Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Folklorystyczne narzędzia analizy narracji grupowej a badania nad ubiorami: Rozważania metodologiczne

Tymoteusz Król

Data publikacji: 30-06-2025 | Abstrakt | s. 1-13

Badania nad ubiorami mieszkańców wsi w różnych regionach Polski od dawna stanowią ważną gałąź krajowej etnografii. Przez lata metodą wywiadu zebrano wiele wypowiedzi dotyczących tego, jak kto i kiedy się ubierał. Informacje te często traktowano jako obiektywny opis przeszłości. Artykuł ma na celu zaproponowanie alternatywnej metody analizy, wykorzystującej narzędzia, które wypracowali folkloryści. Należy pamiętać, że opowieści o przeszłości stanowią dobro wspólnotowe konstruowane współcześnie, a więc są dostosowane do kontekstu i obecnych potrzeb. Kiedy badamy wyłącznie to, jak wyglądały stroje w przeszłości, takie wypowiedzi mogą się wydawać bezużyteczne, lub nawet wprowadzające w błąd. Okazują się one jednak cenne z perspektywy folklorystycznej analizy narracji, gdyż świadczą o tym, w jaki sposób nasze rozmówczynie i nasi rozmówcy postrzegali świat oraz jak kategoryzowali zjawiska, z którymi się spotykali. Przedstawiona analiza jest oparta na długoletnich badaniach terenowych w Wilamowicach i na pograniczu śląsko-małopolskim.

2025-06-30



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Etnologia to wielka pasja, która trwa przez całe życie. Z Profesorem Zygmuntem Kłodnickim rozmawia Agnieszka Pieńczak

Zygmunt Kłodnicki , Agnieszka Pieńczak , Kamilla Księżnik

Data publikacji: 31-12-2021 | Abstrakt | s. 1-10

Prezentowany wywiad został przeprowadzony 12 lipca 2021 roku w ramach cyklu „Rozmowy z Mistrzami”, z okazji 50-lecia istnienia cieszyńskiej filii Uniwersytetu Śląskiego. Transkrypcji dokonała Kamilla Księżnik.

2021-12-31



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Międzynarodowy Zjazd Studentów Etnologii i Antropologii Kulturowej Europy Środkowej „Etnologia bez granic / Ethnology without borders” (2011–2021)

Karolina Kania

Data publikacji: 06-12-2021 | Abstrakt | s. 1-4

Międzynarodowy Zjazd Studentów Etnologii i Antropologii Kulturowej Europy Środkowej Etnologia bez granic / Ethnology without borders to wydarzenie, którego pierwsza edycja odbyła się w 2012 roku dzięki pomysłowości i wsparciu prof. dra hab. Zygmunta Kłodnickiego. W niniejszym artykule autorka przedstawia historię Etnologii bez granic, przebieg pierwszej edycji wydarzenia, a także cele, które zostały zrealizowane.

2021-12-06



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Obecność sacrum w przestrzeni domowej – na przykładzie Ruchu Szensztackiego w gminie Suszec

Ewa Kozik

Data publikacji: 29-12-2023 | Abstrakt | s. 1-18

The purpose of this article is an anthropological and phenomenological description of religious experience among members of the Catholic vangelistic Schönstatt
Movement, centered on the miraculous representation of Our Lady of Triflescence, which began its activity in 1914 on the initiative of Josef Kentenich, and which today develops on every continent by setting the task of joining religiosity with everyday life. The main religious practice of the Schönstatt Movementis to move chapels with copies of the miraculous picture from home to home. The text concerns the community of the Municipality of Suszec in Upper Silesia, where the author conducted field research, i.e. conversations with members of the Schönstatt Movement and participating observations in their parish. The reflection covers issues related to the mutual relations between the sacrum and the profanum and the way they are perceived by people associated with the Movement. In particular, attention is devoted to specific religious behavior resulting
from the sense of the presence of the sacred in a space more strongly associated with the profane, i.e. athome. The accounts of Schönstatt Movement members and their attitudes towards this form of religiosity are presented. The text refers to the theories popular in the anthropology of religion and religious studies, which enable the recognition of the phenomenon of the sacred and a description of its features.

