Sytuacja społeczno-polityczna w okręgu bielsko-bialskim w 1945 roku - Mroczek, Łukasz (Wieki Stare i Nowe, 2013)
Bielsko i Biała po raz pierwszy zostały połączone w jedno miasto podczas okupacji hitlerowskiej. Oba miasta zostały zajęte przez wojska wchodzące w skład 4. Frontu Ukraińskiego pod dowództwem generała Iwana Pietrowa podczas ofensywy Armii Czerwonej. Równocześnie z Katowic i Krakowa wysłano dwie odrębne grupy operacyjne w celu utworzenia nowych władz. Fakt ten potwierdzał, że miasta miały nadal funkcjonować jako dwa odrębne organizmy administracyjne, tak jak przed wojną. Władze Bielska i Białej podejmowały nieskuteczne próby zmiany tej decyzji aż do 1950 roku. Artykuł przedstawia najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, które miały miejsce na terenie obu miast i okolicznych wsi w 1945 roku. Należały do nich m.in. tworzenie i działalność administracji rządowej, samorządów, partii politycznych oraz podziemia niepodległościowego, jak również otwieranie sklepów, zakładów przemysłowych i rzemieślniczych. Omówiono także warunki życia mieszkańców w 1945 roku, które były w dużej mierze uzależnione od obecności wojsk Armii Czerwonej, dostępności żywności i jej cen oraz polityki rolnej nowych władz. Ważnym zagadnieniem była również rehabilitacja osób, które podpisały niemiecką listę narodowościową, oraz wysiedlanie Niemców, którzy pozostali na tych terenach. Działania te były koordynowane przez lokalny oddział Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, którego zadaniem była również opieka nad repatriantami i przesiedleńcami przejeżdżającymi przez ten obszar oraz organizacja osiedlania się ludności przybyłej z innych regionów Polski. Za cezurę kończącą omawiany okres przyjęto przełom lat 1945 i 1946.