Opisy i przedstawienia wczesnośredniowiecznego łacińskiego abakusa - Otisk, Marek (Średniowiecze Polskie i Powszechne, 2015)
W niniejszym artykule omówiono abakus z przedscholastycznego okresu średniowiecza. Na podstawie dwóch opisów pochodzących z ok. 1000 roku (jeden zawarty jest w trzecim tomie Historii autorstwa Richera z Reims, drugi zaś w pierwszym tomie Liber Abaci autorstwa Berneliusa młodszego z Paryża), głównie zaś opierając się na dziewięciu przedstawieniach tego przyrządu do liczenia, jakie zachowały się w manuskryptach z okresu od końca X do początku XII wieku (tzw. abakus z Echternach i abakus z Bern — każdy z nich z końca X wieku; abakus z Paryża z początku XI wieku; abakus z dzieła tzw. Pseudo‑Boecjusza, zatytułowanego Geometria II, z połowy XI wieku; abakus z Watykanu, abakus z Rouen oraz abakus z Paryża — wszystkie z XI wieku; abakus z Oxfordu z początku XII wieku oraz tzw. abakus Abbona z Fleury), autor szczegółowo prezentuje wspomniany przyrząd arytmetyczny. W głównej mierze skupia się na odtworzeniu jego formy na podstawie zachowanych przedstawień oraz ich porównania. Szczegółowo opisuje i analizuje poszczególne części abakusa (kolumny, łuki itp.), a ponadto prezentuje i wyjaśnia dodatkowe informacje matematyczne pojawiające się we wspomnianych już przedstawieniach tego przyrządu w manuskryptach (np. symbole rachmistrzowskie oraz nazwy liczebników, oznaczenia kolumn abakusa oraz symbole ułamków i relacje między nimi).