Przesłanie moralne w pasterskim przepowiadaniu Jerzego Ablewicza Biskupa Tarnowskiego (1962–1990)

Opublikowane: 2026-03-16

Wersje

2016-12-28 - (2)
2026-03-16 - (1)

Nr 12 (2016)

Marek Kluz

Abstrakt

Proper human development demands a clear moral orientation in life and definition of purpose and of the meaning of human existence. Unfortunately, the phenomena that can be observed in the area of contemporary moral attitudes and actions, seem to confirm the ethical disorientation and mental confusion of man. The boundary between good and evil and between truth and falsehood is blurred. The fundamental moral values are eroding. These occurrences also could have been observed in times in which Jerzy Ablewicz, the Shepherd of the Church of Tarnów, lived and worked. The Bishop in his pastoral ministry tried to present to the faithful a clear and convincing image of life that is truly Christian. A moral message contained in his teaching responded to the most recent challenges of the contemporary time. As a zealous pastor, responsible for the formation and strengthening of the moral life, he gave specific instructions on what should be done to improve the lives of Christians.

Słowa kluczowe:

Ablewicz , przepowiadanie , moralność , życie chrześcijańskie , człowiek

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Kluz, M. (2026). Przesłanie moralne w pasterskim przepowiadaniu Jerzego Ablewicza Biskupa Tarnowskiego (1962–1990). Studia Pastoralne, (12), 161–181. Pobrano z https://journals.us.edu.pl/index.php/sp/article/view/23890

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Polityka opłat za publikację

Autorzy nie ponoszą żadnych kosztów związanych z publikacją swoich artykułów, tj. opłaty za przetwarzanie artykułu (APC), opłaty za redakcję językową, opłaty za kolor, opłaty za przesłanie, opłaty za strony, opłaty członkowskie, koszty prenumeraty druku, inne opłaty dodatkowe. Autorzy nie otrzymują również żadnej gratyfikacji finansowej za publikowane artykuły.

3. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

4. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

5. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).

Bibliografia

Ablewicz J., „Nawracajcie się...” (Mk 1,15). List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 20 II 1985), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz. Listy, odezwy, modlitwy okolicznościowe (1962–1989), red. A. Kokoszka, A. Paciorek. Katowice, s. s. 414-417.
Google Scholar

Ablewicz J., Będziecie moimi świadkami. Rekolekcje watykańskie (Wielki Post – 8-14 II 1981), Paris 1983.
Google Scholar

Ablewicz J., Błogosławioną zwać mnie będą. List pasterski z okazji koronacji cudownego obrazu Matki Bożej w Okulicach (Tarnów – 1962), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 15-18.
Google Scholar

Ablewicz J., Bóg wielki w cierpieniu i miłosierdziu. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 7 III 1984), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 390-394.
Google Scholar

Ablewicz J., Chrystus Eucharystyczny nauczycielem i wychowawcą polonii amerykańskiej. Homilia wygłoszona dla polonii amerykańskiej podczas 41 Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego w Filadelfii (Filadelfia – 7 VIII 1976), w: ADT. Kazania Biskupa Jerzego Ablewicza. Teczka 1962–1982, s. 1-5 (dalej: Teczka I).
Google Scholar

Ablewicz J., Chrystus i chorzy. Kazanie wygłoszone do chorych (Nowy Sącz – 12 VIII 1973), w: Teczka I, s. 1-3.
Google Scholar

Ablewicz J., Chrzest naszą paschą. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 22 II 1973), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 190-195.
Google Scholar

Ablewicz J., Ciało Chrystusa. Amen. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 10 III 1965), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 66-69.
Google Scholar

Ablewicz J., Dar kontemplacji. List pasterski z okazji jubileuszu 750-lecia opactwa Cystersów w Szczyrzycu (Tarnów – 16 VII 1984), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 406-410.
Google Scholar

