Poniższy artykuł stanowi próbę kompleksowego przeglądu użycia maledykcji (formuły karnej) w średniowiecznych dokumentach polskich. Na potrzeby niniejszego opracowania przeanalizowano ponad 150 przypadków występujących w polskich dokumentach dyplomatycznych powstałych przed końcem XIII wieku. Pierwsza część tekstu stanowi podsumowanie dotychczasowego stanu badań, druga zaś poświęcona jest analizie formalnej i ideologicznej maledykcji. Analizowana formuła była charakterystycznym elementem dokumentów wydawanych do połowy XIII wieku, zawartym przede wszystkim w dokumentach regulujących relacje między władzą świecką a kościelną. W artykule omówiono kary i treści religijne zawarte w tych dokumentach. Najczęściej stosowanymi złorzeczeniami były groźby gniewu Bożego i kary boskiej (zarówno ze strony Boga, jak i świętych). Formuła charakteryzowała się silną obecnością idei eschatologicznych, typowych dla średniowiecznej mentalności. Przeprowadzona analiza wykazała, że formule maledykcji często towarzyszyła apprecation (pozytywna sankcja) - razem miały one zachęcać obie strony do honorowania postanowień dokumentu. Materiał źródłowy został zestawiony ze źródłami ikonograficznymi i literackimi. Dodatkowo autor podjął próbę analizy stylistycznej formuły.
English
Język Polski