Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Od wykluczonej namiętności 
do namiętności wykluczania 
w opowiadaniu Niby gaj Jerzego Andrzejewskiego

Łukasz Wróblewski

Data publikacji: 03-11-2020 | Abstrakt | s. 191-199

The aim of the article is to respond to the question whether the subject of the story can exclude a homoerotic passion that he is possessed by. Jerzy Andrzejewski’s short story Niby gaj is used here to prove that a mechanism of self­exclusion is an illusion and it turns into its own reverse. The mechanism of exclusion helps the hero of the story to create a web made of attachments and dependencies. Michał (the adored object) embodies such a set of connections and acts as a lover who in this case turns against his antagonist.

2020-11-03



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Etykiety: Kobieta, Żyd – Inny w przestrzeni szkolnej

Kobieta, Żyd - Inny w przestrzeni szkolnej

Sylwia Kuraś

Data publikacji: 02-06-2022 | Abstrakt | s. 1-20

Artykuł podejmuje problem Inności w literaturze oraz stygmatyzacji i wykluczenia z przestrzeni publicznej tego, co odmienne, a przez to rozumiane jako zagrażające wszystkiemu, co swojskie i bliskie. Na podstawie dwóch powieści Isaaca Bashevisa Singera: Dwór i Spuścizna autorka wskazuje na uniwersalny mechanizm budowania obrazu Innego, definiowanego jako wroga. Stosunki polsko-żydowskie, kultura żydowska, a w niej zaakcentowana rola kobiet, stają się punktem wyjścia do rozmowy o współczesnych procesach społecznych. Kwestią priorytetową w kontekście kształcenia postaw otwartości, szacunku i akceptacji w kontakcie z Innym jest edukacja – zawężona tutaj do lekcji języka polskiego. Szkoła, w swoim instytucjonalnym i obligatoryjnym wymiarze, oraz świadomy swej roli nauczyciel mają moc inicjowania zmian w świadomości, przyzwyczajeniach i poglądach uczniów. Podczas lekcji z powieściami Singera autorka proponuje wykorzystać nauczanie bazujące na „utożsamianiu się”, szukaniu uniwersalnego wymiaru w działaniach i emocjach ludzi w określonych sytuacjach życiowych bez względu na przynależność kulturową czy płeć. Priorytetem tak rozumianej edukacji jest wyjście poza przestrzeń narracji i politycznego dyskursu wykluczenia. Celem zaś jest otwarty na odmienność, krytyczny wobec kultury własnej, ale i świadomy jej wartości obywatel.

2022-06-02



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Zrobić innym trochę miejsca koło siebie. 
Wyzwania uniwersyteckiej dydaktyki polonistycznej: 
między presją a misją

Anna Janus-Sitarz

Data publikacji: 31-10-2020 | Abstrakt | s. 113-123

The education of teachers at university is a task that is being undertaken at a time of social and cultural changes, external unrest and political transformation that are affecting education itself. However, maintaining a humanistic approach to education is important. Therefore Polish language teachers at schools need to be responsible for educating young people who are sensitive to the welfare of the others, do not use the language of hate, but are critical thinkers; while at the same time university teachers are responsible for educating teachers who are resistant to political pressure. The author of the article presents a selection of literary works that refer to exclusion on grounds of nationality that can be read with students at different levels of education. Such a strategy proves that Polish language teachers can use literature to uphold humanistic values.

2020-10-31



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

„Być, zapłonąć, nie zniknąć”. O widzialności i utracie podmiotowości w Znikaniu Izabeli Morskiej

Aleksandra Nowak

Data publikacji: 29-05-2026 | Abstrakt | s. 1-16

Artykuł stanowi analizę powieści Izabeli Morskiej Znikanie. Proza jak zastrzyk w serce w kontekście współczesnych badań nad literackimi reprezentacjami choroby. Powodem podjęcia tematu jest potrzeba rozszerzenia dotychczasowych interpretacji utworu, koncentrujących się głównie na jego wymiarze autopatograficznym. Celem szkicu jest wykazanie, że tytułowe „znikanie” stanowi kategorię opisującą nie tylko doświadczenie somatyczne, lecz także proces stopniowej utraty podmiotowości w wymiarze społecznym i instytucjonalnym. Analiza została przeprowadzona w perspektywie malady studies oraz disability studies, z uwzględnieniem krytyki ableizmu i społecznego modelu niepełnosprawności. Badanie obejmuje interpretację wybranych wątków powieści: doświadczenia bólu i somatyzacji, relacji z systemem medycznym, wykluczenia z przestrzeni akademickiej, ekonomicznych konsekwencji choroby oraz przemian tożsamościowych. Wyniki wskazują, że „znikanie” dotyczy wielu poziomów egzystencji bohaterki: ciała, statusu zawodowego, relacji społecznych i symbolicznej widzialności. Powieść Morskiej ujawnia mechanizmy instytucjonalnego wymazywania podmiotu, a zarazem ukazuje możliwość reintegracji tożsamości poprzez narrację. Artykuł wpisuje się w obszar badań nad humanistyką medyczną, studiami o niepełnosprawności oraz literaturą kobiet XXI wieku.

2026-05-29



Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne

Przyczynek do recepcji twórczości Jarosława Iwaszkiewicza w Chorwacji

Magdalena Krzyżanowska

Data publikacji: 30-12-2024 | Abstrakt | s. 1-14

Celem artykułu jest diachroniczne prześledzenie „obecności” dorobku i postaci Jarosława Iwaszkiewicza w Chorwacji. Punktem wyjścia w przedstawionym studium jest wydarzenie wydania przekładu Podróży do Polski [Putovanja u Poljsku] autorstwa Dalibora Blažiny w 2022 roku oraz związane z tym pytanie o współczesne egzystowanie postaci twórcy Panien z Wilka w Chorwacji. Materiał badawczy, bazujący na istniejących przekładach utworów literackich poety (m.in. autorstwa Zdravka Malicia), wstępach do monografii literaturoznawczych oraz chorwackich antologii poetyckich i prozatorskich, został przez autorkę poddany analizie i interpretacji porównawczej, mającej uwidocznić źródła, inspiracje i problemy związane z chorwacką recepcją dzieła Iwaszkiewicza. Opracowanie, przynależące metodologicznie do dyscypliny literaturoznawstwo, może stanowić źródło odniesień dla przekładoznawstwa i slawistyki.

2024-12-30