Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Pytania jako kategoria dydyktyczna w edukacji polonistycznej

Anna Grochulska

Data publikacji: 31-12-1999 | Abstrakt | s. 121-131

W kształceniu nauczycieli języka polskiego na początkowym etapie czynnikiem sprawczym dialogu edukacyjnego mogą być pytania nauczyciela, na które odpowiadają uczniowie. Pytania te różnią się zarówno pod względem struktury, jak i stopnia trudności, przez co zazwyczaj uruchamiają różny poziom złożoności myślenia uczniów. Drugim istotnym czynnikiem tego rodzaju dialogu edukacyjnego jest atmosfera interakcji między nauczycielem a uczniami, określana jako sytuacja psychologiczna dialogu. Sytuację psychologiczną dialogu szkolnego oraz stopień intensywności interakcji między nauczycielem a uczniami można opisać za pomocą czterech modeli interaktywnego zachowania. Modele te różnią się zakresem uzyskiwanych „zwrotnych” informacji, wyrażanych poprzez pytania lub odpowiedzi. Za najbardziej pożądany uznaje się model komunikacji kooperatywnej, charakteryzujący się wspólnym obszarem uwagi nauczyciela i uczniów oraz pytaniami formułowanymi przez uczniów rzeczywiście zaangażowanych w tworzoną sytuację dydaktyczną. Język polski jako przedmiot szkolny posiada największy potencjał do kształtowania u uczniów umiejętności komunikacji opartej na współpracy.

1999-12-31



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Komunikacja dydaktyczna na lekcjach języka polskiego

Urszula Żydek-Bednarczuk

Data publikacji: 31-12-1995 | Abstrakt | s. 93-104

W różnych badaniach dotyczących komunikacji między nauczycielem a uczniem pojawiają się takie terminy jak: „dyskurs”, „dialog”, „rozmowa”, „mowa”. W niniejszym artykule szczególną uwagę zwrócono na dyskurs, ponieważ zakłada on podmiotowe traktowanie ucznia. Sposób organizacji dyskursu może być zarówno formą naszej wiedzy, jak i narzędziem kontroli oraz poszerzania lub ograniczania różnych treści. Skuteczność i efektywność nauczania zależy od typu interakcji. Modyfikacja systemu interakcji według Flandersa w kontekście problematyki pytań dydaktycznych podczas lekcji języka polskiego ilustruje sytuację pytaniowo-odpowiedziową w procesie dydaktycznym. Analiza rzeczywistego materiału (nagrania lekcji, protokoły hospitacji, dokumentacja z praktyk studenckich) wskazuje, że w polskiej szkole mamy do czynienia z problemem „lawiny pytań nauczyciela” oraz „syndromem odpowiedzi ucznia”. Dominują pytania czysto faktograficzne, natomiast pytania problemowe i koncepcyjne występują najrzadziej. Rodzaje interakcji podczas lekcji determinują styl nauczania, który może mieć charakter dyrektywny, partnerski lub reaktywny.

1995-12-31