Uwaga w artykule skupia się na mało znany nurt działalności publicystycznej i popularyzatorsko-oświatowej autorki Nocy i dni, który był najbardziej intensywny w okresie poprzedzającym wyzwolenie narodowe (trwał do 1918 r.), a następnie zaowocował w różnorodnych działaniach podejmowanych przez Marię Dąbrowską w latach międzywojennych.Zainteresowanie to skierowało pisarkę ku literaturze dla dzieci i młodzieży, która początkowo ukazywała się głównie w czasopismach dla młodych czytelników oraz jako podręczniki szkolne. Przedstawiając poglądy Marii Dąbrowskiej na temat wychowania, autor artykułu nie tylko stara się odnaleźć ich genezę, ale również ukazać liczne i zróżnicowane przykłady zainteresowania pisarki szkołą i problematyką edukacyjną, m.in. poprzez wykłady i odczyty, przygotowywanie podręczników do historii Polski i innych przedmiotów. W tym celu wykorzystano Dzienniki Dąbrowskiej (również w wersji rękopiśmiennej), a następnie przytoczono i skomentowano maszynopis znajdujący się w archiwum jej twórczości, zawierający kanon lektur obowiązkowych dla szkół spółdzielczych. Artykuł ukazuje stałe, choć marginalne zainteresowanie autorki Uśmiechu dzieciństwa sprawami szkolnymi i edukacyjnymi.