Weryfikacja członków Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w województwie katowickim w latach 1957–1958 (na tle ogólnopolskiej kampanii) - Dziuba, Adam (Wieki Stare i Nowe, 2024)
W 1957 roku w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) zakończono wewnętrzne dyskusje, a jej kierownictwo skupiło się na integracji organizacji wokół ustalonej w październiku 1956 roku doktryny. Władze centralne partii przystąpiły do walki z działaczami kwestionującymi nową linię partii – zarówno z dogmatykami atakującymi ją jako odchodzącą od komunizmu, jak i z rewizjonistami, oczekującymi dalej idących reform. Kierownictwo PZPR jesienią 1957 roku zdecydowało także o przeprowadzeniu kampanii przeciwko działaczom skonfliktowanym z prawem, skorumpowanym i zdemoralizowanym. Rozpoczęto generalną weryfikację członków wedle kryteriów ideologicznych i moralnych. Akcja weryfikacyjna trwała do pierwszych miesięcy 1958 roku i skończyła się usunięciem z PZPR niespełna 20% członków. W województwie katowickim czystka trwała najdłużej, a w jej rezultacie partię opuściło ponad 30 tys. osób, czyli ponad 20% członków. Dane wskazują, że działaczy pozbawionych legitymacji z przyczyn ideowych było niespełna 10%, skonfliktowanych z prawem zaś niewiele ponad 3%. Największy odsetek usuniętych z szeregów partii – prawie 72% – stanowili członkowie bierni lub skreśleni na własną prośbę.