Ablewicz J., Homilia wygłoszona w uroczystość Narodzenia Najświętszej Maryi Panny po odsłonięcia popiersia Wincentego Witosa (Tarnów – 8 IX 1985), w: ADT. Kazania Biskupa Jerzego Ablewicza. Teczka 1983–1990, s. 1-4 (dalej: Teczka II).
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone dla duszpasterzy młodzieży (Zabawa – 12 XI 1986), w: Teczka II, s. 1-5.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone dla Solidarności (Brzesko - 24 IX 1981), w: Teczka I, s. 1-4.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone do kapłanów w Wielki Czwartek (Tarnów – 27 III 1986), w: Teczka II, s. 1-5.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone podczas konsekracji kościoła (Brzesko-Słotwina – 9 III 1986), w: Teczka II, s. 1-6.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone podczas poświęcenia kaplicy dla sióstr Albertynek w Domu Księży Emerytów (Tarnów – 25 III 1986), w: Teczka II, s. 1-4.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone podczas uroczystości srebrnego jubileuszu małżeństwa państwa Kazimiery i Mariana Borowców (Tarnów – 6 IX 1964), w: Teczka I, s. 1-6.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone w czasie Mszy św. na rozpoczęcie roku akademickiego w Seminarium Duchownym (Tarnów – 27 IX 1982), w: Teczka I, s. 1-5.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone w katedrze tarnowskiej podczas udzielania święceń kapłańskich (Tarnów – 24 V 1987), w: Teczka II, s. 1-6.
Google Scholar

Ablewicz J., Kazanie wygłoszone w parafii św. Rodziny (Tarnów – 10 I 1965), w: Teczka I, s.1-7.
Google Scholar

Ablewicz J., Konferencja wygłoszona na Studium Rodziny (Tarnów – 28 XI 1982), w: Teczka I, s. 1-8.
Google Scholar

Ablewicz J., Ku prawdziwemu człowieczeństwu. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 1963), w: Kościołowi napisz… s. 34-37.
Google Scholar

Ablewicz J., Lavare pedes. List pasterski na dzień ingresu do katedry tarnowskiej (Tarnów – 27 V 1962), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 12-15.
Google Scholar

Ablewicz J., Maryja naszym pocieszeniem. List pasterski zapowiadający koronację cudownego obrazu Matki Bożej Pocieszenia w Nowym Sączu (Tarnów – 1963), w: J.
Google Scholar

Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 45-48.
Google Scholar

Ablewicz J., Matka Bolesna w tysiącletnich dziejach narodu. List pasterski zapowiadający koronację figury Matki Bożej Bolesnej w Limanowej (Tarnów – 11 VIII 1966), w: J.
Google Scholar

Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 93-96.
Google Scholar

Ablewicz J., Na straży polskiego obyczaju katolickiego. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 2 II 1989), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 480-484.
Google Scholar

Ablewicz J., Nasza odpowiedzialność za Rok Maryjny. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 11 II 1988), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 466-471.
Google Scholar

Ablewicz J., Nauczyciele wiary i współpracownicy Bożej łaski. List pasterski do rodziców o wychowaniu eucharystycznym (Tarnów – 1967), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 104-107.
Google Scholar

Ablewicz J., Niepokalane piękno Maryi. List pasterski zapowiadający koronację figury Matki Bożej w Lipinkach (Tarnów – 24 VI 1980), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 328-333.
Google Scholar

Ablewicz J., Odezwa z okazji Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego w Filadelfii (Tarnów – 6 VII 1976), w: Teczka I, s. 270-271.
Google Scholar

Ablewicz J., Orędowniczka kultury polskiej. List pasterski na 700-lecie założenia klasztoru Klarysek w Starym Sączu (Tarnów – 26 VI 1981), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 347-350.
Google Scholar

Ablewicz J., Pierwsza nauka rekolekcyjna wygłoszona do niewiast w katedrze tarnowskiej (Tarnów – br. d.), w: ADT. Kazania Biskupa Jerzego Ablewicza. Teczka z kazaniami bez dat, s. 1-6 (dalej: Teczka III).
Google Scholar

Ablewicz J., Potrzeba pokuty. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 1969), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 135-139.
Google Scholar

