Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP <p>Rocznik „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego” jest czasopismem o długiej tradycji – wydawanym przez Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego nieprzerwanie od 1977 roku – najpierw przez Zakład Metodyki Nauczania Języka i Literatury Polskiej, a następnie w latach 2001–2019 przez Katedrę Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej. Od 2020 jest forum Interdyscyplinarnego Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną.</p> <p>W „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego” publikują badacze i praktycy z kraju, a w nowszych numerach także z zagranicy (Chiny, Czechy, Francja, Słowenia). Obecny skład ekspertów Rady Naukowej, autorów i recenzentów ma charakter międzynarodowy. Na specyfikę rocznika najlepiej wskazuje trafnie sformułowany tytuł autorstwa Edwarda Polańskiego – „z teorii i praktyki”, gdyż od początku na poszczególne tomy składały się wielopłaszczyznowe interdyscyplinarne opracowania o charakterze i teoretycznym, i praktycznym, obejmujące dydaktykę języka polskiego, literatury i kultury polskiej.&nbsp; Założycielom periodyku zależało bowiem na artykułach dotyczących zarówno teorii nauczania przedmiotu i jego statusu jako dyscypliny naukowej, jak i na nowoczesnych, praktycznych rozwiązaniach dydaktycznych. Kolejne tomy są świadomie eklektyczne i różnorodne pod względem treści: tradycyjne – w rozumieniu misji dydaktyki polonistycznej, i innowacyjne – w otwartości na śmiałe interpretacje tekstów i kultury.</p> <p>Polityka Open Access<strong>&nbsp;</strong>– realizujemy politykę otwartego, nieodpłatnego dostępu do wszystkich numerów „ZTiPDJP”. Znajdą je Państwo w zakładkach: Aktualny numer i Archiwum.&nbsp;Czasopismo jest na licencji <u><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl">Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0</a>)</u></p> <p>Redakcja nie pobiera od Autorów żadnych opłat za przyjęcie i publikację tekstu.</p> <p>Czasopismo&nbsp;„ZTiPDJP” jest współwłasnością Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego oraz Stowarzyszenia Absolwentów&nbsp;Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.</p> pl-PL <p><strong>Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.<br><br></strong>1. Licencja<br><br>Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (<a href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/</a>). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.<br><br>2. Oświadczenie Autora<br><br>Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.<br><br>Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.<br><br>UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).<br><br>3. Prawa użytkownika<br><br>Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.<br><br>4. Współautorstwo<br><br>Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.<br><br>Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).</p> magdalena.ochwat@us.edu.pl (Magdalena Ochwat) helpdesk.wydawnictwo@us.edu.pl (Zespół ds. czasopism) czw, 25 kwi 2024 11:39:01 +0000 OJS 3.1.1.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Wstęp https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/16597 Anna Guzy, Stanislav Štěpáník ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/16597 pią, 29 gru 2023 00:00:00 +0000 Polski system kształcenia nauczycieli – historia i współczesność https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15270 <p>W&nbsp;artykule omówiono najważniejsze etapy formowania się współczesnego polskiego systemu kształcenia nauczycieli. Analiza sięga wczesnych lat osiemdziesiątych, kiedy to uchwalono ustawę Karta Nauczyciela określającą wymagania wobec osoby wykonującej zawód nauczyciela. Przepisy tej ustawy obowiązują do dziś. Następnie