Republikanie i demokraci wobec procesu judykalizacji amerykańskiej polityki. Analiza z perspektywy problemu legalizacji małżeństw osób tej samej płci


Abstract: Republicans and Democrats on the process of judicalization of American politics.

 Analysis from the perspective of legalization of same‑sex marriages In June 2015 the Supreme Court issued a decision legalizing same‑sex marriages in the United States. The problem of LGBT rights has become one of the major ideological clashes between the Republicans and Democrats, who present opposite approaches towards the scope of the constitutional right to privacy. The Obergefell v. Hogdes precedent raises again the question of judicialization of American politics, the process which can be observed since the 1950s, and which becomes an apparent result of American courts’ impact on important social and political relations. The article analyzes the arguments raised in political discussion over the issue of judicialization of politics from the perspective of the evolution of LGBT rights in the United States.

Key words: legalization of same‑sex marriages, LGBT rights, American courts’ impact, judicalization of American politics

U.S. 558 (2003), Scalia, dissenting.

Abortion oraz Roe v. Wade. In: The Supreme Court A to Z. Ed. K. Jost. Washington D.C. 1998.

Abraham H.J.: Justices, Presidents, Senators, Revised: The History of U.S. Supreme Court Appointments from Washington to Bush II. Lanham 2007.

Baker v. Carr. 369 U.S. 186 (1962).

Baker v. Wade. 478 U.S. 1022 (1986).

Ball C.A.: From the Closet to the Court: Five LGBT Rights Lawsuits That Have Changed Our Nation. Boston 2010.

Bickel A.M.: The Least Dangerous Branch. Supreme Court At the Bar of Politics. Indianapolis 1962.

Boutilier v. Immigration and Naturalization Service. 387 U.S. 118 (1967).

Bowers v. Hardwick. 478 U.S. 186 (1986).

Brown v. Board of Education. 347 U.S. 483 (1954).

Buchanan v. Bachelor. 405 U.S. 930 (1972).

Bush v. Gore. 531 U.S. 98 (2000).

Bush v. Gore: Question of Legitimacy. Ed. B. Ackerman. New York 2002.

Carpenter D.: Flagrant Conduct. The Story of Lawrence v. Texas. How a Bedroom Arrest Decriminalized Gay Americans. New York 2012.

Chcą walczyć ze ślubami homoseksualnymi. Karolina Północna znalazła już sposób. 2 lipca 2015,‑ze‑swiata,2/malzenstwahomoseksualne‑w‑usa‑poludnie‑chce‑z‑nimi‑walczyc,556525.html (dostęp: 3.07.2015).

Chemerinsky E.: Federal Judges Embrace LGBT Equality. „Contemporary Society” 2010, Vol. 44.

Chokshi N.: Seven Attorneys‑General Won’t Defend Their Own State’s Gay‑MarriageBans. „Washington Post” 20.02.2014,‑attorneys‑general‑wont‑defend‑their‑own‑states‑gay‑marriage‑bans/ (dostęp: 3.07.2015).

Citizens United v. Federal Election Commission. 558 U.S. 310 (2010).

Collins P.: Friends of the Supreme Court: Interest Groups and Judicial Decision Making. New York 2008.

Collins R.M.: Transforming America. Politics and Culture in the Reagan Years. New York 2007.

Cooper v. Aaron. 358 U.S. 1 (1958).

Defense of Marriage Act. Publ. L. 104—199, 1996.

Doe v. Commonwealth’s Attorney for City of Richmond. 425 U.S. 901 (1976).

Doyle W.: An American Insurrection: James Meredith and the Battle of Oxford, Mississippi, 1962. New York 2003.

Dred Scott v. Sandford. 60 U.S. 393 (1957).

Dudgeon v. United Kingdom. European Court of Human Rights, Series A, No. 45, 23 września 1981.

Eskridge W.: Dishonorable Passions: Sodomy Laws in America, 1861—2003. New York 2008.

