Folia Philosophica, 2027/2
Redaktor gościnny: Bogdan Ogrodnik

W czasie, gdy edukacja mierzy się z napięciami kulturowymi, ekologicznymi i poznawczymi, filozofia procesu Alfreda Northa Whiteheada pozwala ponownie przemyśleć jej fundamenty. Nie oferuje gotowej reformy, lecz zaproszenie do innego sposobu myślenia: o uczeniu się jako o rytmie wydarzeń, o wiedzy jako formie stawania się, o pedagogice jako praktyce uważności wobec życia. Redaktorzy niniejszego numer Folia Philosophica zapraszają do nadsyłania tekstów pochylających się nad tym, jak kategorie Whiteheada mogą przekształcać współczesną refleksję pedagogiczną — otwierając ją na doświadczenie, wartość, relacyjność oraz powiązania między ludzkim i pozaludzkim światem w kontekście refleksji znakomitego polskiego humanisty, Lecha Witkowskiego.

Punktem odniesienia dla tego tomu jest najnowsza, imponująca książka profesora Witkowskiego Whitehead. Naddania i (w)zrosty dla humanistyki i edukacji, ukazująca, w jak głębokim stopniu filozofia organizmu może ożywić dzisiejsze debaty nad edukacją, kulturą i humanistyką. Witkowski pokazuje, że twórczość Whiteheada — często przywoływana, lecz rzadko odczytywana w pełnej złożoności — może prowadzić do rewizji zarówno teoretycznych ujęć, jak i samej etyki myślenia pedagogicznego. Pod redakcją Bogdana Ogrodnika numer ten zachęca do rozwinięcia tej rozmowy: do twórczego czy krytycznego „przepracowania” Whiteheada w kontekście wyzwań współczesnej edukacji.

Proponowane obszary tematyczne:

• Pedagogika inspirowana filozofią procesu
• Konkrescencja, uczucie, wartość i kreatywność jako narzędzia analizy edukacyjnej
• Ontologia procesu i jej znaczenie dla humanistyki oraz nauk społecznych
• Rola percepcji, wyobraźni i ucieleśnienia w procesach uczenia się
• Kultura i wiedza w perspektywie kosmologicznej lub relacyjnej
• Środowiska edukacyjne jako ewoluujące pola zdarzeniowe
• Krytyka technokratycznych modeli edukacji
• Procesualne ujęcia literatury, sztuki i praktyk kulturowych
• Whitehead w dialogu z hermeneutyką, fenomenologią, pragmatyzmem lub pedagogiką krytyczną
• Porównania między Whiteheadem a innymi tradycjami filozoficzno-pedagogicznymi

Obszary szczególnego zainteresowania

• Pedagogika procesualna
• Filozofia organizmu
• Kreatywność i relacyjność w uczeniu się
• Humanistyka ekologiczna i kosmologiczna
• Estetyka, doświadczenie i uważność
• Ucieleśnienie i percepcja sytuowana
• Epistemologie dynamiczne
• Ontologie relacyjne i posthumanistyczne
• Edukacja jako nieustanne stawanie się

Wytyczne redakcyjne

Prosimy o nadsyłanie tekstów poprzez system OJS Folia Philosophica 30 kwietnia 2026.

Uwaga: zgłoszenia niekompletne będą automatycznie odrzucane.