Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

O wychowaniu estetyczno-patriotycznym w gimnazjach galicyjskich

Beata Prościak

Data publikacji: 31-12-2001 | Abstrakt | s. 7-27

Autorka przedstawia zagadnienie wychowania estetycznego i patriotycznego w szkołach średnich dawnej polskiej Galicji (południowo-wschodnia Polska, niegdyś część monarchii austro-węgierskiej), opierając się na materiałach archiwalnych, księgach pamiątkowych oraz wspomnieniach uczniów. Uwzględnia zarówno zajęcia obowiązkowe, jak i pozalekcyjne, mające na celu kształtowanie osobowości młodzieży. Przedmiotem analizy są wypracowania z języka polskiego oraz uwagi dotyczące realizacji celów wychowawczych. Autorka podejmuje również próbę oceny nauczania literatury w kontekście wychowania estetycznego i patriotycznego w tych szkołach.

2001-12-31



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Językowy obraz przyszłego domu rodzinnego w wypowiedziach dorastających chłopców

Danuta Krzyżyk , Helena Synowiec

Data publikacji: 31-12-1999 | Abstrakt | s. 94-108

Artykuł został opracowany na podstawie pisemnych prac absolwentów szkół podstawowych oraz uczniów liceów ogólnokształcących i szkół zawodowych. Analiza zgromadzonego materiału pozwoliła odpowiedzieć na pytanie, jak młodzi chłopcy w okresie adolescencji kategoryzują znaczenie słowa DOM, jak je oceniają i wartościują. Z analizy ich wypowiedzi wynika, że chłopcy dostrzegają wiele funkcji domu rodzinnego, spośród których najważniejsze to: 1) funkcja prokreacyjna, mająca na celu zapewnienie biologicznej ciągłości rodziny poprzez posiadanie dzieci, ściśle związana z późniejszą opieką nad dziećmi i zaspokajaniem ich materialnych potrzeb; 2) funkcja społeczna, polegająca na przekazywaniu właściwych wzorców zachowań wobec innych oraz w odniesieniu do tradycji kulturowej, co ogólnie wiąże się z problemem wychowania rodzinnego; 3) funkcja rekreacyjna, związana ze sposobami organizacji czasu wolnego i kontaktami interpersonalnymi; oraz 4) funkcja religijna, uwzględniająca stosunek członków rodziny do wiary i praktyk religijnych. Dom, w postrzeganiu chłopców w wieku dorastania, jawi się zatem nie tylko jako przestrzeń o wartości materialnej, w której wspólnie żyje rodzina, ale przede wszystkim jako przestrzeń o wartości społecznej i kulturowej.

1999-12-31



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Gustawa Morcinka lekcja pisania literackich listów na przykładzie Listów spod morwy… i Listów z mojego Rzymu

Lucyna Sadzikowska

Data publikacji: 31-12-2017 | Abstrakt | s. 117-134

"Listy spod morwy" oraz "Listy z mojego Rzymu" Gustawa Morcinka stanowią swoisty zapis doświadczeń życiowych pisarza. Cechuje je gatunkowa dwoistość — są zarówno dokumentem, jak i dziełem literackim. Szczególne znaczenie listów śląskiego pisarza wynika z ich terapeutycznego charakteru. Autorka artykułu ukazuje, w jaki sposób listy Morcinka mogą zostać wykorzystane w edukacji szkolnej. Jej zdaniem refleksja nad tymi tekstami może być doskonałą okazją do uświadomienia uczniom uniwersalnego charakteru pewnych problemów i wartości. To ciekawa i pouczająca lektura dla młodzieży szkolnej.

2017-12-31



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Od Zuhanden do Vorhanden, czyli od Diega Velázqueza do Mirosława Bałki

Małgorzata Wójcik-Dudek

Data publikacji: 31-12-2014 | Abstrakt | s. 67-76

Autorka artykułu twierdzi, że proces nabywania przez ucznia umiejętności odczytywania tekstów kultury można symbolicznie porównać do przejścia od Zuhanden do Vorhanden — czyli od tego, co „dane” i oczywiste, do tego, co „wzbudza działanie” i skłania do refleksji.
W tym ujęciu szkolna lektura powinna prowadzić ucznia ku dojrzałości czytelniczej, wyrastającej z interpretacji tekstów, które nie wymagają już „opieki” nauczyciela, lecz przygotowują ucznia do wyzwań związanych nie tyle z przygotowaniem, co z umiejętnością refleksyjnego myślenia i elastycznego spojrzenia.
Pojęcie to, zaczerpnięte z filozofii Martina Heideggera, zostało zilustrowane w artykule poprzez analizę wybranych dzieł sztuki autorstwa Diego Velázqueza, Torala, Thomasa Strutha oraz Mirosława Bałki.

2014-12-31



Czasopismo: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego

Maria Dąbrowska o szkole, wychowaniu, lekturach

Zofia Adamczykowa

Data publikacji: 31-12-1995 | Abstrakt | s. 61-71

Uwaga w artykule skupia się na mało znany nurt działalności publicystycznej i popularyzatorsko-oświatowej autorki Nocy i dni, który był najbardziej intensywny w okresie poprzedzającym wyzwolenie narodowe (trwał do 1918 r.), a następnie zaowocował w różnorodnych działaniach podejmowanych przez Marię Dąbrowską w latach międzywojennych.Zainteresowanie to skierowało pisarkę ku literaturze dla dzieci i młodzieży, która początkowo ukazywała się głównie w czasopismach dla młodych czytelników oraz jako podręczniki szkolne. Przedstawiając poglądy Marii Dąbrowskiej na temat wychowania, autor artykułu nie tylko stara się odnaleźć ich genezę, ale również ukazać liczne i zróżnicowane przykłady zainteresowania pisarki szkołą i problematyką edukacyjną, m.in. poprzez wykłady i odczyty, przygotowywanie podręczników do historii Polski i innych przedmiotów. W tym celu wykorzystano Dzienniki Dąbrowskiej (również w wersji rękopiśmiennej), a następnie przytoczono i skomentowano maszynopis znajdujący się w archiwum jej twórczości, zawierający kanon lektur obowiązkowych dla szkół spółdzielczych. Artykuł ukazuje stałe, choć marginalne zainteresowanie autorki Uśmiechu dzieciństwa sprawami szkolnymi i edukacyjnymi.

1995-12-31