Renouvellement du personnage de la sorcière dans le roman pour la jeunesse


Abstrakt

There are many publications on witches both in children’s literature and in scholarly essays. Mona Chollet’s Witches, the Undefeated Power of Women explains that the word has become an emblem of feminism. This article offers a comparative analysis of several recent novels, based on the latter’s thesis, whose aim is to examine how the witch character is constructed, how the authors treat historical data (healer witch, witch-hunt, stake, etc.) and how they renew this character regarding certain issues (identity, transmission, emancipation, etc.). Are the witches of children’s novels carrying feminist demands for young readers?


Corpus d’étude
Barnhill, Kelly, 2017 : La fille qui avait bu la lune. Trad. Marie de Prémonville. Paris, Anne Carrière édition.
Baum, L. Frank, 1998 : Le Magicien d’Oz. Trad. Mona de Pracontal. Paris, Folio junior, Gallimard.
Boujon, Claude, 1994 : Ah ! Les bonnes soupes. Paris, École des loisirs.
Brignull, Irena, 2017 : Les Sorcières du clan du Nord. Le Sortilège de Minuit. Trad. Emmanuelle Casse-Castric. Paris, Gallimard Jeunesse.
Burgess, Melvin, 1994 : Isa la Sorcière. Trad. Marianne Costa. Paris, Le livre de poche jeunesse.
Dahl, Roald, 1982 : Un conte peut en cacher un autre. Trad. Anne Krief. Paris, Folio cadet, Gallimard.
Dahl, Roald, 1984 : Sacrées sorcières. Trad. Marie-Raymond Farré. Paris, Folio junior, Gallimard.
Ernshaw, Shea, 2019 : The Wicked Deep. La Malédiction des Swan Sisters. Trad. Lilas Nord. Paris, Rageot.
Howe, Katherine, 2014 : Conversion. Trad. Céline Alexandre. Paris, Le livre de poche.
Kaaberol, Lene, 2017 : Sorcière des brumes. L’Épreuve du feu. Trad. Jean Renaud. Paris, Bayard jeunesse.
Rees, Celia. 2000 : Journal d’une sorcière. Trad. Marc Albert. Paris, Seuil Jeunesse.
Santini, Bertrand, 2017 : Miss Pook et les enfants de la lune. Paris, Grasset-jeunesse.
Spotswood, Jessica, 2013 : Soeurs sorcières. Trad. Rose-Marie Vassalo et Papillon. Paris, Nathan.
Ouvrages cités
Arnould, Colette, 2019 : Histoire de la sorcellerie. Paris, Éditions Tallandier.
Bechtel, Guy, 1997 : La sorcière et l’Occident. La destruction de la sorcellerie en Europe, des origines aux grands bûchers. Paris, Plon.
Chelebourg, Christian, 2013 : Les fictions de jeunesse. Paris, Presses universitaires de France.
Chollet, Mona, 2018 : Sorcières. La puissance invaincue des femmes. Paris, Zones.
Du Chéné, Céline, 2019 : Les sorcières, une histoire de femmes. Paris, Robert Lafon et France culture éditions
Favret-Saada, Jeanne, 1977 : Les mots, la mort, les sorts. Paris, Folio.
Foucault, Michel, 1961 : Histoire de la folie à l’âge classique. Paris, Tel Gallimard.
Foucault, Michel, 1976 : Histoire de la sexualité. La volonté de savoir. Paris, Tel Gallimard.
Foucault, Michel, 1977 : Surveiller et punir. Paris, Tel Gallimard.
Gage, Matilda, 1893 : Women, church and state. Republié par Humanity Books en 2002.
Goffman, Erving, 1975 : Stigmate, les usages sociaux du handicap. Paris, Minuit.
Lurie, Alison, 2014 : Il était une fois… et pour toujours. Paris, Rivages/ Essais.
Michelet, Jules, 2016 : La sorcière. Paris, Folio classique, Gallimard.
Girard, René, 1982 : Le bouc émissaire. Paris, Le livre de poche.
Perrot, Michelle, 2015 : La vie de famille au XIXe siècle. Paris, Point Histoire, Seuil.
Prince, Nathalie, Servoise, Sylvie, dir., 2015 : Les personnages mythiques de la littérature jeunesse. Rennes, Presses universitaires de Rennes.
Sorente, Isabelle, 2020 : Le complexe de la sorcière. Paris, JC Lattès.

Opublikowane : 2021-06-29


HubertM.-C. (2021). Renouvellement du personnage de la sorcière dans le roman pour la jeunesse. Romanica Silesiana, 19(1), 80-92. https://doi.org/10.31261/RS.2021.19.07

Marie-Claude Hubert 
Université de Lorraine  Francja
https://orcid.org/0000-0003-0610-9763




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

3. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

4. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).