Analiza stosunków społecznych sfery produkcji przemysłowej była obecna w socjologii od samych jej początków, czyli lat 30. XIX w. Równolegle rozwijał się gatunek literacki – powieść produkcyjna, przedstawiający artystyczną refleksję na temat codziennego życia robotników. Połączenie tych obszarów dokonuje się przede wszystkim na polu socjologii literatury i socjologii przemysłu, ale również w innych subdyscyplinach socjologicznych. Literatura przemysłowa może stanowić wartościowe źródło danych do badań socjologicznych, a rosyjska powieść produkcyjna jest w tym zakresie szczególnie interesująca ze względu na swoją ideologizację oraz umasowienie. W artykule przedstawione zostaną przykłady reprodukcji systemu kulturowego poprzez dzieła literackie, zabiegi perswazyjne i wychowawcze w narracji i kreacji świata przedstawionego, a także wartość faktograficzna powieści produkcyjnych z okresu stalinowskiego.