Między władzą możnych a władzą państwa. Przemiany polityczne w Islandii w latach 1096—1281 - Jakobsson, Sverrir (Średniowiecze Polskie i Powszechne, 2016)
Islandię XI wieku charakteryzowała wyjątkowa organizacja polityczno‑prawna na tle ówczesnej Europy. Nie było tam ani centralnej, ani terytorialnej władzy wykonawczej, czy to świeckiej, czy duchownej. Wprowadzona w 1096 roku dziesięcina była pierwszym regularnym podatkiem w Islandii. Miała ona decydujący wpływ na zmiany w organizacji tamtejszego Kościoła. Ponadto zapoczątkowała istotne przemiany w funkcjonowaniu islandzkiej społeczności, która stopniowo traciła swój anachroniczny charakter i coraz bardziej zaczynała upodabniać się do innych europejskich wspólnot. Autor artykułu stara się odpowiedzieć na szereg istotnych w tym kontekście pytań: jaką rolę odegrał islandzki Kościół w adaptowaniu nowego spojrzenia na władzę i jej funkcjonowanie? W jaki sposób zmiany te obrazowało nowe podejście elit wśród islandzkich osadników do egzekwowania prawa? W końcu: dlaczego, wobec politycznych wstrząsów na wyspie, jakie z owymi zmianami się wiązały, podległość królowi Norwegii okazała się jedynym słusznym rozwiązaniem?