Ablewicz J., Pozwólcie dzieciom przychodzić do mnie. List pasterski na Wielki Post o wychowaniu religijnym i katechezie dzieci przedszkolnych (Tarnów – 11 II 1977), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 274-277.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone do księży w Seminarium Duchownym (Tarnów – 8 VIII 1978), w: Teczka I, s. 1-6.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone na Konferencji Episkopatu (Kraków – 1968), w: Teczka I, s. 1-12.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone na zakończenie sympozjum na temat eucharystii (Tarnów – 25 III 1987), w: Teczka II, s. 1-8.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas erygowania drogi krzyżowej (Nockowa – 28 IX 1969), w: Teczka I, s. 1-3.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas nabożeństwa dla robotników w katedrze (Tarnów – 14 IX 1986), w: Teczka II, s. 1-6.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę nowego kościoła parafialnego (Rysie – 8 VI 1969), w: Teczka I, s. 1-6.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas poświęcenia kaplicy (Gorlice – 26 VIII 1984), w: Teczka II, s. 1-4.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas poświęcenia kościoła (Cieniawa - 27 X 1985), w: Teczka II, s. 1-7.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas rozpoczęcia działalności Klubu Inteligencji Katolickiej (Tarnów – 1 X 1983), w: Teczka II, s. 1-5.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas rozpoczęcia działalności Klubu Inteligencji Katolickiej (Tarnów – 1 X 1983), w: Teczka II, s. 1-3.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas rozpoczęcia sympozjum na temat Eucharystii (Tarnów – 25 III 1987), w: Teczka II, s. 1-5;
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas udzielania święceń kapłańskich (Tarnów – 1975), w: Teczka I, s. 1-11.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone podczas uroczystości Bożego Ciała (Tarnów – 1975), w: Teczka I, s. 1-4.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone w czasie otwarcia Synodu w kaplicy Księdza Biskupa Ordynariusza (Tarnów – 15 VI 1981), w: Teczka I, s. 1-5.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone w katedrze na zakończenie kursu przedmałżeńskiego (Tarnów – 1967), w: Teczka I, s. 1-16.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone w katedrze z okazji zakończenia starego roku (Tarnów – 31 XII 1969), w: Teczka I, s. 1-9.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone w Wielki Czwartek w bazylice katedralnej (Tarnów – 1977), w: Teczka I, s. 1-3;
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone w wigilię obchodu 50-lecia koronacji obrazu Matki Bożej Bocheńskiej (Bochnia – 5 X 1981), w: Teczka I, s. 1-7.
Google Scholar

Ablewicz J., Przemówienie wygłoszone z okazji poświęcenia placu pod budowę kościoła i udzielania sakramentu bierzmowania (Pustków – 2 V 1982), w: Teczka I, s. 1-5.
Google Scholar

Ablewicz J., Rok nadziei. List pasterski na Wielki Post Roku Świętego (Tarnów – 11 II 1974), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 202-206.
Google Scholar

Ablewicz J., Sakrament dojrzałego wyznawanie wiary. List pasterski o przygotowaniu do sakramentu bierzmowania (Tarnów – 1986), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 122-127.
Google Scholar

Ablewicz J., Sumienie drogowskazem człowieczeństwa. List pasterski na Wielki Post (Tarnów – 2 II 1964), w: J. Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 58-61.
Google Scholar

Ablewicz J., Szósta nauka rekolekcyjna wygłoszona do niewiast w katedrze tarnowskiej (Tarnów – br. d.), w: ADT. Kazania Biskupa Jerzego Ablewicza. Teczka z kazaniami bez dat, s. 1-7.
Google Scholar

Ablewicz J., Święty Józef – czyli praca, która uszczęśliwia. List pasterski na 100-letnią rocznicę powstania Zgromadzenia Sióstr świętego Józefa (Tarnów – 1984), w: J.
Google Scholar

Ablewicz, Kościołowi napisz…, s. 395-399.
Google Scholar

Ablewicz J., Trzecie przemówienie wygłoszone do lekarzy (Tarnów – 1965), w: Teczka I, s. 1-9.
Google Scholar

Ablewicz J., Trzecie przemówienie wygłoszone do lekarzy (Tarnów – 1965), w: Teczka I, s. 1-21.
Google Scholar

