https://doi.org/10.31261/EaL.2025.13.1.06
The role of the laity in the Church has been changing over the previous century. An important impetus for change was the Second Vatican Council. Local churches in different countries implemented the Council’s provisions to varying degrees. Poland had special systemic conditions because of the communist rule. The Primate of the Polish Church Stefan Wyszyński led a bold and consistent effort to renew the face of the Church and increase its moral and social role. He implemented the model of the folk Church, based on traditional forms of religiosity, respect for the hierarchy, and a clear division of roles between the clergy and the laity, where there was no room for dialogue. The Primate’s programme of rebuilding the Church centred around the idea of the Great Novena preparing the entire nation for the festive celebration of the millennium of Poland’s baptism. At the same time, it was a great national examination of conscience, aimed at individual and communal struggle against sin and the restoration of the moral authority of the Church as the spiritual guide of all Poles. At the same time, however, a second trend appeared and developed in the Polish Church, consciously and directly referring to the conciliar teaching on the role of the laity in the Church. This current used new forms of pastoral work, different from the traditional forms of piety, activating the laity to a greater extent, preferring dialogue over leadership, and aimed at deepening religious awareness by spreading knowledge and encouraging the intellectual development of faith (fides quaerens intellectum). An important precursor and creator of this trend was Rev. Franciszek Blachnicki, founder of the Light-Life Movement, also known as the Oasis of the Living Church. A characteristic feature of Polish post-conciliar religiosity was the complementary coexistence of these two currents, which, thanks to their rather radical differences, were able to encompass with their influence the vast majority of the nation.
Pobierz pliki
Cited by / Share
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.
1. Licencja
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.
2. Oświadczenie Autora
Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.
Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.
UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).
3. Prawa użytkownika
Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.
4. Współautorstwo
Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.
Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).
Tom 13 Nr 1 (2025)
Opublikowane: 2026-08-11
10.31261/EaL
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
English
Język Polski