Opublikowane: 2026-10-20

Udaremnianie zaspokojenia wierzyciela a hipoteka – refleksje na tle orzecznictwa sądów karnych i cywilnych

Anna Wilk Logo ORCID

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest relacji art. 527 k.c., dotyczącego skargi pauliańskiej, i art. 300 § 1 k.k., odnoszącego się do przestępstwa udaremniania zaspokojenia wierzycieli. Oba te przepisy stanowią formę reakcji wierzyciela na tzw. czynności fraudacyjne, czyli zmierzające do jego pokrzywdzenia. Zarówno ocena cywilistycznej konstrukcji „pokrzywdzenie wierzycieli”, jak i karnoprawnego pojęcia „udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela” wymaga ustalenia, czy czynność dłużnika powoduje zniweczenie szans na skuteczne zaspokojenie roszczenia wierzyciela. W tym kontekście szczególnie interesujący jest problem sytuacji, w których czynność fraudacyjna polega na zbyciu nieruchomości obciążonej hipoteką. Pierwszeństwo w zaspokojeniu, przysługujące wierzycielom hipotecznym, czyni bowiem możliwość zaspokojenia się z tej nieruchomości przez wierzyciela problematyczną. W związku z tym należy postawić pytanie: czy zbycie przez dłużnika takiej nieruchomości zmieniło w jakiś sposób sytuację wierzyciela, skoro i tak nie mógłby skutecznie wyegzekwować swej należności ze zbytej nieruchomości? W takim przypadku pozwany lub oskarżony mógłby bronić się zarzutem, że zbycie nieruchomości nie spowodowało ani nie pogłębiło niewypłacalności dłużnika, gdyż wierzyciel i tak nie miałby szans zaspokojenia. W opracowaniu przeprowadzona zostanie analiza porównawcza orzecznictwa sądów cywilnych i karnych w tej kwestii, które niestety nie zawsze jest jednolite, co może prowadzić do odmiennych ocen tej samej czynności w postępowaniach karnym i cywilnym.

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Wilk, Anna. 2026. „Udaremnianie Zaspokojenia Wierzyciela a Hipoteka – Refleksje Na Tle Orzecznictwa sądów Karnych I Cywilnych”. Forum Polityki Kryminalnej, październik, 1-22. https://doi.org/10.31261/FPK.2026.11.01.

Cited by / Share

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.


Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

3. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

4. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).

Domyślna okładka

2026
Opublikowane: 2021-11-18


eISSN: 2720-1589
Ikona DOI 10.31261/FPK

Wydawca
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.