Benedykt XVI, Adhortacja apostolska Verbum Domini, 2010.
Google Scholar

Benedykt XVI, Encyklika Deus caritas est, 2005.
Google Scholar

Benedykt XVI, Encyklika Spe salvi, 2007.
Google Scholar

Dudziak J., Przełomowe ćwierćwiecze posługiwania Bpa Jerzego Ablewicza w Kościele tarnowskim, „Tarnowskie Studia Teologiczne” 10(1987), nr 2, s. 23-50.
Google Scholar

Franciszek, Adhortacja apostolska Evangelii gaudium, 2013.
Google Scholar

Franciszek, Encyklika Lumen fidei, 2013.
Google Scholar

Jan Paweł II, Encyklika Laborem exercens, 1981.
Google Scholar

Jan Paweł II, Encyklika Redemptor hominis, 1979.
Google Scholar

Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 1994.
Google Scholar

Kluz M., Chrześcijańska wizja kultury w nauczaniu Jerzego Ablewicza Biskupa tarnowskiego, „Tarnowskie Studia Teologiczne” 22 (2003), nr 1, s. 87-98
Google Scholar

Kluz M., Kapłaństwo drogą służby w nauczaniu Jerzego Ablewicza Biskupa tarnowskiego, „Currenda” 152 (2003), nr 4, s. 556-563.
Google Scholar

Kluz M., Nadzieja cnotą podtrzymująca życie chrześcijańskie w nauczaniu biskupa tarnowskiego Jerzego Ablewicza (1962–1990), „Currenda” 156 (2006), nr 1, s. 106 115.
Google Scholar

Kluz M., Sumienie wykładnią moralności człowieka w nauczaniu Jerzego Ablewicza Biskupa Tarnowskiego (1962–1990), „Tarnowskie Studia Teologiczne” 32 (2013), nr 1, s. 47-59.
Google Scholar

Kluz M., Święci wzorem w wypełnianiu chrześcijańskiego powołania w nauczaniu Jerzego Ablewicza Biskupa Tarnowskiego (1962–1990), „Currenda” 157 (2007), nr 2, s. 91-102.
Google Scholar

Kluz M., Troska Biskupa Jerzego Ablewicza o rozwój kultu maryjnego w diecezji tarnowskiej, w: Dzieje diecezji tarnowskiej, t. 3. Memoriae Ecclesiae custos. Księga pamiątkowa dedykowana ks. dr. Ryszardowi Banachowi w 70. rocznicę urodzin, red. J. Jurkiewicz, A. Żurek, Tarnów 2013, s. 411-421.
Google Scholar

Kluz M., Zbawczy charakter moralności chrześcijańskiej w nauczaniu Jerzego Ablewicza Biskupa tarnowskiego (1962–1990), „Tarnowskie Studia Teologiczne” 23 (2004), s. 27-338.
Google Scholar

Nagórny J., Moralność chrześcijańska jako moralność nowego życia w Chrystusie, w: Vivere in Christo. Chrześcijański horyzont moralności, red. J. Nagórny, A. Derdziuk, Lublin 1996, s. 87-116.
Google Scholar

Nagórny J., Teologiczna interpretacja moralności Nowego Przymierza, Lublin 1989.
Google Scholar

Rosik S., „Nowy człowiek” w Chrystusie, „Roczniki Teologiczne” 40(1993), z. 3, s. 41-52.
Google Scholar

Sadko Z., Percepcja soborowej odnowy liturgicznej w diecezji tarnowskiej za pasterzowania Księdza Arcybiskupa Jerzego Ablewicza (1962 – 1990), Tarnów 1997.
Google Scholar

Sobór Watykański II, Konstytucja Duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, w: Sobór Watykański II, Konstytucje. Dekrety. Deklaracje, wyd. III, Poznań 1968, s. 537-620.
Google Scholar

Zając M., Troska arcybiskupa Jerzego Ablewicza o duszpasterstwo katechetyczne w Kościele partykularnym, w: Świadek wierny. Dziesiąta rocznica śmierci arcybiskupa
Google Scholar

Jerzego Ablewicza, red. J. Stala, Tarnów 2000, s. 176-189.
Google Scholar

Nr 12 (2016)
Opublikowane: 2021-08-04

ISSN: 1734-4433

eISSN: 2956-624X

Wydawca

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Licencja CC

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Prześlij tekst