przywołano kolejne akty prawne i&nbsp;opisano ich praktyczne wdrożenia na przykładzie programów studiów z&nbsp;przygotowaniem pedagogicznym. Dokonano porównania różnych rozwiązań wynikających z&nbsp;uwarunkowań prawnych, ze standardów kształcenia nauczycieli i&nbsp;z&nbsp;programów kształcenia realizowanych na&nbsp;Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w&nbsp;Lublinie. Omówione przykłady ukazują system przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela w&nbsp;Polsce. W&nbsp;podsumowaniu wskazano zalety i&nbsp;mankamenty przedstawionych rozwiązań.</p> Małgorzata Latoch-Zielińska ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15270 pią, 25 sie 2023 00:00:00 +0000 Nauczyciel z misją. Kilka refleksji wokół filmu Klasa pana Tourette’a w reżyserii Petera Wernera https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15430 <p>W artykule przedstawiono bohatera filmu Klasa pana Tourette’a – młodego człowieka&nbsp;z zespołem Tourette’a. Skupiono się na relacjach filmowego chłopca z rodzicami i bratem&nbsp;oraz z grupą rówieśniczą. Zwrócono uwagę na znaczenie wsparcia rodziny w procesie przystosowania&nbsp;osoby z niepełnosprawnością do życia. Pokazano zarówno przykłady zachowań stereotypowych wobec&nbsp;niepełnosprawności, jak i przykłady postawy otwartej na potrzeby Innego. W końcowej partii artykułu&nbsp;zamieszczono rekomendacje dla nauczycieli języka polskiego dotyczące potencjału dydaktycznego&nbsp;filmu Wernera w kształtowaniu postaw tolerancji i empatii wobec innych.</p> Małgorzata Gajak-Toczek ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15430 śro, 06 wrz 2023 00:00:00 +0000 Rozmowy o wierszach Wisławy Szymborskiej w kontekście nowej humanistyki https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15386 <p style="font-weight: 400;">W&nbsp;artykule poszukuje się drogi do zainteresowania uczniów poezją przez odnalezienie w&nbsp;niej problemów ważnych dla pokolenia nastolatków. Wybrane wiersze Wisławy Szymborskiej pokazane zostały jako medium, które może sprowokować pogłębioną refleksję o&nbsp;problemach żywo interesujących młodzież. Zaprezentowano sposoby rozmowy o&nbsp;utworach noblistki w&nbsp;kontekście takich kwestii, jak empatia, propaganda czy ekologia, zasugerowano jednocześnie, że można stawiać wiele pytań, sięgając do tej poezji.</p> Ewa Jaskółowa ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15386 pią, 03 lis 2023 00:00:00 +0000 Edukacja na rzecz klimatu przez fotografię i słowo. Przypadek „Gazety Strajkowej” #3 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15733 <p>W&nbsp;artykule poddano analizie trzeci numer „Gazety Strajkowej”, poświęcony Młodzieżowemu Strajkowi Klimatycznemu (<span class="x04-Wersalik">MSK</span>). Publikacja składa się ze zdjęć wykonanych w&nbsp;latach&nbsp;2019–2021 przez fotografki i&nbsp;fotografów zaangażowanych w&nbsp;tworzenie Archiwum Protestów Publicznych&nbsp;– cyfrowego repozytorium zdjęć dokumentujących odbywające się po&nbsp;2015&nbsp;roku w&nbsp;polskiej przestrzeni społecznej protesty. Przedmiotem analizy i&nbsp;interpretacji uczyniono zdjęcia, grafiki z&nbsp;wybranymi hasłami ze strajkowych transparentów oraz różne formy tekstowe&nbsp;– „wstępniak” Filipa Springera, wypowiedzi aktywistek i&nbsp;aktywistów, informacje o&nbsp;stanie planety oraz postulaty&nbsp;<span class="x04-Wersalik">MSK</span>. Stwierdzono, że banery i&nbsp;znaki, którymi posługiwali się strajkujący, symbolizują dążenia młodych do natychmiastowego powstrzymania globalnych zmian klimatu oraz wdrożenia rozwiązań zaproponowanych przez środowiska naukowe. W&nbsp;artykule próbowano sprawdzić, czy przykładowe hasła z&nbsp;transparentów odpowiadają twierdzeniom naukowym. Wspomniano również o&nbsp;kluczowych, a&nbsp;ukazanych na zdjęciach emocjach aktywistek i&nbsp;aktywistów oraz o&nbsp;afektywnym oddziaływaniu tych emocji na odbiorcę. W&nbsp;ostatniej części artykułu zapisano pomysły wykorzystania „<span class="x04-Wersalik">GS</span>”&nbsp;#3&nbsp;w&nbsp;humanistycznej edukacji klimatycznej.