Přirozená měna obyvatelstva vybraných měst jižní Moravy od třicetileté války do poloviny 19. století - Nesládková, Ludmila (Wieki Stare i Nowe, 2000)
Artykuł prezentuje wyniki badań nad naturalnym ruchem ludności w wybranych miastach południowych Moraw od zakończenia wojny trzydziestoletniej do połowy XIX wieku. Analiza oparta została na danych z rzymskokatolickich ksiąg metrykalnych (urodzenia, małżeństwa, zgony), obejmujących Brno, Ivančice, Telč, Slavonice, Uherský Brod i Jaroměřice nad Rokytnou. Autorka ukazuje wpływ wojny, epidemii, głodu i wojen napoleońskich na dynamikę demograficzną regionu. Szczególną uwagę poświęca demograficznym kryzysom, zwłaszcza tym z lat 1643–1645, 1680, 1771–1772 i 1806, kiedy śmiertelność znacząco przewyższała liczbę urodzeń, prowadząc do depopulacji. W artykule ukazano zróżnicowanie regionalne przyrostu naturalnego oraz wpływ czynników urbanizacyjnych, sanitarnych i wojskowych na zmiany ludnościowe. Wskazano również na ewolucję jakości zapisów metrykalnych oraz zmiany mentalności ludności w czasie katastrof demograficznych. Mimo licznych kryzysów, od końca XVII wieku zaznacza się trend wzrostu liczby ludności, choć tempo to było powolne i silnie zależne od warunków zewnętrznych. Artykuł wpisuje się w nurt interdyscyplinarnych badań z pogranicza demografii historycznej, socjologii, historii codzienności i antropologii społecznej, podkreślając znaczenie mikroanalizy dla zrozumienia długoterminowych procesów ludnościowych w Europie Środkowej.