2023-12-29



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Endogamia i zwyczaje małżeńskie na Kaszubach a kwestia tzw. genu kaszubskiego

Anna Kwaśniewska

Data publikacji: 18-07-2019 | Abstrakt | s. 138-157

One of the genetic disorders is LCHAD deficiency. It occurs relatively often in Kashubian population, which is among others attributed to endogamy. Before the second half of the 20th century the Kashubs majorly married within a single parish or a town, village. Also in this day and age, in Kashubia people most of all wed someone living in the neighbouring area. It stems from powerful family and group (ethnic) ties, the traditional family model, low level of education. The Kashubs’ close adherence to family values is best expressed in robust wedding ceremonies along with commonly celebrated Polterabend. This social gathering exhibiting some analogies with potlatch, serves as a kind of status marker for a particular family’s popularity; it confers prestige and indicates position within local community. Despite some anxiety brought about by the promulgation of knowledge about “Kashubian gene,” there is no visible tendency in Kashubian community to change the model of spouse selection.

2019-07-18



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

O kolonialnym Sudanie z perspektywy Sienkiewicza i W pustyni i w puszczy. Między unieważnieniem a afirmacją 

Maciej Kurcz

Data publikacji: 29-12-2023 | Abstrakt | s. 1-15

Artykuł podejmuje kwestię uwikłania powieści “W pustyni i w puszczy” w dyskurs kolonialny dotyczący Anglo-Egipskiego Sudanu.  Autor prezentuje i analizuje kilka niezwykle ważnych motywów imperialnych narracji, a reprodukowanych przez Henryka Sieniewicza w jego afrykańskiej powieści. Autor opowiada się za nowym krytycznym, komentowanym wydaniu, które pozwoli uczniom i studentom spojrzeć na powieść z perspektywy naszego “marzenia o kolonializmie”.     

2023-12-29



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Etnologia na Uniwersytecie Śląskim

Irena Bukowska-Floreńska

Data publikacji: 20-12-2011 | s. 11-44

2011-12-20



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Rodzina jako (nie)oczywista sieć powiązań międzyludzkich. Dzieciństwo dorosłych ludzi jako przyczynek do etnograficznych badań nad współczesną polską rodziną

Karolina Bielecka

Data publikacji: 29-12-2023 | Abstrakt | s. 1-20

The aim of my article is to present and analyse ethnographic data on the transformation of the concept of family in contemporary Polish society. In order to understand this contemporaneity it is necessary to refer to the past. I will show the changes in the various stages of family life formation by outlining three phases of social development: pre-industrial, industrial and post-industrial. This procedure will contribute to the interpretation of the issue I am interested in concerning the influence of childhood experiences on the creation of the family in adult life. My conclusions may serve to create a new definition of the family, which will be open to the changes taking place in the understanding of the family in the 21st century.

2023-12-29



Czasopismo: Studia Etnologiczne i Antropologiczne

Strój jako narzędzie propagowania mieszczańskiego habitusu – analiza artykułów Barbary Hoff w „Przekroju”

Olga Załęska

Data publikacji: 28-12-2022 | Abstrakt | s. 1-16

Olga Załęska analyses the content of Barbara Hoff ’s articles in the “Fashion” column in the weekly “Przekrój” in the years 1954–1969. Załęska conducted her research by taking into account the cultural, social and political context of the Polish People’s Republic, and primarily focusing on its unofficial class structure. Załęska argues that Hoff ’s publications had a significant symbolic meaning as tools of class struggle and of
opposition to the ruling political power. Thus, they corresponded with the attitude of he intelligentsia whom this weekly brought closer together (as in the case of Leopold Tyrmand). In the “Fashion” column we can detect elements of the bourgeois habitus, which Hoff propagated among readers representing various social classes. Załęska analyses class aspects of Barbara Hoff 's educational message. Later statements by Hoff and members of the intelligentsia revolving around “Przekrój” ascribe a subversive potential to fashion as a way to resist the socialist system. Załęska explores this thesis, its defense made plausible by the assumption that the “resistance against the ruling power” is understood as a struggle with that power’s aesthetic and cultural aspect.

2022-12-28