</p> Justyna Hanna Budzik, Magdalena Ochwat, Piotr Skubała ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15733 czw, 16 lut 2023 00:00:00 +0000 Ekológia kultúry a ekológia prírody v románe Andreja Bitova Puškinov dom https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15454 <p><span xml:lang="pl-PL">W&nbsp;artykule analizie poddano fragment powieści Andrieja Bitowa&nbsp;</span><span class="x01-Kursywa" xml:lang="pl-PL">Puškinskij dom</span><span xml:lang="pl-PL">&nbsp;[Dom Puszkina] (rozdział&nbsp;</span><span class="x01-Kursywa" xml:lang="pl-PL">Otec otca&nbsp;</span><span xml:lang="pl-PL">[Ojciec ojca]</span><span xml:lang="pl-PL">) jako przykład fikcyjnej narracji w&nbsp;obrębie dyskursu ekologicznego w&nbsp;literaturze rosyjskiej. Podstawę pedagogicznej interpretacji tekstu stanowi analiza literacka utworu Bitowa, którą autor artykułu poleca do&nbsp;wykorzystania na zajęciach/seminariach z&nbsp;literatury. Przedstawione w&nbsp;powieści Bitowa problemy ekologiczne oceniane są jako skutki zmian społecznych spowodowanych przez władzę radziecką. W&nbsp;powieści ukazane są analogie między ekologią środowiska naturalnego a&nbsp;ekologią kulturową, gdyż wspólnym mianownikiem obu jest konsumpcyjny (bezkrytyczny, wyzyskujący) stosunek do przyrody/kultury oraz (nie)świadome dążenie do likwidacji naturalnej hierarchii. Interpretację tekstu oparto na dekodowaniu jego poszczególnych elementów na poziomie intertekstualnym i&nbsp;metatekstowym oraz analizie wybranych elementów poetyki tekstu. Starano się zrozumieć specyfikę chronotopu wybranego fragmentu badanego tekstu i&nbsp;przyczyny takiego wyboru, a&nbsp;także zdekodować znaczenia typologii postaci.</span></p> Martin Lizoň ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15454 pon, 06 mar 2023 00:00:00 +0000 Predstavy detí mladšieho školského veku o procesoch čítania https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15523 <p>&nbsp;Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących postrzegania odbioru czytania przez dzieci. Dane empiryczne zostały zebrane od uczniów klasy 3 szkoły podstawowej w ramach szerszych badań nad rozumieniem czytania. W badaniach jakościowych wykorzystano metodę półstrukturalnego mmikrowywiadu do zbierania danych oraz metodę analizy treści do oceny danych. Wyniki badań podkreślają podobieństwa i różnice w interpretacjach procesu czytania przez dzieci, a także wpływ ich wcześniejszych doświadczeń czytelniczych na sposób konceptualizowania i rozwój kompetencji językowych. Występowanie zidentyfikowanych kategorii znaczeniowych u poszczególnych uczestników potwierdza ustrukturyzowany i wieloskładnikowy charaktern wyobrażeń dzieci.</p> Ľudmila Liptáková ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15523 czw, 28 gru 2023 00:00:00 +0000 Konceptualizacja relacji między mową i pismem w zapiskach małych dzieci https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15350 <p>Zapiski małych dzieci, które poznały już polskie litery, ale jeszcze nie rozpoczęły instytucjonalnej nauki bądź znajdują się na początku szkolnej edukacji, mają niestandardową postać graficzną. Celem artykułu jest wykazanie pozytywnych konsekwencji spojrzenia na takie zapisy jako na efekt intencjonalnego zastosowania pisma, znajdującego się między reprezentacją ortograficzną a&nbsp;transkrypcją fonetyczną. Ta zmiana perspektywy pozwala zrekonstruować sposoby dziecięcych konceptualizacji dotyczących pisma i&nbsp;jego relacji z mową. Dziecięce zapiski stanowią odbicie sposobów kategoryzacji dźwięków mowy oraz rekonstruowania systemu grafemicznego języka ojczystego, a&nbsp;także obrazują proces narastania świadomości językowej. Postrzeganie spotykanych w&nbsp;zapiskach dzieci odstępstw od standardowej ortografii w&nbsp;kategoriach prób odzwierciedlania wymowy, a&nbsp;nie błędów ortograficznych, stwarza szansę na efektywniejszą pomoc dzieciom w&nbsp;nabywaniu umiejętności czytania i&nbsp;pisania.