Etyczne spojrzenie na cierpienie zwierząt w filozofii Mariana Zdziechowskiego - Profus, Lux (Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies, 2026)
Artykuł koncentruje się na spojrzeniu na zwierzęce cierpienie w dwudziestowiecznych tekstach Mariana Zdziechowskiego. W osobnych podrozdziałach analizuję przy pomocy metody close reading trzy książki jego autorstwa: Pesymizm, romantyzm a podstawy chrześcijaństwa (1992), O okrucieństwie (1996) i W obliczu końca (1999). Poglądy tego nieantropoentrycznego filozofa na kwestię zwierząt są omówione w kontekście filozofii Arthura Schopehaurea oraz religii chrześcijańskiej, której Zdziechowski był zarówno wyznawcą, jak i krytykiem. Ostatni podrozdział uwzględnia współczesne teorie etyki wobec zwierząt, w których odnaleźć można echa myśli Zdziechowskiego. W szczególności gatunkowizm i painism Richarda Rydera oraz współczesna teoria opisująca mechanizmy transmisji przemocy świadczą, że już sto lat wcześniej podobne intuicje Zdziechowskiego niejako antycypowały antropocen.