Artykuł proponuje nowe, odrębne spojrzenie na wczesne dzieje Będzina, które znacząco różni się od wcześniejszych ujęć. Punktem wyjścia dla poniższych badań jest zapis nazwy sąsiadującej z Będzinem wsi Małobądz, którą można przetłumaczyć jako Mały Będzin lub Stary Będzin. Można zatem przyjąć, że tereny po obu brzegach Czarnej Przemszy stanowiły de facto jedną osadę. Tym samym nazwa „Będzin” obejmowała całe to terytorium. Zgodnie z zaproponowaną hipotezą, pierwotna osada powstała na prawym brzegu Czarnej Przemszy, na ziemiach należących do księstwa opolsko-raciborskiego. Ta pierwsza wieś, o nazwie Będzin (później Małobądz), była początkowo wzmiankowana w dokumentach urzędowych w 1301 r., a w XIII w. otrzymała prawa miejskie (osada na prawie niemieckim). Ponadto pierwsze wzmianki o wybudowanym na tym terenie kościele pochodzą z 1308 r., a kaplica św. Doroty, znajdująca się w Małobądzu i wzmiankowana w dokumentach urzędowych w 1522 r., mogła stanowić jedną z pozostałości pierwszego kościoła w Będzinie. Artykuł datuje pierwszą osadę na lewym brzegu Czarnej Przemszy na pierwszą połowę XIV wieku. Początkowo w miejscu wczesnośredniowiecznego drewnianego grodu powstał zamek, prawdopodobnie dzięki staraniom Władysława Łokietka, który następnie został przebudowany i rozbudowany za czasów Kazimierza Wielkiego. Ponadto, staraniem Kazimierza Wielkiego, przed 1358 r. w sąsiedztwie zamku (dokładnie: pod zamkiem, łac. sub castro) powstało miasto, zlokalizowane na niezamieszkałych gruntach i mające konkurować gospodarczo z osadami na prawym brzegu Czarnej Przemszy, zwłaszcza z miastem Czeladź. Tę decyzję Kazimierza Wielkiego można z kolei interpretować jako zadośćuczynienie za warunki traktatu w Namslau z 1348 r., który rozwiał resztki nadziei na powrót Śląska do Królestwa Polskiego.
English
Język Polski