</p> Elżbieta Awramiuk ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15350 pon, 28 sie 2023 00:00:00 +0000 Umiejętność tworzenia definicji przez uczniów klasy czwartej szkoły podstawowej (na przykładzie pojęcia „superbohater”) https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15320 <p>Umiejętność definiowania jest niezbędna każdemu użytkownikowi języka i&nbsp;powinna być rozwijana w&nbsp;trakcie edukacji szkolnej. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że umiejętność ta nie jest wskazana&nbsp;<span class="x01-Kursywa">explicite</span>&nbsp;w&nbsp;obowiązującej podstawie programowej przedmiotu język polski, zwraca się w&nbsp;niej uwagę jedynie na umiejętność odczytywania definicji i&nbsp;rozróżniania ich typów. Celem artykułu jest przedstawienie wyników badania umiejętności językowych uczniów klasy czwartej szkoły podstawowej. Podczas badania uczniowie tworzyli definicje wskazanego w&nbsp;poleceniu słowa „superbohater”. Zebrany materiał posłużył do zrekonstruowania uczniowskiego rozumienia wzorca gatunku, jakim jest definicja. Przedstawiona w&nbsp;artykule analiza ograniczona jest do strukturalnego aspektu wzorca gatunkowego, pomięto aspekty poznawczy, pragmatyczny i&nbsp;stylistyczny. Pokazano schematy definicji oraz ich typy. Z&nbsp;analizy wynika, że uczniowie mają świadomość w&nbsp;zakresie badanego gatunku. Zdecydowana większość badanych potrafiła stworzyć poprawne pod względem strukturalnym definicje.&nbsp;Można w&nbsp;nich wyróżnić człon definiowany (<span class="x01-Kursywa">definiendum</span>), człon definiujący (<span class="x01-Kursywa">definiens</span>), a&nbsp;także&nbsp;czasami łącznik (<span class="x01-Kursywa">copula</span>). Na ogół uczniowie tworzą definicje realne; w&nbsp;zebranym materiale przykładów innych typów definicji, na przykład definicji ostensywnych lub synonimicznych, było niewiele.</p> Magdalena Trysińska ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15320 śro, 30 sie 2023 00:00:00 +0000 Swobodne wypowiedzi uczniowskie jako droga do rozwijania kompetencji językowych uczniów https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15383 <p>W tekście poruszono zagadnienie znaczenia metody swobodnych wypowiedzi uczniowskich w rozwijaniu kompetencji językowych uczniów na różnych poziomach kształcenia. Ukazano zastosowanie niniejszego rozwiązania dydaktycznego na lekcji wprowadzającej do opracowania lektury szkolnej w odniesieniu do projektowanych działań, które – podporządkowane dziełu literackiemu – dają wielorakie możliwości pracy nad doskonaleniem uczniowskich wypowiedzi ustnych i pisemnych. Metoda swobodnych wypowiedzi uczniowskich wdrożona w praktykę szkolną pozwala na naturalne integrowanie kształcenia literacko-kulturowego i kształcenia językowego, przełamywanie sztucznego oddzielania od siebie literatury i języka, odsłania drogi do myślenia o kulturze jako formacji spajającej tworzywo literackie i jego wytwory. Wskazuje również określony i uznany przez autora tekstu za pożądany kierunek myślenia dydaktycznego w odniesieniu do lekcji języka polskiego.