału ekonomicznego i turystycznego oraz stosunków czesko-polskich w kontekście co najmniej środkowoeuropejskim.