Fellman D.: The Nationalization of American Civil Liberties. In: Essays on the Constitution of the United States. Eds. H.J. Abraham, M.J. Harmon. New York 1978.

Fisher L.: The Supreme Court and Congress. Rival Interpretations. Washington D.C. 2008.

Freedman S.: Continuity and Change: A Task of Reconciliation. „University of British Columbia Law Review” 1973, Vol. 8.

Freyer T.A.: Little Rock on Trial: Cooper v. Aaron and School Desegregation. Lanham 2007.

Fried C.: Saying What the Law Is: The Constitution in the Supreme Court. New York 2004.

Griswold v. Connecticut. 381 U.S. 479 (1965).

Hansford T.G., Spriggs J.F.: The Politics of Precedent on the United States Supreme Court. Princeton 2006.

Hobson C.F.: The Marshall Court, 1801—1835: Law, Politics, and the Emergence of the Federal Judiciary. In: The United States Supreme Court: The Pursuit of Justice. Ed. Ch. Tomlins. Boston 2005.

Hollingsworth v. Perry. 570 U.S. 12—144 (2013).

House Republican Reaction to Supreme Court Ruling on Same‑Sex Marriage.C‑SPAN 27 czerwca 2013, http://www.c‑‑1/house‑republican-reaction‑supreme‑court‑ruling‑samesex‑marriage(dostęp: 3.07.2015).‑statement‑gay‑marriage (dostęp: 3.07.2015).‑gay‑marriage‑ruling‑not‑acquiesce‑imperial‑court (dostęp: 3.07.2015).‑on‑hannity (dostęp: 3.07.2015).

Jacobs A.: Wasn’t Built in a Day: The Subtle Transformation in Judicial Argument Over Gay Rights. „Wisconsin Law Review” 1996.

Kerch K.I.: The Right to Privacy. In: The Bill of Rights in Modern America. Revised and Expanded. Eds. D.J. Bodenhamer, J.W. Ely, jr. Bloomington 2008.

King v. Burwell. 576 U.S. 14—114 (2015).

Klarman M.J.: From the Closet to the Altar. Courts, Backlash, and the Struggle for Same-Sex Marriage. New York 2013.

Laidler P.: Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych Ameryki: od prawa do polityki. Kraków 2011.

Lawrence and Garner v. Texas. 539 U.S. 558 (2003).

Lis-Staranowicz D.: Legitymizacja sądowej kontroli konstytucyjności prawa w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Olsztyn 2012.

Lochner v. New York. 198 U.S. 45 (1905).

Longley K., Mayer J.D., Schaller M., Sloan J.W.: Deconstructing Reagan. Conservative Mythology and America’s Fortieth President. New York 2007.

Loving v. Virginia. 388 U.S. 1 (1967).

Ludwikowska A.M.: System prawa amerykańskiego. Toruń 2000.

MacKeever R.J.: The U.S. Supreme Court: A Political and Legal Analysis. Manchester 1997.

Małajny R.M.: Trzy teorie podzielonej władzy. Katowice 2003.

Manual Enterprises v. Day. 370 U.S. 478 (1962).

Marbury v. Madison. 5 U.S. 137 (1803).

McLoughlin E.C.: Most States to Abide By Supreme Court’s Same‑Sex Marriage, But…, 30 czerwca 2015,‑sexmarriage‑state‑by‑state/ (dostęp: 3.07.2015).

Milkis S.M.: Political Parties and COnstitutional Government. Remaking American Democracy. Baltimore 1999.

Miller D.H.: Freedom to Differ. The Shaping of the Gay and Lesbian Struggle for Civil Rights. New York 1998.

Obergefell v. Hodges. 576 U.S. 14—556 (2015).

One, Inc. v. Olesen. 355 U.S. 371 (1958).

Palko v. Connecticut. 302 U.S. 319 (1937).

Plessy v. Ferguson. 163 U.S. 537 (1896).

Polsby N.W., Mayer W.G.: Idological Cohesion in the American Two‑Party System. In: On Parties. Essays Honoring Austin Ranney. Eds. N.W. Polsby, R.E. Wolfinger. Berkeley 1999.