</p> Paweł Sporek ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15383 pią, 08 wrz 2023 00:00:00 +0000 „Czynnik ludzki” w ocenianiu i recenzowaniu tekstów uczniów z ASD https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15316 <p>Specyfika szkolnej oceny kompetencji tekstotwórczej polega na odczytywaniu, analizowaniu i&nbsp;ocenie tekstu uczniowskiego według ogólnie przyjętych kryteriów (na przykład zasad oceniania&nbsp;<span class="x04-Wersalik">CKE</span>), tak zwanego klucza. Taka ocena, a&nbsp;przede wszystkim recenzja tekstu uczniowskiego kojarzone są raczej z&nbsp;wymaganiami stawianymi uczniom w&nbsp;normie rozwojowej. Tymczasem jedną z&nbsp;podstawowych cech całościowego zaburzenia rozwoju, jakim jest&nbsp;<span class="x04-Wersalik">ASD</span>, stanowi nienormatywność w&nbsp;sferze językowo-komunikacyjnej. Nie należy więc zestawiać ani oceniać według tych samych kryteriów tekstów uczniów rozwijających się prawidłowo i&nbsp;tekstów uczniów z&nbsp;<span class="x04-Wersalik">ASD</span>. Indywidualizacja nauczania i&nbsp;ocenianie kształtujące wymagają uwzględnienia specyficznych trudności, możliwości i&nbsp;potrzeb uczniów z&nbsp;<span class="x04-Wersalik">ASD</span>, a&nbsp;także dostosowania kryteriów oceny tekstu do specjalnych potrzeb edukacyjnych tych uczniów.</p> Helena Balcerek ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15316 pią, 01 wrz 2023 00:00:00 +0000 Metoda skorelowana w dydaktyce polszczyzny edukacyjnej https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15309 <p>Za sprawą zmian ekonomicznych i&nbsp;geopolitycznych do szkół w&nbsp;Polsce coraz częściej trafiają dzieci, które polskiego nie znają na tyle dobrze, by bez trudu uczestniczyć w&nbsp;lekcjach przedmiotowych, lub też wcale się polszczyzną nie posługują. Z&nbsp;roku na rok w&nbsp;naszym kraju przybywa więc placówek edukacyjnych, w&nbsp;których na przerwach i&nbsp;na lekcjach słychać języki inne niż polszczyzna. Zadaniem nauczycieli jest wprowadzanie obcojęzycznych uczniów w&nbsp;świat naszego języka na tyle sprawnie, by jak najszybciej mogli oni nie tylko porozumiewać się z&nbsp;otoczeniem, z&nbsp;polskimi rówieśnikami, lecz przede wszystkim efektywnie uczyć się razem z&nbsp;nimi różnych przedmiotów. W&nbsp;artykule starano się pokazać zalety stosowania w&nbsp;dydaktyce polszczyzny edukacyjnej metody skorelowanej, która jest narzędziem kształtowania kompetencji językowo-przedmiotowych, sposobem nauczania języka przez treść, a&nbsp;treści przez język. Metoda powstała co prawda na użytek nauczania polszczyzny odziedziczonej w&nbsp;szkołach polskich poza Polską, z&nbsp;powodzeniem może być jednak zaadaptowana do nowej misji, u&nbsp;podłoża metody skorelowanej leży bowiem przekonanie, iż kluczem do edukacyjnego sukcesu ucznia są dobrze rozwinięte kompetencje językowe, te zaś należy kształtować&nbsp;równolegle z&nbsp;kompetencjami przedmiotowymi, gdyż nie stanowią one do nich dodatku, lecz są ich<br>integralną częścią.</p> Anna Seretny ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15309 pią, 03 lis 2023 00:00:00 +0000 Nauczanie języka polskiego jako obcego/drugiego Kilka słów o odmianie edukacyjnej polszczyzny w szkole https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13880 <p>Artykuł przedstawia zagadnienie nauczania polszczyzny uczniów z doświadczeniem migracji. Ważnym aspektem ujętym w tekście jest również komponent kulturowy, który często stanowi czynnik determinujący dynamikę uczenia się przez uczniów polszczyzny oraz ich sukcesywną adaptację w polskiej szkole. W artykule krótko przedstawiono opracowaną przez Cumminsa genezę dychotomii kompetencji językowej, ogólną charakterystykę języka w odmianie edukacyjnej, a także potencjalne trudności, jakie uczniowie mogą napotkać podczas lekcji. Przytoczono ponadto przykłady dobrych praktyk – działań wspomagających uczenia się przez uczniów języka szkolnej edukacji (w zakresie czytania ze zrozumieniem treści, redagowania wypracowań) i nabywania umiejętności szukania praktycznych rozwiązań o charakterze uniwersalnym, które mogą być stosowane na wszystkich lekcjach.