Średniowieczne dzieje miasta Mrzygłód. Przyczynek do kolonizacji północnej Małopolski w późnym średniowieczu - Nabiałek, Karol (Średniowiecze Polskie i Powszechne, 2015)
Mrzygłód został założony w cruda radice na pograniczu województwa krakowskiego i ziemi siewierskiej, na obszarze bez osad. W 1373 r. wzmiankowano kościół parafialny w Mrzygłodzie. Początki parafii należy wiązać z powstaniem miasta. Istnieją przesłanki, aby lokację miasta przypisać Kazimierzowi Wielkiemu i datować ją na lata pięćdziesiąte lub sześćdziesiąte XIII wieku. Nie ma dowodów wskazujących na rodzinę Pileckich jako założycieli miasta, chociaż są oni potwierdzeni jako właściciele miasta od XV wieku. Prawdopodobnie weszli oni w posiadanie istniejących osad w wyniku dekretu królewskiego na początku XV lub pod koniec XIV wieku. Powstanie miasta poprzedziła zapewne lokacja na prawie niemieckim wsi o nazwie Stary Mrzygłód. Skąpe wzmianki źródłowe o Mrzygłodzie, zebrane dla okresu do drugiej połowy XVI w., wskazują na bardzo słaby jego rozwój. Było to miasto jedynie pod względem prawnym. Z gospodarczego punktu widzenia Mrzygłód był raczej osadą wiejską, a mieszkańcy utrzymywali się głównie z rolnictwa. Proces lokacyjny pozwolił jednak na kolonizację terenów, na których wcześniej nie było osadników. Kolonizacja terenów przygranicznych nad górną Wartą wpisuje się w polski program modernizacji i urbanizacji wprowadzony i realizowany przez Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego.