Spacer wzdłuż granicy doznania [Recenzja książki Jonathana Bircha The Edge of Sentience: Risk and Precaution in Humans, Other Animals, and AI, New York: Oxford University Press, 2024] - Urbaniak, Marcin (Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies, 2025)
Nieustanne spory co do pojęcia doznaniowości wynikają z niezwykle trudnego przedmiotu rozważań, jakim jest porównawcze ujęcie doświadczeń, stanów świadomych i procesów poznawczych ludzi oraz zwierząt pozaludzkich. Brakuje interdyscyplinarnie uzgodnionych stanowisk, które systemy poznawcze uważamy za już odczuwające, a które jeszcze nie. W rezultacie pojawiają się istotne różnice w analizach i definicjach zjawiska sentiencji. Naukowcy i eksperymentatorzy nie wypracowali jednego, wspólnego wyjaśnienia zjawiska doznawania, które obejmowałoby refleksję filozoficzną, eksperymenty neurobiologiczne i obserwacje psychologiczne. Błyskotliwą odpowiedzią na wszystkie wymienione problemy jest książka Jonathana Bircha. Mamy w niej nie tylko pogłębione analizy różnorodnych stanowisk co do sentiencji, ale również odniesienie wniosków do realnych działań politycznych i codziennych praktyk konsumenckich.