</p> Anna Mikulska ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13880 pią, 03 mar 2023 00:00:00 +0000 Standardy prostej polszczyzny w glottodydaktyce. Poziom biegłości językowej B1 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15490 <p>W&nbsp;artykule porównano standardy prostej polszczyzny oraz standardy wymagań w&nbsp;zakresie znajomości języka polskiego jako obcego odnoszące się do poziomu biegłości językowej&nbsp;B1. Znajomość języka na tym poziomie jest warunkiem otrzymania polskiego obywatelstwa. Autorka artykułu dostrzegła wiele podobieństw między standardami i&nbsp;zaproponowała, aby osiągnięcia badań nad prostym językiem wykorzystać podczas przygotowywania materiałów do zajęć z&nbsp;języka polskiego jako obcego. Opisała proces dostosowywania materiałów do pożądanego poziomu biegłości językowej przy wykorzystaniu aplikacji do redakcji tekstów Jasnopis oraz Logios<span class="x01-Kursywa">.&nbsp;</span>Na końcu zaproponowała&nbsp;– przygotowane z&nbsp;użyciem dostępnych w&nbsp;aplikacjach narzędzi&nbsp;– zadania dotyczące aktualnych tematów, czyli ochrony środowiska oraz zmian klimatu.</p> Magdalena Zakrzewska-Verdugo ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15490 śro, 25 paź 2023 00:00:00 +0000 „Ojczyzna" Marka Grechuty jako asumpt do rozmowy o wybranych polskich kulturemach i wartościach narodowych na lekcjach języka polskiego https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15409 <p>W artykule wskazuje się na potrzebę rozwoju kompetencji kulturowej uczniów z doświadczeniem migracyjnym, wpływającej na ich codzienne funkcjonowanie w przestrzeni polskiej szkoły. Rozważania prowadzone są wokół kulturemów wyróżnionych przez autorki w piosence Ojczyzna Marka Grechuty. Ujęcie teoretyczne uzupełnia propozycja lekcji, w której analiza poezji śpiewanej i wybranych fragmentów znanych polskich dzieł stają się początkiem dyskusji na temat odmiennego sposobu konceptualizacji kulturemu ojczyzna przez uczniów w klasie wielokulturowej. Lekcja, prowadzona z wykorzystaniem metod edukacji włączającej, ma na celu kształtowanie tolerancyjnej i empatycznej postawy uczniów wobec reprezentantów innych krajów.</p> Katarzyna Gryncewicz, Paulina Pawlik ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15409 czw, 28 wrz 2023 00:00:00 +0000 Polonistyczne studia nauczycielskie z przyszłością https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15965 <p>Na opracowanie składają się teksty sześciorga autorów. Dotyczy ono różnorodnych wymiarów nowej wizji polonistycznych studiów nauczycielskich, kwestie te zostały wypracowane podczas Konferencji Programowej „Ku Nowej Polonistyce” (Katowice, 17–18.04.2023). Wypowiedzi oscylują wokół diagnozy potrzeb i&nbsp;próby określenia wyznaczników dobrych studiów polonistycznych. Autorzy podkreślają, że dydaktyka polonistyczna ma od lat charakter interdyscyplinarny, to subdyscyplina istniejąca „pomiędzy” (literaturoznawstwem i&nbsp;językoznawstwem, pedagogiką i&nbsp;psychologią, filozofią i&nbsp;socjologią, uniwersytetem i&nbsp;szkołą, teorią i&nbsp;praktyką). Wskazują także na zależności między praktykowaniem różnych form aktywności interpretacyjnej a&nbsp;nadziejami na podniesienie poziomu edukacji polonistycznej, dowodzą jednocześnie, że reguły instytucjonalnej ewaluacji takie nadzieje odbierają. Badacze formułują tezy dotyczące kompetencji i&nbsp;umiejętności, jakie winien mieć polonista czasów kryzysów, i&nbsp;podkreślają wielką wagę badań edukacyjnych współcześnie, gdy przed dydaktyką języka polskiego stają nowe wyzwania cywilizacyjne.</p> Anna Janus-Sitarz, Maria Kwiatkowska-Ratajczak, Grażyna B. Tomaszewska, Magdalena Trysińska, Bernadeta Niesporek-Szamburska, Krzysztof Biedrzycki ##submission.copyrightStatement## http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/15965 pią, 29 gru 2023 00:00:00 +0000