Sprawozdania z pierwszego i drugiego transportu przesiedlonych z powiatu Biała Krakowska na Ziemie Zachodnie w roku 1945 - Mroczek, Łukasz (Wieki Stare i Nowe, 2013)
Zasiedlenie terenów przyznanych Polsce na konferencji w Poczdamie było jednym z najważniejszych zadań, jakie miały zostać zrealizowane przez władze ludowe. Realizacja tego zadania polegała na wysiedleniu większości ludności niemieckiej na tereny położone na wschód od Odry i Nysy Łużyckiej oraz przetransportowaniu tam przesiedleńców z Polski, którzy utracili swoje domy na rzecz Związku Radzieckiego już w 1945 roku. Koordynacją przesiedleń ludności na Zachód zajmował się Państwowy Urząd Repatriacyjny, ale w akcję zaangażowało się także wiele innych organizacji i instytucji, takich jak Państwowy Urząd Informacji i Propagandy, Związek Polaków z Zagranicy czy Polski Czerwony Krzyż. Choć działalność terenowych jednostek PUR była dość często analizowana w literaturze naukowej, to jednak praca tych oraz innych instytucji na obszarze województwa krakowskiego nadal pozostaje słabo zbadana. Zaprezentowane dokumenty ukazują trudności, z jakimi borykała się ludność powiatu bialskiego, która zgłaszała się na ochotnicze przesiedlenie na Zachód. Początkowy entuzjazm, wzbudzony przez propagandę, malał w obliczu dezorganizacji całej akcji, a trudności kilkudniowej podróży często przekraczały możliwości przesiedleńców. Raporty z transportów potwierdzają istnienie chaosu w powojennej rzeczywistości oraz problemy, z jakimi mierzyło się społeczeństwo polskie w tamtym czasie.