Niniejszy artykuł poświęcony jest kwestii relacji między przeszłością a teraźniejszością w metapowieści Miasto w dolinie, napisanej przez rosyjskiego pisarza emigracyjnego Aleksieja Makuszyńskiego. Rozważania koncentrują się na postaci głównego bohatera, który podejmuje nieudaną próbę napisania powieści o wojnie domowej w Rosji. Celem artykułu jest ukazanie przyczyn i kluczowych aspektów przedstawionego przez Makuszyńskiego obrazu twórczej porażki, który został zbudowany wokół takich opozycji jak przeszłość–teraźniejszość, osobiste–historyczne, pamięć–wyobrażenie oraz jest ściśle związany z kwestiami interakcji między autorem a tekstem czy fikcją a historią. Najważniejsze wnioski są takie, że Miasto w dolinie potwierdza niemożność wykorzystania tekstu literackiego jako narzędzia wskrzeszania przeszłości, a dzieło nie może zastąpić pamięci i przekształcić tego, co historyczne, w to, co osobiste. Literatura i historia mogą się uzupełniać, ale pełna ich synteza jest a priori niemożliwa.