Polityczna równowaga sił we wschodniej Islandii. Uwagi na temat Sagi o ludziach ze Svinafell - Cattaneo, Grégory (Średniowiecze Polskie i Powszechne, 2013)
Pod koniec XII wieku Islandia była areną istotnych przemian politycznych. Dominujący dotychczas system władzy, opartej na kompetencjach Althingu oraz autorytecie lokalnych wodzów (goðar), załamywał się. Równowaga sił na wyspie miała od teraz opierać się na współegzystencji większych domen (héraðsríkja) tworzonych przez najbardziej wpływowe rody, kosztem innych lokalnych wodzów. Pod koniec pierwszej połowy XIII wieku, w tzw. epoce Sturlungów, Islandia była nieformalnie podzielona na sześć lokalnych sfer wpływów rządzonych przez znakomite rody: Haukdælir w Árnesþing, Oddaverjar w Rangárþing, Ásbirningar w Skagafjörður, Vatnsfirðingar w Ísafjörður, w Sturlungar w Hvammur w Dalir i Svínfellingar w Austfirðir. Proces konsolidacji władzy na wyspie charakteryzował się ciągłymi konfliktami między poszczególnymi rodami. Ich przebieg znalazł swoje odbicie w tzw. sagach współczesnych, spisywanych na zlecenie głównych i najbardziej wpływowych uczestników walki o władzę (np. Saga o Sturlungach). Celem artykułu jest zastanowienie się, w jaki sposób rywalizacja, zmiana sojuszy, zbrojne konfrontacje, w końcu zawierane rozejmy i ugody, wpływały na polityczną równowagę sił we wschodniej Islandii. Podstawą do śledzenia tych mechanizmów jest analiza jednej z sag współczesnych, Sagi o ludziach ze Svinafell (Svínfellinga saga), w konfrontacji z innymi, głównie rocznikarskimi, przekazami tworzonymi wówczas na wyspie.