Cyceron, Katylina i wróżby - Kowalski, Henryk (Wieki Stare i Nowe, 2009)
Jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk w sytuacji politycznej Rzymu u schyłku republiki było wykorzystywanie religii, w szczególności proroctw, w walkach wewnętrznych. Interesującym przykładem tego typu działań są działania Marka Tulliusza Cycerona przeciwko Katylinie. Cyceron interpretował wielokrotnie pojawiające się prodigia jako zapowiedź nieszczęść, które miały spotkać Rzym w wyniku spisku Katyliny. Artykuł poświęcony jest analizie symboli i wydarzeń, które Cyceron uznawał za pomocne w demaskowaniu planów Katyliny. Obejmowały one zarówno zjawiska astronomiczne (zaćmienie Słońca, komety, pochodnie słoneczne), jak i naturalne (burze, grzmoty, pioruny, trzęsienia ziemi). Znacznie większe znaczenie w jego walce z katylinariuszami miały jednak wydarzenia i proroctwa, którym przypisywał symboliczne i religijne znaczenie. Dotyczyło to między innymi kwestii związanych z posągami, Jowiszem oraz wilczycą z Romulusem. Cyceron wykorzystywał je, przedstawiając siebie jako wysłannika Jowisza i nowego Romulusa, odnowiciela Rzymu. Istotną rolę odgrywały także proroctwa augura Appiusza Klaudiusza (augurium Salutis) oraz symbol (wybuchający płomień), który widziały westalki podczas uroczystości ku czci Dobrej Bogini. Charakterystyczne jest jednak to, że dwadzieścia lat później Cyceron, w trakcie pisania De divinatione, sceptycznie odnosił się do opisanych symboli, kwestionując ich boską naturę.