Opublikowane: 2025-12-31

Gry o niskim obciążeniu poznawczym w kontekście uwagi: przeglądowe badanie w pokoleniu Z

Juraj Kovalčík Logo ORCID , Magdaléna Švecová Logo ORCID , Michal Kabát Logo ORCID , Martin Paučin Logo ORCID

Abstrakt

W erze ciągłego cyfrowego wielozadaniowości studenci pokolenia Z stoją przed wyjątkowymi wyzwaniami związanymi z utrzymaniem uwagi i pamięci podczas nauki i wykładów. Chociaż intensywne korzystanie z mediów społecznościowych i rozpraszające czynniki technologiczne wiążą się z gorszymi wynikami w nauce, nowe dowody wskazują, że cyfrowe działania o niskim obciążeniu poznawczym, takie jak tzw. gry casualowe, elektroniczne gadżety i krótkie mikroprzerwy, mogą paradoksalnie pomóc w utrzymaniu uwagi. Niniejszy przegląd mapuje i syntetyzuje badania opublikowane w latach 2010–2025 dotyczące cyfrowych mikroprzerw, gadżetów i innych czynności o niskim poziomie trudności w kontekście nauki i pracy. Zgodnie z wytycznymi PRISMA-ScR, na podstawie wyszukiwania w bazach danych i łańcuchowania cytowań zidentyfikowano 33 badania w 31 artykułach. Dowody wskazują, że krótkie, mało wymagające i dobrowolne czynności mogą sprzyjać przywróceniu uwagi, zmniejszeniu zmęczenia i poprawie nastroju bez wpływu na wykonywanie zadań równoległych, zwłaszcza w porównaniu z bardziej wymagającymi poznawczo lub wymuszonymi z zewnątrz cyfrowymi przerwami. Wyniki badań dotyczących mikroprzerw i regeneracji podkreślają korzyści płynące z krótkich czynności regeneracyjnych, natomiast badania dotyczące cyfrowych fidgetów wskazują na potencjał rytmicznych, powtarzających się interakcji w zakresie samoregulacji. Szersza literatura dotycząca równoległych działań cyfrowych podkreśla znaczenie czasu, kontekstu i wysiłku woli w określaniu wyników. Podsumowując, wyniki te sugerują, że celowo zaprojektowane gry lub narzędzia o niskim obciążeniu poznawczym mogą wspierać koncentrację uwagi i pomagać studentom opierać się bardziej rozpraszającym formom cyber-lenistwa.. Literatura pozostaje jednak fragmentaryczna, z niespójnymi wynikami dotyczącymi pamięci i ograniczonymi badaniami skupiającymi się bezpośrednio na kontekstach edukacyjnych. W przyszłych pracach należy przetestować eksperymentalne prototypy „bezmyślnych” gier mobilnych dla uczniów z pokolenia Z, kładąc nacisk na rodzaj zadania, czas i indywidualne różnice, aby ustalić, czy takie interwencje mogą poprawić naukę, a jednocześnie zmniejszyć rozproszenie uwagi.

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Kovalčík, J., Švecová, M., Kabát, M., & Paučin, M. (2025). Gry o niskim obciążeniu poznawczym w kontekście uwagi: przeglądowe badanie w pokoleniu Z. International Journal of Research in E-Learning, 1–21. https://doi.org/10.31261/IJREL.2025.11.2.04

Cited by / Share

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.


Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

3. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

4. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).

2025
Opublikowane: 2020-07-09


ISSN: 2451-2583
eISSN: 2543-6155

Wydawca
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.