Prop. 8 and DOMA: the Road to Gay Marriage. „Los Angeles Times 21.04.2014,‑me‑gay‑marriage‑sg‑storygallery.html (dostęp: 3.07.2015).

Racial Integrity Act SB 219 (1924).

Remarks by the President on the Supreme Court Decision on Marriage Equality. 26 czerwca 2015,‑press‑office/2015/06/26/remarks‑presidentsupreme‑court‑decision‑marriage‑equality (dostęp: 3.07.2015).

Roe v. Wade. 410 U.S. 113 (1973).

Romer v. Evans. 517 U.S. 620 (1996).

Rossinow D.: The Reagan Era. A History of the 1908s. New York 2015.

Samples J.: The Fallacy of Campaign Finance Reform. Chicago 2006.

Schudson M.: America’s Ignorant Voters. In: Principles and Practice of American Politics. Classic and Contemporary Readings. Eds. S. Kernell, S.S. Smith. Washington D.C. 2007.

Schwartz H.: Packing the Courts. The Conservative Campaign to Rewrite the Constitution. New York 1988.

Segal J., Spaeth H.J., Benesh S.: The Supreme Court in American Legal System. New York 2005.

Semm P.T., Sanchez-Weston C.: Waiting for Change: Obama and the LGBT Community. In: Grading 44th President. A Report Card on Barack Obama’s First Term as a Progressive Leader. Eds. L. Esposito, L.L. Finley. Santa Barbara 2012.

Skrzypiński D.: Odpowiedzialność sędziów w świetle zjawiska judykalizacji polityki. „Wrocławskie Studia Politologiczne” 2014, nr 17.

Smith M.M., Powell L.: Dark Money, Super PACs, and the 2012 Election. Lexington 2013.

Spaetha H., Segala J.: The Supreme Court and the Attitudinal Model. New York 1993.

Stein M.: Sexual Injustice: Supreme Court Decisions from Griswold to Roe. Chapel Hill 2005.

Stone A.L.: Gay Rights at the Ballot Box. Minneapolis 2012.

Stookey J., Watson G.: Shaping America: The Politics of Supreme Court Appointments. New York 1995.

Tribe L.: Lawrence v. Texas: The Fundamental Right that Dare Not Speak its Name. „Harvard Law Review” 2004, Vol. 117.

Tushnet M.: Taking the Constitutiona Away from the Courts. New York 2000.

United States v. Windsor. 570 U.S. 12—307 (2013).

Wieciech T.: Anglosaska formuła politycznego konstytucjonalizmu. Kraków 2015.


LaidlerP. (1). Republikanie i demokraci wobec procesu judykalizacji amerykańskiej polityki. Analiza z perspektywy problemu legalizacji małżeństw osób tej samej płci. Studia Politicae Universitatis Silesiensis, 15. Pobrano z

Paweł Laidler
Uniwersytet Jagielloński 

doktor habilitowany z zakresu nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o polityce (Uniwersytet Jagielloński, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych), stopień doktora habilitowanego uzyskany z wyróżnieniem w roku 2012, stopień doktora uzyskany w 2003 roku. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji UJ (1995-2000), absolwent I LO im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie (1991-1995). Stypendysta SYLFF (2001, Catholic University of America), prowadził badania oraz wykładał w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Irlandii, Japonii oraz Australii. Członek Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, Polskiego Towarzystwa Stosunków Międzynarodowych, Polish Association of American Studies, a także Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia „Wiosna". Były (2007-2009) przedstawiciel Europy w Radzie Sasakawa Young Leaders' Fellowship Fund (SYLFF) w Tokio. Prezes Jagiellonian University SYLFF Fellows Association. Członek Rektorskiej Rady Funduszu „Ars Docendi" (2008-dziś). Członek Rektorskiej Komisji Remontowej (2008-2012).

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 ( Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

3. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

4. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym koszty recenzji wydawniczych).