Kult relikwii św. Waldeberta w opactwie w Luxeuil w X wieku w świetle Miracula sanctorum Waldeberti et Eustasii* - Juzepczuk, Monika (Średniowiecze Polskie i Powszechne, 2016)
Miracula sanctorum Waldeberti et Eustasii została najprawdopodobniej napisana przez Adso z Montier-en-Der w połowie X wieku, w celu stworzenia i propagowania kultu świętego Waldeberta jako patrona opactwa Luxeuil. Poniższy artykuł - na podstawie analizy tekstowej Miracula... - ma na celu zbadanie genezy kultu relikwii św. Waldeberta, a także jego roli i znaczenia dla Luxeuil. Klasztor, podobnie jak inne opactwa w domenie karolińskiej, popadł w ruinę w wyniku podbojów normańskich i osłabienia władzy królewskiej w obliczu wzrostu lokalnej szlachty. Co więcej, w tym czasie rycerstwo zostało uznane za majątek królestwa, podczas gdy ich posiadłości ziemskie były nadal powiększane kosztem duchowieństwa. To z kolei zmusiło mnichów do samodzielnej próby odzyskania prestiżu klasztoru; w ten sposób stworzyli kult św. Waldeberta, trzeciego opata opactwa, który żył w VII wieku. Tekst napisany przez Adso miał przybliżyć genezę kultu, opisać jego pobożne życie i zasługi dla opactwa, a także zachęcić do pielgrzymowania do jego sanktuarium. Adso w swoich opisach kar, jakie czekają na tych, którzy prześladują sługi św. Waldeberta, a także cudownych uzdrowień, jakie czekają na tych, którzy go czczą, starał się stworzyć moralny przykład do naśladowania dla czcicieli. Kult, który pozostał najważniejszy dla mnichów, był również skierowany do rodzącego się rycerstwa. Adso stworzył wizerunek św. Waldeberta jako patrona rycerzy, podkreślając fakt, że przed swoim klasztornym nawróceniem reprezentował on ideał chrześcijańskiego rycerza, miles Christi, a po śmierci otoczył rycerzy opieką i wysłuchał ich modlitw. W ten sposób św. Waldebert miał stać się patronem rycerzy, a także przykładem moralnym, aby zmusić ich do zaakceptowania wyższości duchowieństwa i traktowania posiadłości należących do Kościoła katolickiego z należytą czcią. Kult relikwii św. Waldeberta stanowi przykład wczesnych prób reformy klasztornej oraz poprawy pozycji i statusu duchowieństwa.