Problem granicy na Odrze w polskiej myśli niepodległościowej doby zaborów (ze studiów nad dziejami polskiej myśli politycznej XIX i XX wieku) - Kulak, Teresa (Wieki Stare i Nowe, 2001)
Artykuł Teresy Kulak przedstawia rozwój polskiej myśli politycznej i historycznej na temat granicy państwowej na Odrze od średniowiecza do końca I wojny światowej. Autorka omawia powojenne oraz międzywojenne dyskusje historiografii o graniczności Odry i Nysy Łużyckiej oraz wcześniejsze spory polsko-niemieckie o dziedzictwo piastowskie tych ziem. Analizowane są głosy Staszica, Kołłątaja, Romera i Pola, którzy przedstawiali Odrę jako naturalną linię obrony i symboliczną granicę między światem słowiańskim a germańskim. Książki i artykuły romantyków, emigracji politycznej i narodowej demokracji kształtowały przekonanie o „powrocie nad Odrę”, uzupełniane o argumenty etnograficzne, geograficzne i ekonomiczne. Wreszcie omawiane są plany terytorialne Dmowskiego, Wakara i Parczewskiego, które do 1918 roku wyznaczały granicę zachodnią odrodzonej Polski na Odrze.